Door­braak in de­fen­sie­be­leid EU

NRC Handelsblad - - In het nieuws -

Na ja­ren hun de­fen­sie te heb­ben ver­waar­loosd, gaan EU-lid­sta­ten meer in­ves­te­ren in mi­li­tai­re ca­pa­ci­teit en meer sa­men­wer­ken. spra­ken een ein­de aan moe­ten ma­ken. Het nieu­we Frans-Duit­se pro­ject moet de be­staan­de ge­vechts­vlieg­tui­gen op ter­mijn gaan ver­van­gen.

Daar­naast wordt ge­streefd naar nau­we­re sa­men­wer­king tus­sen de EU en de NAVO. „Nooit eer­der gin­gen we zo’n gro­te sa­men­wer­king op de­fen­sie­ge­bied aan”, zei Ank Bij­le­veld (De­fen­sie, CDA), met haar Eu­ro­pe­se col­le­ga’s ook aan­we­zig bij de his­to­ri­sche on­der­te­ke­ning van de Pes­co.

On­ge­kend hoog tem­po

Al ja­ren kla­gen de VS, de groot­ste geld­schie­ter van de NAVO, over de ‘ver­slon­zing’ van Eu­ro­pa’s de­fen­sie: te wei­nig geld, ach­ter­haal­de tech­no­lo­gie en niet op el­kaar af­ge­stem­de ge­vechts­sys­te­men. Het heeft de slag­kracht van de NAVO sterk ver­min­derd, waar­schuw­de vo­ri­ge week de Ne­der­land­se Ad­vies­raad In­ter­na­ti­o­na­le Vraag­stuk­ken.

In­ef­fi­ci­ën­tie en on­no­di­ge dou­blu­res zijn de groot­ste pro­ble­men. Bin­nen de EU zijn er 17 tank­ty­pes in ge­bruik. In de VS slechts één. In Eu­ro­pa vlie­gen twin­tig ver­schil­len­de ge­vechts­vlieg­tui­gen. In de VS zes.

„Een aan­zien­lijk deel van de 200 mil­jard eu­ro die de EU-lan­den bij el­kaar op­ge­teld jaar­lijks uit­ge­ven, is weg­ge­gooid geld”, zegt Sven Biscop van het Brus­sel­se Eg­mont-in­sti­tuut voor in­ter­na­ti­o­na­le be­trek­kin­gen.

Al­tijd lag wel een land dwars als het om de­fen­sie­sa­men­wer­king ging, zegt Biscop. „Uit angst voor het ver­lies van soe­ve­rei­ni­teit of om de ei­gen na­ti­o­na­le de­fen­sie-in­du­strie te be­scher- men, ging men op de rem staan. Dat de af­spra­ken nu in hoog tem­po tot stand zijn ge­ko­men is on­ge­kend.”

De drei­ging van de Ame­ri­kaan­se pre­si­dent Trump om „de stek­ker uit de NAVO te trek­ken” was vol­gens Biscop de groot­ste im­puls voor de plot­se da­den­drang in de EU. An­de­re fac­to­ren zijn de ver­slech­ter­de ver­hou­ding met NAVO-bond­ge­noot Tur­kije en de Brexit, waar­door mi­li­tai­re groot­macht Ver­e­nigd Ko­nink­rijk de EU ver­laat.

Mi­li­tai­re snel­weg

Van de eer­ste voor­stel­len tot sa­men­wer­king springt er één in het oog: het Ne­der­land­se plan om de mi­li­tai­re in­fra­struc­tuur in Eu­ro­pa te ver­bou­wen. „We heb­ben een soort mi­li­tai­re snel­weg no­dig”, zegt mi­nis­ter Bij­le­veld, „waar­over we zon­der hin­der­nis­sen troe­pen en ma­te­ri­eel door Eu­ro­pa kun­nen ver­plaat­sen.”

Sinds 1989, het ein­de van de Kou­de Oor­log, „ver­waar­lo­zen we on­ze mi­li­tai­re in­fra­struc­tuur”, zeg­gen NAVO­di­plo­ma­ten op het Brus­sel­se hoofd­kwar­tier van het bond­ge­noot­schap. „Hoe bi­zar het ook klinkt: we kam­pen met de vraag hoe je een tank in Eu­ro­pa van a naar b krijgt.”

Als re­ac­tie op de Rus­si­sche in­na­me van de Oe­kra­ïen­se Krim werd de NAVO-flits­macht op­ge­richt, die in twee da­gen tijd ope­ra­ti­o­neel moet zijn bij een drei­ging aan Eu­ro­pa’s oost­flank. Maar in de prak­tijk stuit mi­li­tair trans­port op gro­te lo­gis­tie­ke pro­ble­men. Aan Eu­ro­pa’s bin­nen­gren­zen zijn er wacht­tij­den door ver­gun­nings­pro­ce­du­res. Ou­de brug­gen, die tij­dens de Kou­de Oor­log nog be­re­kend wa­ren op het ge­wicht van een tank, kun­nen het niet lan­ger aan. Trein­rails in Eu­ro­pa slui­ten niet op el­kaar aan. „De Ame­ri­ka­nen schrok­ken zich on­langs rot toen ze tanks uit­laad­den in de Duit­se ha­ven­stad Bre­men”, ver­telt een bron bij de NAVO. „De be­doe­ling was om ze in twee da­gen in Oost-Po­len te krij­gen. Maar de tanks de­den er twee wé­ken over.”

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.