Zwer­ven door Lim­burgs Heu­vel­land

Ki­lo­me­ters zwer­ven door de heu­vels van Zuid-Lim­burg via bij­na uit­slui­tend on­ver­har­de we­gen en paad­jes. Het kan! Het eni­ge wat je no­dig hebt zijn een paar ste­vi­ge wa­ter­dich­te wan­del­schoe­nen en een beet­je con­di­tie.

Katholiek Nieuwsblad - - KNHART -

Jan Peeters

Hoe kan het ook an­ders in Zuid-Lim­burg: nau­we­lijks zijn we met de bus in Sim­pel­veld ge­ar­ri­veerd of we ho­ren in de ver­te fees­te­lijk klok­ge­bei­er. Het is een door­de­week­se dag, dus het zal een brui­loft we­zen. We zijn hier voor het ma­ken van een flin­ke wan­de­ling (18km) van Sim­pel­veld via Eys, Wit­tem, Wah­l­wil­ler en Nijs­wil­ler en weer te­rug. Het is een van de acht­tien rou­tes die nauw­keu­rig be­schre­ven staan in de wan­del­gids Lo­pen door Lim­burgs Heu­vel­land van uit­ge­ve­rij Ge­ga­ran­deerd On­re­gel­ma­tig. De gids maakt de “85% zand­pad-ga­ran­tie!” op de­ze rou­te dub­bel en dik waar. Het pret­ti­ge van de­ze gids is dat bus­hal­tes, sta­ti­ons en par­keer­ge­le­gen­he­den ook op de kaart staan aan­ge­ge­ven, zo­dat je op wil­le­keu­ri­ge plek­ken kunt be­gin­nen. Wij heb­ben ge­ko­zen voor Sim­pel­veld van­we­ge de bus­ver­bin­ding en van­we­ge het kloos­ter van de zus­ters van het Ar­me Kind­je Je­zus wier stich­te­res vol­gend jaar za­lig wordt ver­klaard.

Cla­ra Fey

Maar als we voor het bak­beest van een kloos­ter staan blijkt al­les op slot. Ge­luk­kig hangt er een te­le­foon­num­mer aan het hek. Het kloos­ter blijkt ge­slo­ten, het graf van Cla­ra Fey (1815-1894) is ver­plaatst naar het kloos­ter in Aken waar zij van­daan komt. Maar, zo le­ren we, in het voor­jaar wordt in Sim­pel­veld een klein mu­se­um ge­o­pend, be­staan­de uit de ver­trek­ken van de kan­di­daat-za­li­ge die sinds haar dood on­aan­ge­roerd zijn ge­ble­ven. Cla­ra Fey groei­de op in een wel­ge­steld ka­tho­liek ge­zin dat zich de ar­moe­de van an­de­ren erg aan­trok. Met een paar vrien­din­nen be­gon Cla­ra ar­me kin­de­ren on­der­wijs te ge­ven en te ver­zor­gen. Het werd de ba­sis van de con­gre­ga­tie die zij in 1844 in Aken sticht­te en waar­mee zij in 1875 van­we­ge de Kul­tur­kampf naar Sim­pel­veld moest vluch­ten. Haar faam was van dien aard dat al in 1916 een za­lig­ver­kla­rings­pro­ces werd ge­start. Af­ge­lo­pen mei er­ken­de paus Fran­cis­cus een won­der op haar voor­spraak.

