Hoe ge­vaar­lijk is nep­nieuws nou ei­gen­lijk?

Metro Holland (Rotterdam) - - VOORZIJDE PAGINA -

In een brief van de nieu­we mi­nis­ter van Bin­nen­land­se Za­ken en Ko­nink­rijks­re­la­ties Kaj­sa Ol­long­ren staat dat voor­al van­uit Rus­land ge­pro­beerd wordt om de Ne­der­land­se pu­blie­ke opi­nie te be­ïn­vloe­den met nep­nieuws. En daar moet snel wat aan ge­beu­ren, want het pro­bleem is ern­stig, zo ver­telt Ruurd Oos­ter­woud te­gen­over Me­tro.

Oos­ter­woud is op­rich­ter van DROG, dat on­der meer het spel­le­tje Slecht Nieuws over nep- nieuws maak­te. „Het pro­bleem hoeft in prin­ci­pe niet zo erg te zijn als we al­le­maal niet be­ïn­vloed zou­den ra­ken door slech­te in­for­ma­tie. Maar dat is na­tuur­lijk niet het ge­val”, ver­telt hij. „Daar­door heeft dit soms he­le ern­sti­ge ge­vol­gen. Denk bij­voor­beeld aan hon­der­den men­sen die de straat op­gaan om­dat zij ge­lo­ven in nep­nieuws, maar ook een man die een piz­ze­ria bin­nen­loopt om­dat hij door nep­nieuws denkt dat er een pe­do­fie­len­net­werk huist.”

Het op­zet­ten van zo’n al­ter­na­tie­ve wer­ke­lijk­heid is niet zo moei­lijk, ver­telt Oos­ter­woud. Dat wil­de hij met de ga­me ook aan­to­nen. „Voor­al als men­sen wei­nig ver­trou­wen heb­ben in de main­stream me­dia kun je ze heel mak­ke­lijk din­gen voe­den. Je cre­ëert als het wa­re een apar­te bub­bel die ze heel fijn vin­den. Be­rich­ten als dat de main­stream me­dia dan din­gen zou­den ver­ber­gen wer­ken bij dat soort men­sen erg goed.”

Bart Ja­cobs, pro­fes­sor bij de Rijks­uni­ver­si­teit Nij­me­gen en me­de­au­teur van het ar­ti­kel Kijk uit, nep­nieuws!, vult hem aan met een voor­beeld: „Tij­dens de Ame­ri­kaan­se ver­kie­zin­gen van vo­rig jaar was het nieuws in om­loop dat de FBI-agent die de e-mail­af­fai­re van Hil­la­ry Clin­ton on­der­zocht, dood ge­von- den was. Dat was com­ple­te on­zin, maar als jij toch al denkt dat Clin­ton een be­drie­ger is, denk je „Oh, ze zal die agent met haar team wel ver­moord heb­ben.” Dat nieuws be­ves­tigt dus een be­paal­de ach­ter­doch­ti­ge ma­nier van den­ken over Clin­ton.”

Ma­nie­ren om het pro­bleem aan te pak­ken zijn er vol­gens Ja­cobs ge­noeg. „Ik denk wel dat het goed is als men­sen gaan ex­pe­ri­men­te­ren met mid­de­len om dit on­der con­tro­le te krij­gen. Het is goed als men­sen zich er­van be­wust zijn, maar so­ci­a­le me­dia als Fa­ce­book moe­ten ook trans­pa­ran­ter ope­re­ren. Dus dui­de­lij­ker aan­ge­ven wat de her­komst is van fi­nan­cie­ring van be­paal­de cam­pag­nes. En zelf meer ver­ant­woor­de­lijk­heid ne­men voor de in­houd die ze bren­gen.”

Oos­ter­woud be­na­drukt met na­me de be­wust­wor­ding. Dat heeft hem­zelf ook bij­zon­der veel ge­hol­pen, ver­telt hij. „De he­le re­den dat ik me op nep­nieuws heb ge­stort, is dat ik weer rust in me hoofd wil­de. Dat ik me niet meer zo zou op­win­den over het nep­nieuws. Zo­dra je als het wa­re de schoon­heid van de mis­lei­ding in gaat zien, waar­deer je het ge­woon als een mooi be­wijs van ie­mand die zijn best heeft ge­daan. Als je zo be­wust bent, dan raakt het je niet meer. Als ie­der­een zo be­wust is, is er geen pro­bleem meer.”

‘De he­le re­den dat ik me op nep­nieuws heb ge­stort, is dat ik weer rust in me hoofd wil­de.’ Ruurd Oos­ter­woud

ANP

EXPERT: NEP­NIEUWS KAN HE­LE ERN­STI­GE GE­VOL­GEN HEB­BEN

IMRE HIMMELBAUER nieuws­re­dac­tie@me­tro­nieuws.nl

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.