Min­der or­ka­nen, wel he­vi­ger

De or­ka­nen Har­vey in Texas en Ir­ma in het Ca­ri­bisch ge­bied do­mi­ne­ren het nieuws. Komt dit soort stor­men de laat­ste tijd va­ker voor, of lijkt dat maar zo? En wel­ke rol speelt kli­maat­ver­an­de­ring in het ge­heel?

Metro Holland (Holland) - - News - EVIE WESTLAND nieuws­re­dac­tie@me­tro­nieuws.nl

De vraag of de om­vang van Ir­ma mis­schien te ma­ken heeft met kli­maat­ver­an­de­ring lijkt veel men­sen op so­ci­al me­dia be­zig te hou­den. Maar hoe zit het pre­cies?

Me­tro vraagt het aan kli­maat­des­kun­di­ge Rein Haars­ma van het KNMI.

Speelt kli­maat­ver­an­de­ring een rol in het ont­staan van or­ka­nen?

„Uit de kli­maat­mo­del­len, die be­re­ke­nen hoe een or­kaan zich ont­wik­kelt, blijkt dat we min­der or­ka­nen krij­gen. De at­mos­feer wordt na­me­lijk sta­bie­ler. Or­ka­nen ont­staan uit bui­en­com­plexen die zich moe­ten or­ga­ni­se­ren en daar komt ver­vol­gens een or­kaan uit. Er is wel een kant­te­ke­ning: áls ze een­maal ont­staan, wor­den ze he­vi­ger, om­dat er door de warm­te meer ener­gie vrij­komt. In de Noord-At­lan­ti­sche oce­aan zijn er maar een stuk of zes or­ka­nen per jaar. Dat komt om­dat er ver­schil­len­de fac­to­ren moe­ten sa­men­wer­ken, wil een storm uit­ein­de­lijk uit­groei­en tot een or­kaan. Denk bij­voor­beeld aan El Ni­ño, de tem­pe­ra­tuur van het zee­wa­ter en de kracht van de West-Afri­kaan­se moes­son. Soms wer­ken al die fac­to­ren sa­men en ma­ken ze een or­kaan heel krach­tig, an­de­re ke­ren wer­ken ze el­kaar te­gen en zwakt zo'n or­kaan juist af. Kli­maat­ver­an­de­ring kan dus ze­ker ook een van die fac­to­ren zijn, maar het is las­tig om te de­tec­te­ren bij wel­ke or­ka­nen dit een rol speelt.”

Zijn or­ka­nen te­gen­woor­dig dan ook ster­ker?

„Als je te­rug­gaat in de ge­schie­de­nis zie je geen trend in de hoe­veel­heid or­ka­nen of de sterk­te daar­van. Pas sinds kort kun­nen we dat mo­ni­to­ren met sa­tel­lie­ten. Hoe sterk ze in het ver­le­den wa­ren - en of ze nu dus ster­ker zijn - dat we­ten we sim­pel­weg niet. In het ver­le­den zul­len we som­mi­ge zelfs vol­le­dig ge­mist heb­ben, om­dat ze op de oce­aan wa­ren. Or­ka­nen zijn gril­lig: de vraag of ze hef­ti­ger zijn ge­wor­den is nog niet goed te be­ant­woor­den. Maar de mo­del­len doen ver­moe­den van wel.”

Dus het is voor de men­sen op Sint-Maar­ten, even plat ge­zegd, ‘ge­woon pu­re pech’ dat Ir­ma zo om­vang­rijk bleek?

„Ja, ei­gen­lijk wel. De or­kaan moet recht over het ei­land heen gaan, zo­als bij SintMaar­ten het ge­val was, om zo­veel schade aan te rich­ten. Dat ge­beurt niet vaak: de laat­ste keer dat het op het ei­land ge­beur­de was 22 jaar ge­le­den met or­kaan Luis in 1995. Die was iets min­der sterk dan Ir­ma, maar heeft ook heel veel schade aan­ge­richt. Dat is echt pu­re pech. Het kan over twin­tig jaar weer ge­beu­ren, maar het zou in the­o­rie ook zo­maar vol­gend jaar kun­nen ge­beu­ren.”

Als het on­weert, moet je je heel klein ma­ken. Wat kun je per­soon­lijk doen om je te wa­pe­nen te­gen de kracht van een or­kaan?

„Het is voor­al be­lang­rijk om be­dacht te zijn op niet al­leen de wind, maar ook op de neer­slag en de vloed­gol­ven. Zorg er dus voor dat je weg­gaat van de kust en niet ver­rast wordt door mod­der­stro­men. En zoek be­schut­ting in een ste­vig ge­bouw.”

‘Het is las­tig om te de­tec­te­ren bij wel­ke or­ka­nen kli­maat­ver­an­de­ring een rol speelt.’ Rein Haars­ma

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.