Rust en stil­te

Van­af Sim­pel­veld is het ge­lijk klim­men. De grond is voch­tig en hier en daar glib­be­rig. Dit moet je niet doen zon­der schoe­nen met ste­vi­ge grip. Maar wat is het mooi! Tel­kens an­de­re ver­ge­zich­ten over heu­vels en da­len. Het is he­laas zwaar be­wolkt waar­door er op de foto’s niets van over­blijft, maar de wol­ken- en re­gen­slui­ers in de ver­te ge­ven het uit­zicht iets bij­zon­ders. Klei­ne stuk­jes blauw kon­di­gen aan dat het weer­be­richt er niet he­le­maal naast zat. Op­val­lend is de rust en de stil­te. Slechts af en toe drin­gen wat ge­lui­den uit de be­woon­de we­reld door. Men­sen ko­men we nau­we­lijks te­gen, des te meer koei­en en roof­vo­gels. An­ders dan we ge­wend zijn la­ten die zich goed zien. En wat we tot on­ze vreug­de ook zien en voor­al ho­ren zijn me­rels. Zuid-Lim­burg is ken­ne­lijk ont­snapt aan de ziek­te die de me­rel­po­pu­la­tie af­ge­lo­pen jaar zwaar heeft ge­de­ci­meerd. En over vo­gels ge­spro­ken: de tal­lo­ze bos­scha­ges en heg­gen langs we­gen en vel­den zijn een wal­hal­la voor

al­ler­lei vo­gel­soor­ten die we voor­al ho­ren maar die zich wei­nig la­ten zien.

Ver­trouwd ge­voel

In­tus­sen be­gin­nen her en der kerk­klok­ken het an­ge­lus te lui­den. Het geeft een ver­trouwd ge­voel. Net zo­als we een uur­tje la­ter op­nieuw kerk­klok­ken een brui­loft ho­ren aan­kon­di­gen. Het bis­dom Roer­mond is goed voor meer dan een kwart van al­le in Ne­der­land ker­ke­lijk ge­slo­ten hu­we­lij­ken. Ter­wijl wij op een bank­je on­ze lunch ver­or­be­ren be­gint de zon steeds meer de over­hand te krij­gen. Over­al in het be­scha­duw­de heu­vel­land werpt zij vro­lij­ke spet­ters van haar licht, nu hier, dan daar. Het is een fas­ci­ne­rend schouw­spel. Wat je al wan­de­lend voor­al niet moet ver­ge­ten is om re­gel­ma­tig ach­ter­om te kij­ken, ze­ker als je heu­vel­op­waarts bent ge­gaan. Zo­als ge­zegd zijn wa­ter­dich­te schoe­nen ab­so­luut een must om­dat je gro­ten­deels door gras­land loopt. He­le stuk­ken voe­ren van draai­hek­je naar draai­hek­je waar we tel­ken­ma­le wor­ste­len om ons er met rug­zak door­heen te wur­men. Het zijn ko­mi­sche ta­fe­re­len.

Wijn­gaar­den

De rou­te voert ons door wei­lan­den met koei­en, door en langs stuk­ken bos, over en langs prach­ti­ge beek­jes. We ko­men ber­gen tam­me kas­tan­jes te­gen die wel lek­ker zijn maar ake­lig dor­stig ma­ken. Op­val­lend is ook het gro­te aan­tal wijn­gaar­den. Die zijn sinds de ja­ren ze­ven­tig te­rug van weg­ge­weest en be­zig met een ge­sta­ge op­mars. Wat veer­tig jaar ge­le­den nog gold als een waag­stuk is in­mid­dels uit­ge­groeid tot een se­ri­eu­ze be­drijfs­tak waar­van met 90 hec­ta­re het zwaar­te­punt in Zuid-Lim­burg ligt maar die ook naar an­de­re de­len van het land is uit­ge­waai­erd. Ons land is goed voor de pro­duc­tie van jaar­lijks meer dan 900.000 li­ter wijn. Nu heb­ben de mees­te drui­ven­ran­ken hun blad al gro­ten­deels ver­lo­ren. Ook de bo­men zijn al flink aan het ver­kleu­ren. Het geeft het land­schap een be­to­ve­ren­de aan­blik, ze­ker als de zon steeds meer ter­rein wint. Wat moet de­ze tocht ook mooi zijn als het land­schap be­rijpt is, of met sneeuw be­dekt. Hoe zien die tal­lo­ze beek­jes er­uit als ze niet meer kab­be­len maar ste­vig stro­men?

