‘Cir­cus’ Pe­gi­da is blij met En­sche­de

Dood­zwij­gen of heel boos re­a­ge­ren? De bur­ge­mees­ter van En­sche­de koos voor het laat­ste na een ac­tie van Pe­gi­da te­gen een mos­kee.

NRC Handelsblad - - Binnenland - Door on­ze cor­res­pon­dent

An­net­te Too­nen

Bur­ge­mees­ter On­no van Veld­hui­zen (D66) van En­sche­de kreeg er „Ku Klux Klan-ach­ti­ge” as­so­ci­a­ties bij. Aan­han­gers van de an­ti­is­lam­be­we­ging Pe­gi­da Ne­der­land ‘wijd­den’ zon­dag in al­le vroeg­te met var­kens­bloed het braak­lig­gen­de ter­rein in waar een nieu­we mos­kee is ge­pland. Ze plaat­sten een ‘kerk’ (een par­ty­tent) met een kruis en lie­ten klok­ge­lui ho­ren via een me­ga­foon.

Bij wij­ze van ver­zet te­gen de is­lam. En om­dat de 75 be­zwa­ren die bij de ge­meen­te wa­ren in­ge­diend te­gen de mos­kee „zon­der par­don van ta­fel zijn ge­veegd”, zo­als de aan­voer­der van Pe­gi­da Ne­der­land, Ed­win Wa­gens­veld, het stelt.

Wal­ge­lijk, vond de bur­ge­mees­ter de ac­tie. Schan­da­lig, oor­deel­de wet­hou­der Eel­co Ee­ren­berg (D66). Ze la­ten uit­zoe­ken wel­ke be­stuurs­rech­te­lij­ke stap­pen zij hier­te­gen kun­nen on­der­ne­men. Po­li­tie en jus­ti­tie gaan na of spra­ke is van straf­ba­re fei­ten.

Wa­gens­veld, zon­dag aan­we­zig, „lacht al­leen maar”, zegt hij een dag la­ter aan de te­le­foon. „Ik vind het schit­te­rend; ie­der­een schrijft over on­ze ac­tie. We heb­ben ons punt ge­maakt. Ik be­dank de bur­ge­mees­ter.”

Wéér Pe­gi­da in En­sche­de, wéér an­ti-is­lam­sen­ti­ment in de groot­ste stad van Ove­r­ijs­sel. En­sche­de ken­de fel pro­test te­gen een asiel­zoe­kers­cen­trum; in 2015 wer­den var­kens­kop­pen en een zak met bloed ge­von­den op het be­oog­de azc-ter­rein.

Toe­val of niet? Wa­gens­veld re­a­geert: „Bin­nen­kort zijn we in Nij­me­gen. Van de af­ge­lo­pen drie ac­ties wa­ren er twee in Amsterdam en één in En­sche­de. Za­ter­dag ston­den we met bord­jes bij een Am­ster­dams kraak­pand dat wordt be­woond door uit­ge­pro­ce­deer­de asiel­zoe­kers, en laatst bij het beeld ter na­ge­dach­te­nis aan Theo van Gogh. In Amsterdam is er wat rus­ti­ger ge­re­a­geerd dan in En­sche­de.”

De woord­voer­der van de bur­ge­mees­ter zegt: „De be­lang­rijk­ste re­den dat die de­mon­stra­ties hier zijn, is om­dat er ie­mand rond­loopt die vindt dat hij dat in En­sche­de moet doen. Wij vra­gen ons af wat hij hier tel­kens te zoe­ken heeft.” Wa­gens­veld woont in Duits­land. De woord­voer­der schetst het di­lem­ma bij de re­ac­tie hier­op: „Als je niet re­a­geert, vraagt de be­vol­king zich af waar­om je niets zegt. Als je wel re­a­geert, weet je dat je woor­den wor­den ver­draaid en te­gen je kun­nen wor­den ge­bruikt.”

Vol­gens Wil­lem Wa­ge­naar, on­der­zoe­ker bij de An­ne Frank Stich­ting, is Pe­gi­da een „rond­rei­zend cir­cus met een vas­te aan­hang” van 50 tot 70 men­sen die op ac­ties af­ko­men. Vol-

ZAAK-MITCH HENRIQUEZ

Pe­gi­da voert ac­tie in En­sche­de, in sep­tem­ber. „Wij vra­gen ons af wat hij hier tel­kens te zoe­ken heeft”, zegt de ge­meen­te over de or­ga­ni­sa­tor er­van.

En­sche­de

gens hem is En­sche­de „niet uniek” wat be­treft het aan­tal de­mon­stra­ties.

In sep­tem­ber de­mon­streer­de Pe­gi­da ook in En­sche­de, naar ei­gen zeg­gen als pro­test te­gen ar­res­ta­ties die wa­ren ge­pleegd na een ac­tie in fe­bru­a­ri 2016, te­gen de komst van een azc in de stad. Ze had­den in ju­ni al ac­tie wil­len voe­ren, maar dat had de bur­ge­mees­ter ver­bo­den.

De Ne­der­land­se Volks-Unie (NVU), een po­li­tie­ke par­tij met een ne­o­na­zis­tisch ka­rak­ter, vroeg on­der­tus­sen ook toe­stem­ming voor een de­mon­stra­tie – die had zon­dag 1 ok­to­ber plaats, pre­cies twee we­ken na die van Pe­gi­da. „Om zich af te zet­ten te­gen Pe­gi­da”, stelt Wa­ge­naar, die on­der­zoek doet naar on­der meer ex­treem-rechts. „Bij de NVU vin­den ze Pe­gi­da een stel­le­tje ama­teurs; Pe­gi­da had na­ge­la­ten het de­mon­stra­tie­ver­bod door En­sche­de aan te vech­ten bij de be­stuurs­rech­ter.”

On­der­zoe­ker Wa­ge­naar ziet een koers­wij­zi­ging bij de an­ti-is­lam­be­we­ging: „Na de ge­flop­te de­mon­stra­tie in sep­tem­ber in En­sche­de – er kwa­men veel min­der men­sen dan ver­wacht – lijkt Pe­gi­da te kie­zen voor klein­scha­li­ge ac­ties, zo­als af­ge­lo­pen week­ein­de. Ze pro­be­ren dat te spin­nen, en dat is goed ge­lukt. De mees­te bur­ge­mees­ters zou­den op zo veel sym­bo­liek en on­sma­ke­lij­ke as­pec­ten net zo heb­ben ge­re­a­geerd als Van Veld­hui­zen.”

In de buurt is wei­nig be­grip voor de ac­tie. „Ik ben het niet eens met de plan­nen voor de mos­kee, maar ook niet met dit soort ac­ties”, zegt een ou­de­re be­woon­ster die ano­niem wil blij­ven. De buurt is voor­al ge­kant te­gen de groot­te van de mos­kee en de we­ke­lijk­se op­roep tot ge­bed. Er zijn ge­luids­me­tin­gen uit­ge­voerd om te be­pa­len hoe luid die op­roep mag klin­ken.

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.