Ge­slaag­de sf-sa­ti­re opent film­fes­ti­val Venetië

Het 74ste film­fes­ti­val in Venetië is woens­dag ge­o­pend met de film een ge­slaag­de sf-sa­ti­re over krim­pen­de men­sen. Met Matt Da­mon.

NRC Handelsblad - - Cultuur -

Coen van Zwol

Zo­veel Os­cars als La La Land of Bird­man gaat hij niet win­nen, daar­voor is hij iets te luch­tig. Maar met Down­si­zing van Alexan­der Pay­ne heeft het 74ste film­fes­ti­val van Venetië op­nieuw een ver­ruk­ke­lij­ke ope­nings­film: hu­mo­ris­tisch, sen­si­bel en met een op­win­dend uit­gangs­punt.

Want wat als we men­sen in een mag­ne­tron tot een leng­te van 13 cen­ti­me­ter kun­nen la­ten krim­pen, zo­als in The In­cre­di­ble Shrin­king Man? Voor de Noor­se ge­leer­de Jor­gen Asb­jorn­sen is zijn uit­vin­ding de ul­tie­me mi­li­eu­maat­re­gel: een dorp lil­li­put- ters pro­du­ceert in vier jaar slechts één vuil­nis­zak af­val. Maar in Ame­ri­kaan­se han­den is het tien jaar la­ter eer­der een snel­weg naar hy­per­con­sump­tie: el­ke sap­pe­laar kan zich­zelf pen­si­o­ne­ren als mi­cro­mil­jo­nair in een pop­pen­vil­la in Ma­du­ro­dam waar je voor 84 dol­lar je vrouw on­der mi­nidi­a­man­ten be­delft. El­ke dol­lar is daar na­me­lijk het hon­derd­vou­di­ge waard, tot ran­cu­ne van de ‘gro­te men­sen’.

Maar mi­ni-McMan­si­ons heb­ben mi­nidienst­meis­jes no­dig: ge­luk­kig dat geen muur il­le­ga­len van 13 cen­ti­me­ter stopt. El­ders krim­pen Is­ra­ë­li­ërs mas­saal Pa­les­tij­nen en dic­ta­tors dis­si­den­ten. Geen won­der dat de te­leur­ge­stel­de uit­vin­der zint op een on­der­grond­se mi­ni­hip­s­teru­to­pie.

Met de sf-sa­ti­re Down­si­zing slaat de Ame­ri­kaan­se re­gis­seur Alexan­der Pay­ne een nieu­we weg in. Hij dankt zijn re­pu­ta­tie aan bit­ter­zoe­te ‘dra­ma­dies’ over mid­li­fe­cri­ses en tob­ben­de oud­jes: denk aan Ne­bras­ka , The Des­cen­dants, Si­de­ways en About Matt Da­mon in Venetië, waar zijn film Down­si­zing in pre­mi­è­re ging. Sch­midt . Al om­zeil­de Pay­ne woens­dag in zijn pers­con­fe­ren­tie min­zaam de po­li­tie­ke im­pli­ca­ties. „Ie­der­een be­gint hier over zul­ke zwa­re kwes­ties. It’s a lo­ve sto­ry”, viel zijn hoof­rol­spe­ler Matt Da­mon hem bij.

Want Down­si­zing is ook een ro­man­ti­sche ko­me­die waar­in Matt Da­mon als sul­li­ge al­le­man Paul Saf­ra­nek uit Oma­ha, Ne­bras­ka (Pay­nes ge­boor­te­plaats) tij­dens zijn – on­om­keer­ba­re – lil­li­put­ter­pro­ce­dé wordt ge­con­fron­teerd met het ul­tie­me ech­te­lij­ke ver­raad en het al­leen moet zien te rooi­en in mi­ni­we­reld Lei­su­re­land. Daar is zijn le­ven al even grauw als el­ders, tot het char­man­te feest­beest en rit­se­laar Dusan (Chris­toph Waltz) zijn pad kruist en hem in­wijdt in eu­ro­trash, xtc en he­do­nis­me. Waar­na de kor­da­te schoon­maak­ster Gong Jiang (een on­weer­staan­ba­re Hong Chau) hem iets leert over al­tru­ïs­me en lief­de.

Pay­ne weet de gro­te en per­soon­lij­ke is­sues aar­dig in ba­lans te hou­den in zijn fas­ci­ne­rend vorm­ge­ge­ven Thun­der­bird- we­reld, al ver­liest zijn film in de sen­ti­men­te­le fi­na­le wel wat stoom. Maar dat de bood­schap dif­fuus is, wat een jour­na­list Pay­ne woens­dag ver­weet, is juist de char­me. Down­si­zing is niet be­le­rend, maar plot koel­tjes de on­ver­wacht­se ge­vol­gen van de­ze nieu­we tech­no­lo­gie uit. Al was script­schrij­ver Jim Tay­lor wel ge­ïn­te­res­seerd toen ie­mand Down­si­zing bon­dig sa­men­vat­te als een ‘ édu­ca­ti­on sen­ti­men­ta­le’ van een stij­ve Red Sta­te-Ame­ri­kaan door li­ber­tijns Eu­ro­pa en nuch­ter Azië. „Zo had ik het nog niet be­ke­ken.”

Ve­ne­ti­ës twee­de com­pe­ti­tie, Or­ri­zon­ti, open­de woens­dag met Ni­co, 1988 van Susan­ne Nic­chi­a­rel­li, een sfeer­vol­le bio­pic die een lans breekt voor het on­der­schat­te mo­del en zan­ge­res van The Vel­vet Un­der­ground. De Deen­se Tri­ne Dy­r­holm ( Fes­ten) kruipt knap in de huid van de jun­kie­ar­tiest in haar laat­ste jaar.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.