Ge­schie­de­nis

Pa­ral­lel aan een van die beek­jes loopt het pad on­der de spoor­dijk van het Mil­joe­nen­lijn­tje door. Het is er pik­don­ker en het klin­ker­paad­je is niet over­al ge­lijk. De naam van de spoor­dijk ver­wijst naar de enor­me in­ves­te­ring die er voor de aan­leg is ge­daan en die in eer­ste in­stan­tie be­doeld was voor het ko­len­trans­port. De 12,5 ki­lo­me­ter lan­ge spoor­lijn kost­te bij aan­leg in 1925 pre­cies een mil­joen gul­den per ki­lo­me­ter, des­tijds een enorm be­drag. Na het slui­ten van de mij­nen werd de lijn al­leen nog voor per­so­nen­ver­voer ge­bruikt, sinds 1988 is een deel af­ge­sto­ten waar­op nu een toe­ris­tisch trein­tje rijdt. Dat is al­le­maal jon­ge ge­schie­de­nis, ver­ge­le­ken bij de ve­le hol­le we­gen die in de loop der eeu­wen zijn uit­ge­sle­ten in het land­schap. Een er­van voert in de buurt van Gul­pen langs een mo­nu­ment voor de om­ge­ko­men be­man­nings­le­den van een al­daar in 1944 neer­ge­stor­te ge­al­li­eer­de bom­men­wer­per. Niet ver daar­van­daan staat nog een oor­logs­mo­nu­ment waar de na­men prij­ken van ge­sneu­vel­den uit de om­rin­gen­de dor­pen van mei ’40 tot en met de po­li­ti­o­ne­le ac­ties in voor­ma­lig Ne­der­lands-In­dië. Ook zien we de na­men van ver­zets­men­sen die zijn be­zwe­ken in ver­schil­len­de Duit­se con­cen­tra­tie­kam­pen. Een paar nau­we­lijks ver­welk­te bloe­men ge­ven aan dat ze niet ver­ge­ten zijn en dat hun ge­mis tot van­daag wordt ge­voeld.

Je­zelf weg­schen­ken

Dat geldt ook voor het mo­nu­ment­je dat mid­den in het veld her­in­nert aan Mat­ti Rij­c­ken, een veel­be­lo­ven­de en­thou­si­as­te knul die in ok­to­ber 1974 hier op vijf­tien­ja­ri­ge leef­tijd door een nood­lot­tig on­ge­val om het le­ven kwam. Naast een her­in­ne­rings­kruis staat een bank­je dat een prach­tig uit­zicht biedt in de rich­ting van Wit­tem. Het con­tras­teert met de broos­heid van het le­ven waar je wel bij stil moet staan. Maar de schoon­heid her­in­nert ons er ook aan dat die slechts een voor­af­scha­du­wing is van wat ons te wach­ten staat en waar ie­de­re traan ge­droogd zal zijn. Zon­der het be­sef te ver­lie­zen dat voor ve­len van ons het le­ven een tra­nen­dal is en zij hard on­ze steun en ge­bed no­dig heb­ben. Er zijn men­sen die zich­zelf daar vol­le­dig voor weg­schen­ken. Als hulp­ver­le­ner, maar ook als scha­kel tus­sen he­mel en aar­de. Dat re­a­li­se­ren wij ons als we on­der­weg even gaan buur­ten bij de slot­zus­ters re­demp­to­ris­tin­nen in Partei-Wit­tem. Ge­ïn­te­res­seerd bla­dert moe­der Jo­an­na door de kleu­ri­ge wan­del­gids. Dit zal zij nooit meer zien, be­den­ken we ons met een schok. Het le­ven van de zus­ters bin­nen de mu­ren be­staat uit het zich­zelf to­taal weg­ge­ven aan de Heer als zoen- en lief­de-of­fer. Dat le­ven, en dat ze er ge­luk­kig in zijn, ge­tuigt er­van dat wat voor ons ligt ook wáár is. Wan­del­gids ‘Lo­pen door Lim­burgs Heu­vel­land’ is ver­krijg­baar via de web­si­te van de uit­ge­ver www.Ge­ga­ran­deer­don­re­gel­ma­tig.nl

De Ey­ser­beek vlak­bij De Pie­pert

Het mo­nu­ment bij Wit­tem De St.-Qui­ri­nus­kerk in Wah­l­wil­ler

Prach­ti­ge ver­tes

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.