Be­lang­rij­ke the­ma’s

De in­du­strie is de groot­ste uit­sto­ter van CO2, jaar­lijks 45 mil­joen ton. Dat moet sterk om­laag om de kli­maat­doe­len te ha­len. Plan­nen voor CO2-op­slag zijn met veel kri­tiek ont­van­gen.

NRC Handelsblad - - Voorzijde Pagina -

De nieu­we re­ge­ring heeft er ver­trou­wen in. De uit­stoot van broei­kas­gas gaat de helft om­laag, ver­ge­le­ken met het ijk­jaar 1990. Het he­le ener­gie­be­leid moet er­voor op de schop.

Eén en­ke­le maat­re­gel heeft het al­ler­groot­ste ef­fect van de he­le lijst: Ne­der­land gaat op gro­te schaal CO2 uit de zwa­re in­du­strie af­van­gen uit de fa­brie­ken. Meest­al be­te­kent dat: voor­goed op­slaan in le­ge gas­vel­den, diep on­der zee.

Maar woensdag al re­a­geer­de de VEMW, ken­nis­cen­trum voor de in­du­strie, ne­ga­tief op het plan. „We ach­ten dat niet re­a­lis­tisch”, re­a­geert di­rec­teur Hans Gr­ün­feld. „CO2-op­vang is es­sen­ti­eel voor de ver­duur­za­ming van de in­du­strie, maar niet op de­ze schaal. Je hangt dan in fei­te een soort af­zuig­kap bo­ven de in­du­strie. Er zijn slim­me­re ma­nie­ren.”

Het Plan­bu­reau voor de Leef­om­ge­ving stel­de in zijn maan­dag ver­sche­nen Ver­ken­ning van kli­maat­doe­len dat de doe­len van het ak­koord van Pa­rijs al­leen haal­baar zijn met CO2-af­vang en -op­slag. Dit PBL schat dat in de Ne­der­land­se Noord­zee de ko­men­de hal­ve eeuw maxi­maal 25 tot 30 mil­joen ton CO2 per jaar kan wor­den op­ge­sla­gen. Het ka­bi­net wil 20 mil­joen ton weg­wer­ken, al in het jaar 2030. „Als het lukt, is het heel in­te­res­sant”, zegt hoofd kli­maat en ener­gie Pie­ter Boot van PBL. „Maar het is wel veel.”

Het groot­ste deel daar­van, 18 mil­joen ton, komt voor re­ke­ning van de in­du­strie. Dat be­te­kent dat er elk jaar een flin­ke hap van de to­ta­le in­du­stri­ë­le uit­stoot (nu zo’n 45 mil­joen ton) voor­goed er­gens weg­ge­stopt moet wor­den. Gr­ün­feld: „CO2-af­vang is duur. Het is ook niet ge­schikt voor Af­gra­ven van ko­len. al­le in­du­stri­ë­le pro­ces­sen.” En er zijn vaak slim­me­re al­ter­na­tie­ven om te ver­duur­za­men, zegt hij, zo­als het ge­bruik van wa­ter­stof als grond­stof voor de in­du­strie.

Het in­jec­te­ren van die CO2 in le­ge gas­vel­den – car­bon cap­tu­re and stor­a­ge (CCS) in jar­gon – is het vol­gen­de pro­bleem. Het wordt spo­ra­disch toe­ge­past, maar tot nu toe voor­al in proef­op­stel­lin­gen. Een plan van Shell voor CO2-op­slag in een leeg gas­veld bij Ba­rend­recht stuit­te in 2010 op zo veel maat­schap­pe­lij­ke weer­stand dat het uit­ein­de­lijk werd af­ge­bla­zen.

Gas­vel­den op zee lij­ken uit­komst

Op­slag in gas­vel­den op zee lijkt een uit­komst. Maar een groot Ne­der­lands proef­pro­ject werd juist in ju­ni af­ge­bla­zen. De be­doe­ling was om CO2 af te van­gen bij een ko­len­cen­tra­le op de Maas­vlak­te. Maar de be­trok­ken ener­gie­be­drij­ven za­gen er, on­danks 330 mil­joen sub­si­die, toch van­af. „Er staat geen en­kel proef­pro­ject in de start­blok­ken”, re­a­geert di­rec­teur Olof van der Gaag van de Ne­der­land­se Ver­e­ni­ging voor Duur­za­me Ener­gie. „En dit komt in de plaats voor de over­gang op duur­za­me ener­gie.”

