Cen­traal-Afri­ka

Katholiek Nieuwsblad - - VOORPAGINA - Mar­ta Pe­tro­sil­lo, Ro­me

De CAR gaat ge­bukt on­der ge­weld. Maar pa­ter Au­re­lio Gaz­zera blijft.

De le­vens van som­mi­ge mis­si­o­na­ris­sen lij­ken wel recht­streeks uit een ro­man te ko­men. Zo ook dat van pa­ter Au­re­lio Gaz­zera. De Ita­li­aan­se mis­si­o­na­ris woont al 26 jaar in de Cen­traal-Afri­kaan­se Re­pu­bliek (CAR), een land dan bij­na vijf­tien keer gro­ter is dan Ne­der­land, maar we­reld­wijd nau­we­lijks aan­dacht krijgt. Het is ook een land waar de rond vijf mil­joen in­wo­ners, na de on­af­han­ke­lijk­heid van Frank­rijk in 1960, en­kel ar­moe­de en po­li­tie­ke in­sta­bi­li­teit heb­ben ge­kend. De laat­ste cri­sis be­gon eind 2012 met de op­komst van de isla­mi­ti­sche re­bel­len­co­a­li­tie Se­le­ka. Sinds­dien is de CAR op­nieuw het the­a­ter van ge­weld en bot­sin­gen. Een re­cent voor­beeld is de aan­slag op een kerk in de hoofd­stad Ban­gui. Die kost­te op 1 mei het le­ven aan vijf­tien ka­tho­lie­ken die er de Mis bij­woon­den en aan de pries­ter die de Mis ce­le­breer­de.

Houd moed

Pa­ter Gaz­zera ver­huis­de in 2002 naar het in het wes­ten ge­le­gen stad­je Bo­zoum. Daar zet hij zich in voor het be­vor­de­ren van de in­ter­re­li­gi­eu­ze dia­loog, die zwaar te lij­den heeft ge­had door de laat­ste cri­sis. Maar zijn aan­dacht gaat ook naar tal van an­de­re za­ken: de pa­ro­chie, de scho­len, de me­di­sche kli­niek en het op­vang­huis waar 230 we­zen ver­blij­ven. En aan het ein­de van de dag vindt hij ook nog tijd om blogs te schrij­ven, als het in­ter­net werkt. Zijn blog Bo­zoum in di­ret­ta, ‘Bo­zoum live’ is in liefst ze­ven ta­len te le­zen via bo­zoum.blogs­pot.com, waar­on­der En­gels, Duits en Frans. Al zijn blogs van 2011 en 2017 wer­den ver­za­meld in een Ita­li­aans boek dat hij de ti­tel Co­rag­gio gaf, ‘Houd moed’. En moed heeft pa­ter Gaz­zera in over­vloed. De moed om ver­schil­len­de ma­len de con­fron­ta­tie aan te gaan met de re­bel­len en de moed om in een land te blij­ven waar in­sta­bi­li­teit en ge­weld re­ge­ren. En weg­gaan is geen op­tie, want, zo legt hij uit: “Ook al doe je niets, al­leen al het feit dat je er bent, geeft hoop en helpt. Het is net als bij een ern­stig zie­ke wa­ken, of bij een kind­je dat slaapt. Hij weet dat je er bent. En jouw aan­we­zig­heid is ook te­ken van een an­de­re Aan­we­zig­heid.” Ka­tho­liek Nieuws­blad sprak met hem toen hij re­cent even in Ro­me was.

Pa­ter, de Cen­traal-Afri­kaan­se Re­pu­bliek is al­tijd al een in­sta­biel land ge­weest, maar de­ze laat­ste cri­sis lijkt wel ein­de­loos. Hoe is het land daar­in ver­zeild ge­raakt? “Eind 2012 brak er een oor­log uit door toe­doen van een aan­tal re­bel­len­groe­pen die zich ver­e­nig­den in Se­le­ka, dat in de lo­ka­le taal San­go ‘co­a­li­tie’ be­te­kent. In 2013 na­men zij mid­dels een staats­greep de macht over en be­gin­gen ze tal­lo­ze mis­da­den en schon­den ze op al­ler­lei ma­nie­ren de men­sen­rech­ten. In de­cem­ber 2013 kwam er een te­gen­re­ac­tie van lo­ka­le mi­li­ties, an­ti-Ba­laka ge­he­ten, die ech­ter niet al­leen de re­bel­len op de kor­rel na­men, maar ook de mos­lim­be­vol­king aan­vie­len. Al­le pa­ro­chies wer­den toen een toe­vluchts­oord. In Bo­zoum heb­ben we on­ge­veer vijf­dui­zend vluch­te­lin­gen op­ge­van­gen. In de hoofd­stad Ban­gui zo’n tien- tot twaalf­dui­zend die er heb­ben ge­ze­ten van de­cem­ber 2013 tot aan ja­nu­a­ri 2017.

