Het klei­ne pen­si­oen­fonds is aan het ver­dwij­nen

Stren­ge­re ei­sen voor be­stuur­ders dwin­gen klei­ne pen­si­oen­fond­sen tot stop­pen. Ook bij het fi­nan­ci­eel ge­zon­de fonds van Ar­ca­dis.

NRC Handelsblad - - Economie - Het pen­si­oen­fonds van in­ge­ni­eurs­bu­reau Ar­ca­dis heft zich­zelf op. Door on­ze re­dac­teur

Chris­ti­aan Pel­grim

Al sinds 1924 heeft in­ge­ni­eurs­bu­reau Ar­ca­dis een ei­gen pen­si­oen­fonds. „De hon­derd­ste ver­jaar­dag gaan we niet ha­len”, zegt de di­rec­teur van dat fonds, Astrid Roe­lofs. Fi­nan­ci­eel zijn we nog ge­zond, haast ze zich te zeg­gen, maar de re­gels wor­den com­plexer en pen­si­oen­be­stuur­ders – deels werk­ne­mers en ge­pen­si­o­neer­den van Ar­ca­dis – moe­ten aan steeds stren­ge­re ei­sen vol­doen.

Het aan­tal pen­si­oen­fond­sen daalt snel, met on­ge­veer veer­tig per jaar. Al­leen al af­ge­lo­pen jaar moesten bij­na 180.000 Ne­der­lan­ders om die re­den naar een an­der pen­si­oen­fonds ver­hui­zen. Eind 2007 wa­ren er ruim 700 pen­si­oen­fond­sen, nu zo’n 270, meld­de De Ne­der­land­sche Bank de­ze week. Nog eens 45 pen­si­oen­fond­sen stop­pen bin­nen­kort.

De da­ling komt voor­al door­dat fond­sen zo­als dat van Ar­ca­dis er­mee stop­pen: pen­si­oen­fond­sen die aan één be­drijf zijn ver­bon­den. Twin­tig jaar ge­le­den wa­ren er nog 970 van de­ze on­der­ne­mings­pen­si­oen­fond­sen, tien jaar ge­le­den 600, nu nog 190.

Veel ken­nis no­dig

Zo’n ei­gen fonds lijkt mis­schien ide­aal: werk­ge­ver en werk­ne­mers kun­nen hun ei­gen pen­si­oen­be­leid be­pa­len, bij­voor­beeld hoe het geld be­legd wordt. Maar het wordt steeds las­ti­ger om werk­ne­mers en ge­pen­si­o­neer­den te vin­den voor een be­stuurs­func­tie. Het is net als met de on­der­ne­mings­raad, zegt hoog­le­raar pen­si­oen­mark­ten Fie­ke van der Lecq. „Men­sen moe­ten er maar net toe be­reid zijn. Bij pen­si­oen­fond­sen moet je ook nog eens veel ken­nis op­doen en een ge­schikt­heids­test doen.”

Wie bij­voor­beeld lid wil wor­den van de be­leg­gings­com­mis­sie, die be­paalt hoe het pen­si­oen­geld be­legd wordt, moet eerst op ken­nis, vaar­dig­he­den en werk­er­va­ring ge­toetst wor­den door De Ne­der­land­sche Bank.

In de ja­ren ne­gen­tig was het mak­ke­lij­ker om als pen­si­oen­be­stuur­der mooie ren­de­men­ten te ma­ken op de beurs, ook al was je geen ex­pert. Nu staan pen­si­oen­be­stuur­ders voor com­plexe vraag­stuk­ken, zegt hoog­le­raar so­ci­a­le ze­ker­heid Kees Gouds­waard. „Moet je je bij­voor­beeld in­dek­ken te­gen het ri­si­co dat de ren­te nog ver­der zakt? Of re­de­neer je: hij zal wel weer gaan stij­gen en daar wil­len we van pro­fi­te­ren. Voor zul­ke vra­gen heb je veel des­kun­dig­heid no­dig.”

Pro­fes­si­o­na­li­se­ring

Ook de re­la­tief ho­ge uit­voe­rings­kos­ten bre­ken de klei­ne fond­sen op. „Wij moe­ten ons ei­gen ad­mi­ni­stra­tief sys­teem draai­en­de hou­den”, zegt Roe­lofs. Er wer­ken maar tien men­sen op het uit­voe­rings­bu­reau van haar pen­si­oen­fonds. Ook dat is een ri­si­co, als er bij­voor­beeld Fi­nan­ci­eel be­richt in één jaar drie er­va­ren col­le­ga’s weg­gaan. „Veel ken­nis zit bij een paar men­sen.”

De werk­ne­mers en ge­pen­si­o­neer­den van Ar­ca­dis ver­hui­zen vol­gend jaar naar een ‘al­ge­meen pen­si­oen­fonds’, een va­ri­ant die pas sinds vo­rig jaar be­staat. Zo’n fonds is niet ge­bon­den aan een be­drijfs­tak. De werk­ne­mers van Ar­ca­dis krij­gen daar hun ei­gen, af­ge­slo­ten, pen­si­oen­pot, zo­dat ze hun ei­gen be­leid kun­nen blij­ven be­pa­len. „Maar we be­ha­len ook schaal­voor­deel”, zegt Roe­lofs.

Nu zo­veel klei­ne fond­sen ver­dwij­nen, blij­ven er min­der maar wel pro­fes­si­o­ne­le­re pen­si­oen­fond­sen over. Dat noemt Gouds­waard een goe­de zaak, want de fond­sen be­he­ren veel geld: zo’n 1.400 mil­jard eu­ro pen­si­oen­ver­mo­gen.

Hoog­le­raar Van der Lecq is ge­nu­an­ceer­der: „Ook in gro­te pen­si­oen­fond­sen kun­nen men­sen dom­me din­gen doen.” En er moe­ten ook niet te wei­nig pen­si­oen­fond­sen over­blij­ven, zegt zij. „Dan houd je een paar fond­sen over met heel veel markt­macht.”

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.