Boek Pijn­lij­ke plek­ken

Katholiek Nieuwsblad - - KNCULTUUR -

Adri­an Plass zou je kun­nen om­schrij­ven als de hof­nar van een zelf­ver­ze­ker­de, chris­te­lij­ke we­reld die vol is van zich­zelf. Hij deelt ste­ken uit, houdt een spie­gel voor. Durft te la­chen om de nieu­we kle­ren van de kei­zer die niet meer dan een adams­kos­tuum blij­ken te zijn. In en­ke­le de­len van een fic­tie­ve au­to­bi­o­gra­fie wist hij in de ja­ren ne­gen­tig van de vo­ri­ge eeuw al zijn frus­tra­ties over ma­nier­tjes en vor­men te ui­ten, ter­wijl daar­on­der een die­pe lief­de voor God en de Kerk zicht­baar werd. Het puin­rui­men – af­stand doen van een ge­lo­vi­ge bui­ten­kant die een ge­lo­vi­ge bin­nen­kant al­leen maar in de weg staat – komt in zijn nieuw­ste boek ook weer uit­ge­breid aan de orde. De Scha­duw­dok­ter is een ro­man en vol­gens Plass zelf “waar­schijn­lijk het moei­lijk­ste dat ik ooit heb ge­schre­ven”. Die ver­zuch­ting is wel te be­grij­pen op ba­sis van het ver­haal dat Plass zijn le­zers voor­legt. Hij pro­beert met pas­to­ra­le fijn­zin­nig­heid chris­te­lij­ke pla­ti­tu­des te om­zei­len. Jack komt via zijn oma in con­tact met De Scha­duw­dok­ter, een mys­te­ri­eu­ze man die op on­ver­wach­te mo­men­ten in men­sen­le­vens op kan dui­ken. Bij Jack doet hij dat als de­ze weg­zinkt in een de­pres­sie. Het chris­te­lijk ge­loof dat hij zo en­thou­si­ast om­armd heeft, maak­te hem eer­der hy­po­criet dan een be­ter mens. Ver­woe­de po­gin­gen om de on­ge­rijmd­heid van het le­ven op noe­mer te bren­gen met een goe­de God, ma­ken dat hij din­gen zegt die hij ei­gen­lijk niet ge­looft. In het con­tact met ‘Dok’, zo­als hij De Scha­duw­dok­ter mag noe­men, blijkt dat de­ze wars is van zul­ke op­per­vlak­ki­ge ma­nie­ren iets van het le­ven te ma­ken. In een af­ge­le­gen huis in het bos raakt Jack met hem in ge­sprek en brok­kelt lang­zaam de fa­ça­de af. Wat ook mee­helpt, is dat Dok Jack vraagt zijn pro­te­gé te wor­den. Hij mag mee als Dok het ge­sprek aan­gaat met an­de­re wor­ste­len­de men­sen: een les­bi­sche vrouw, een man die is vreemd­ge­gaan. Dok is veel min­der ge­ïn­te­res­seerd in de mo­raal die de­ze men­sen ten­toon­sprei­den, maar des te meer in het ach­ter­lig­gen­de ver­haal. Plass schrijft geen li­te­ra­tuur. Zijn me­ta­fo­ren heb­ben re­gel­ma­tig iets on­be­hol­pens, maar mis­schien is dat juist ook wel de char­me. Wat hij te­ge­lij­ker­tijd bril­jant doet, is een ver­haal ver­tel­len dat on­der de huid kruipt. Het prik­kelt en houdt in­der­daad een spie­gel voor. Ik vroeg me re­gel­ma­tig af hoe ik zou re­a­ge- ren in Jacks plaats. Meer nog dan een hof­nar is Plass wel­licht een dok­ter. De pijn­lij­ke plek­ken van het le­ven als ge­lo­vi­ge maakt hij zicht­baar, hij prikt er waar no­dig zacht in, maar bo­ven­al smeert hij er een zalf op die ver­koelt en ge­neest. (Jaap-Harm de Jong)

Adri­an Plass, De Scha­duw­dok­ter. Uitg. Pla­teau, 200 pp., hc., € 19,95, ISBN 978 90 5804 137 1

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.