Pa­ter Au­re­lio Gaz­zera woont en werkt al 26 jaar in de Cen­traal-Afri­kaan­se Re­pu­bliek. Weg­gaan uit het door ge­weld ge­plaag­de land is voor hem geen op­tie. “Jouw aan­we­zig­heid is ook te­ken van een an­de­re Aan­we­zig­heid.”

Het be­zoek van de paus in 2015 heeft bij­zon­der ge­hol­pen om iets van een ge­sprek op gang te bren­gen, maar ver­vol­gens be­gon­nen de ge­weld­da­dig­he­den weer op­nieuw.”

Het con­flict in de CAR wordt vaak af­ge­daan als een re­li­gi­eu­ze oor­log tus­sen mos­lims en chris­te­nen. Is dat waar? “Ab­so­luut niet. Er lig­gen voor­al eco­no­mi­sche en et­ni­sche mo­tie­ven aan ten grond­slag. Dan zijn er nog lan­den die er zich in pro­be­ren te men­gen, zo­als Soe­dan en Rus­land. Er zijn veel te veel men­sen die er belang bij heb­ben dat de si­tu­a­tie in­sta­biel blijft.”

Hoe is uw le­ven in het land ver­an­derd? “In 1992 was ik der­tig jaar oud en net een paar jaar pries­ter ge­wijd. Ik wil­de al­tijd al naar Cen­traal-Afri­ka toe. De eer­ste ja­ren werk­te ik in Ban­gui op het klein­se­mi­na­rie. Sinds 2003 woon ik in Bo­zoum dat op vier­hon­derd ki­lo­me­ter van de hoofd­stad ligt. We zijn be­gon­nen de pa­ro­chie vorm te ge­ven en daar­na zijn we met­een ge­start met de scho­len. We heb­ben nu ver­schil­len­de ba­sis­scho­len en sinds een paar jaar ook een mid­del­ba­re school.”

En hoe is uw blog ont­staan? “Al­le mis­si­o­na­ris­sen schre­ven al­tijd al brie­ven. De com­mu­ni­ca­tie­mid­de­len ver­an­de­ren ech­ter en dus heb ik met dank aan het in­ter­net een blog op­ge­zet. Dat geeft veel men­sen de kans om de CAR te le­ren ken­nen.

Niet al­leen de pro­ble­men van het land, het geeft ons ook de kans om de mooie din­gen te ver­tel­len die we hier el­ke dag mee­ma­ken.”

Uw bij­naam in de CAR is ‘De man die de ge­we­ren van de re­bel­len om­boog’. Hoe komt u aan die naam? “Ja­ren ge­le­den, nog voor de cri­sis, wa­ren we net be­gon­nen sa­men te wer­ken met een aan­tal ben­des die in de re­gio za­ten. Er was bij hen de wil om ‘van baan te ver­an­de­ren’. Ik heb toen sa­men met een paar an­de­ren ont­moe­tin­gen ge­or­ga­ni­seerd om de dia­loog aan te gaan. De be­lang­rijk­ste voor­waar­de was ech­ter dat ze hun wa­pens zou­den neer­leg­gen en geen ge­weld meer zou­den ple­gen. Van daar­uit is een lied­je ont­staan met de tekst ‘Pa­ter Au­re­lio, de man die de wa­pens van de ban­die­ten af­nam’.”

Heeft u ook di­rec­te con­fron­ta­ties met de man­nen van Se­le­ka mee­ge­maakt? “In 2013 wa­ren ze aan­we­zig in mijn ge­bied en pleeg­den daar tal­lo­ze ge­welds­da­den. Ik ben toen ver­schil­len­de ke­ren de dis­cus­sie met ze aan­ge­gaan. Ze heb­ben me toen vaak be­dreigd. Eén keer heb­ben ze ook mijn au­to on­der vuur ge­no­men, maar ge­luk­kig zon­der mij te ra­ken. Ik zocht de con­fron­ta­tie om een ein­de aan het ge­weld te ma­ken, maar ook om te pro­be­ren goed­wil­len­de men­sen aan te spo­ren om zich te ver­zet­ten te­gen de lo­gi­ca van ge­weld.”

Waar heeft de CAR voor­al be­hoef­te aan? “Al­ler­eerst aan ge­bed, en daar­naast voor­al aan heel veel on­der­wijs. In Bo­zoum zijn zo’n vijf­tien­hon­derd kin­de­ren die naar on­ze scho­len gaan, in een stad van krap twin­tig­dui­zend in­wo­ners. Zij zijn de hoop voor de toe­komst.” (Vert. SvdB)

De bij­naam van pa­ter Au­re­lio Gaz­zera is ‘De man die de ge­we­ren van de re­bel­len om­boog’.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.