Scher­pen­heu­vel

Katholiek Nieuwsblad - - KNACTUEEL -

In Ne­der­land hoe­ven we niet bang te zijn voor Ita­li­aan­se toe­stan­den. Ons staats­hoofd mag bij ka­bi­nets­for­ma­ties niet in­grij­pen. In Ita­lië mag het staats­hoofd dat ge­luk­kig wel. In het voor­jaar van 2013, in de tijd van de eu­ro­cri­sis, Grie­ken­land lag in puin, dreig­de er een pat­stel­ling tij­dens de ka­bi­nets­for­ma­tie in Ita­lië. Er was ook nog eens geen staats­hoofd. Uit­ein­de­lijk koos men, we­der­om, voor de bo­ven de par­tij­en staan­de Na­po­li­ta­no als nieu­we pre­si­dent. En toen al­les vast­liep, dwong híj de politici een meer­der­heids­re­ge­ring te vor­men. Dat stel­de Eu­ro­pa ge­rust, sta­bi­li­seer­de de eu­ro­markt en red­de de Ita­li­aan­se fi­nan­ci­ë­le sec­tor. De wil­de Ber­lus­co­ni-ja­ren ken­den po­li­tie­ke cha­os, maar er was al­tijd een staats­hoofd dat neu­traal was, het land in bin­nen- en bui­ten­land sta­bi­li­seer­de en daar­mee rust gaf. Twee we­ken ge­le­den, de co­a­li­tie van de Noor­dIta­li­aan­se po­pu­lis­ti­sche Le­ga en de meer zui­de­lijk ope­re­ren­de po­pu­lis­ti­sche Vijf­ster­ren­be­we­ging was na­ge­noeg rond, greep pre­si­dent Ser­gio Mat­ta­rel­la in. Het ka­bi­net van be­oogd pre­mier Con­te was voor het staats­hoofd nog wel ac­cep­ta­bel, maar de 81-ja­ri­ge eco­noom Savo­na als mi­nis­ter van Fi­nan­ci­ën ze­ker niet. In de da­gen daar­voor, maar ook al veel eer­der, had Savo­na ge­zin­speeld op het ver­la­ten van de eu­ro­zo­ne. Duits­land werd ver­we­ten de oor­log voort te zet­ten met an­de­re (eu­ro)mid­de­len. Mat­ta­rel­la zag dat de on­rust toe­sloeg in Brus­sel, op de fi­nan­ci­ë­le mark­ten en bij de Ita­li­aan­se staats­obli­ga­ties. Ita­lië dreig­de als­nog Grie­ken­land te vol­gen. Na zijn in­greep keer­de de rust te­rug, bon­den bei­de aan­staan­de co­a­li­tie­par­tij­en in en werd Savo­na van de post Fi­nan­ci­ën ge­haald. Het nieu­we ka­bi­net is in­mid­dels ge­ïn­stal­leerd. Te­rug naar Ne­der­land. Door de dol­dries­te ac­tie van D66 en an­de­re hal­ve re­pu­bli­kei­nen en­ke­le ja­ren ge­le­den, is de po­si­tie en rol van ons staats­hoofd, de ko­ning, ge­schrapt bij ka­bi­nets­for­ma­ties. Hij kan dus niet de­ze soms cru­ci­a­le rol spe­len, zo­als zijn col­le­ga in Ita­lië. Dat is een ge­mis. Wan­neer de ko­ning de­ze rol, for­ce­rend, toch zou spe­len, zou de pre­mier, ver­ant­woor­de­lijk voor het doen en la­ten van het staats­hoofd, naar de Twee­de Ka­mer ge­roe­pen wor­den. Hij zou het kor­da­te op­tre­den van de ko­ning moe­ten ver­kla­ren, uit­leg­gen en zeg­gen ‘eens maar nooit weer’. Meer po­li­ti­se­ring dus. Ons staats­hoofd kan dus de­ze ul­tie­me sta­bi­li­sa­tor­rol niet spe­len. En door­dat we de­ze es­ca­pe niet heb­ben, zijn we in­he­rent en in po­ten­tie po­li­tiek veel min­der sta­biel dan Ita­lië. Net als bij de in­voe­ring – en nu weer af­schaf­fing – van het re­fe­ren­dum, zien we dat juist D66 meer aca­de­misch kijkt naar za­ken en zich niet re­a­li­seert hoe be­slis­sin­gen uit­wer­ken. In de ze­ven­tien­de eeuw wa­ren de Ne­der­lan­den de eer­ste die kern­ele­men­ten van de Ro­mein­se po­li­tiek over­na­men. Dat zou nu weer moe­ten.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.