Er moet in­fra­struc­tuur wor­den aan­ge­legd, waar­bij de kool­di­oxi­de via pijp­lei­din­gen naar de kust zal moe­ten – wat weer ex­tra ri­si­co’s met zich mee­brengt. En die vel­den zul­len tot in leng­te van ja­ren moe­ten wor­den ge­con­tro­leerd. Wie is daar­voor ver­ant­woor­de­lijk? Het be­drijf dat het gas op­slaat? Maar voor hoe lang dan? Van der Gaag maakt nog een laat­ste punt: met CO2-op­slag ben je nooit klaar. „Het is 20 mil­joen ton – en elk jaar weer.”

Ko­len­cen­tra­les slui­ten is kans­rij­ker

In het re­geer­ak­koord staat nog een twee­de maat­re­gel die veel moet op­le­ve­ren: de ko­len­cen­tra­les gaan dicht, ui­ter­lijk in 2030.

En die maat­re­gel lijkt een stuk kans­rij­ker dan CO2-op­slag. Want er is niet al­leen tot slui­ting be­slo­ten. Van­af 2020 moe­ten elek­tri­ci­teits­cen­tra­les ook een vast be-

Broei­kas­gas

drag af­re­ke­nen voor el­ke ton CO2 die ze uit­sto­ten. Voor­al de vie­ze­re ko­len­cen­tra­les wor­den ge­raakt. Het is een sim­pel prin­ci­pe: de ver­vui­ler be­taalt.

Pie­ter Boot van het PBL: „Groot-Brit­tan­nië heeft al zo’n vas­te CO2-prijs. Daar heeft het echt ef­fect. De ko­len­cen­tra­les pro­du­ce­ren min­der, en de gas­cen­tra­les meer.” En dat is wat de co­a­li­tie wil.

Er be­staat al een Eu­ro­pe­se CO2-prijs voor elek­tri­ci­teits­cen­tra­les en in­du­strie. Woensdag lag die op 7,32 eu­ro per ton. Voor cen­tra­les wordt de Eu­ro­pe­se prijs van­af 2020 aan­ge­vuld met een flin­ke Ne­der­land­se be­las­ting, zo­dat de to­ta­le prijs neer­komt op 18 eu­ro. En dat gaat op­lo­pen tot 43 eu­ro in 2030. Uit­ein­de­lijk zal el­ke ko­len­cen­tra­le elk jaar meer dan hon­derd mil­joen voor CO2 moe­ten neer­leg­gen.

„We kun­nen er niet zo­maar van­uit gaan dat in Ne­der­land het­zelf­de ge­beurt als in het Ver­e­nigd Ko­nink­rijk”, waar­schuwt Pie­ter Boot wel. „Daar zijn de ko­len­cen­tra­les ou­der en dus min­der con­cur­re­rend. En er zijn min­der ver­bin­din­gen met het bui­ten­land om elek­tri­ci­teit in te voe­ren.”

Markt-ana­list Jo­rim de Boks van gas­cen­tra­le-ei­ge­naar PZEM in Zee­land denkt dat de Ne­der­land­se ener­gie­markt gaat ver­an­de­ren. Hij maak­te een gro­ve be­re­ke­ning. „Van­af een CO2-prijs van 20 eu­ro wor­den gas­cen­tra­les goed­ko­per dan de twee oud­ste ko­len­cen­tra­les uit de ja­ren 90. Van­af 35 eu­ro wor­den ze ook goed­ko­per dan de mo­der­ne ko­len­cen­tra­les.”

Con­sul­tant Jos Co­zijn­sen, ge­spe­ci­a­li­seerd in de Eu­ro­pe­se CO2-prijs, is niet po­si­tief. Hij denkt dat de Ne­der­land­se in­greep de Eu­ro­pe­se CO2-prijs ver­zwakt. „En je zult im­port van goed­ko­pe­re stroom krij­gen uit de buur­lan­den, zo­als Duits­land.” Dat voor­ziet ana­list De Boks van PZEM ook. „Het ef­fect van zo’n maat­re­gel is gro­ter als die wordt in­ge­voerd in de he­le re­gio. En dat is ook wat de ener­gie­sec­tor wil.” Paul Lut­tik­huis Hes­ter van San­ten

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.