De flexi­be­le schil is lang niet al­tijd no­dig

Dat be­drij­ven bij druk­te leu­nen op flex­wer­kers is vol­gens TNO niet al­tijd lo­gisch.

NRC Handelsblad - - Economie - Door on­ze re­dac­teur Chris­ti­aan Pel­grim

De ‘flexi­be­le schil’ van flex­wer­kers en zzp’ers is on­mis­baar. Dat is de al­ge­meen ge­ac­cep­teer­de op­vat­ting bij veel be­drij­ven. Maar waar is die op­vat­ting ei­gen­lijk op ge­ba­seerd? Lang niet al­tijd op lo­gi­ca, con­clu­deert on­der­zoeks­in­sti­tuut TNO in het rap­port De flexi­be­le schil,

het kan an­ders, dat de­ze dins­dag ver­schijnt.

Be­drij­ven gaan er vaak te ge­mak­ke­lijk van uit dat ze een gro­te flexi­be­le schil no­dig heb­ben, schrijft TNO. Bij­voor­beeld om­dat ze zien dat hun con­cur­ren­ten dat ook heb­ben. Of om­dat het on­mis­baar is voor flexi­bi­li­teit. Maar er zijn méér ma­nie­ren om flexi­bel te zijn, zegt TNO. En een te gro­te flexi­be­le schil heeft na­de­len: flex­wer­kers blij­ken min­der be­trok­ken te zijn, waar­door ze min­der bij­dra­gen aan cre­a­ti­vi­teit en in­no­va­tie­ve idee­ën voor de or­ga­ni­sa­tie. En ze ver­la­ten de or­ga­ni­sa­tie vaak weer snel, waar­door veel tijd en geld ver­lo­ren gaat met het wer­ven en in­wer­ken van steeds weer nieu­we men­sen.

Voor­al vak­bon­den pro­tes­te­ren te­gen de „door­ge­scho­ten flexi­bi­li­se­ring” van de ar­beids­markt. Bij­na 40 pro­cent van de wer­ken­den in Ne­der­land heeft geen vas­te aan­stel­ling. Dat heeft in­der­daad maat­schap­pe­lij­ke ge­vol­gen, zegt TNO-on­der­zoe­ker Sa­ri­ke Ver­biest. Con­cre­ter ge­zegd: het kost de sa­men­le­ving geld. „Flex­werk wordt vaak af­ge­wis­seld met pe­ri­o­des van werk­loos­heid”, zegt Ver­biest. „Daar­mee wordt het be­roep op de so­ci­a­le ze­ker­heid ook gro­ter.” En de on­ze­ker­heid van flex­wer­kers leidt vaak tot stress. „De ge­zond­heids­pro­ble­men die daar­uit voort­ko­men kos­ten ook geld.”

Maar dat be­drij­ven ook zélf be­lang heb­ben bij een klei­ne­re flexi­be­le schil, heb­ben werk­ge­vers niet al­tijd door. „Er zit niet al­tijd een stra­te­gi­sche vi­sie ach­ter hun werk­wij­ze”, zegt Ver­biest. Daar­om be­schrijft TNO in het van­daag ge­pu­bli­ceer­de rap­port drie stap­pen waar el­ke werk­ge­ver op zou moe­ten let­ten.

1 . Pro­beer de flexi­be­le schil klei­ner te ma­ken

Al­ler­eerst moe­ten werk­ge­vers zich vol­gens TNO af­vra­gen of het be­drijf af­kan met een klei­ne­re flexi­be­le schil. Daar gaan twee vra­gen aan voor­af: waar komt on­ze be­hoef­te aan flexi­bi­li­teit ei­gen­lijk van­daan? En is dat ook op een an­de­re ma­nier op te los­sen? Zo weet Ver­biest van een af­val­in­za­me­lings­be­drijf dat voor drie ver­schil­len­de ge­meen­tes werk­te. „In al die ge­meen­tes werd op de­zelf­de dag het vuil op­ge­haald. Op één dag was er dus een piek in de hoe­veel­heid werk.” Het pro­bleem is dui­de­lijk. Maar er is nog een an­de­re oplos­sing: „Aan de ge­meen­ten vra­gen om al­le drie een an­de­re dag te kie­zen.”

Zo’n oplos­sing klinkt mis­schien lo­gisch, „maar dit ko­men we echt te­gen”, zegt Ver­biest. Ook is het vas­te per­so­neel vaak flexi­be­ler in­zet­baar dan wordt ge­dacht. Be­drij­ven den- ken niet lang ge­noeg na en kie­zen voor wat zij den­ken dat de ge­mak­ke­lijk­ste oplos­sing is: flex­werk.

2 . Werk sa­men met an­de­re be­drij­ven

Trekt een be­drijf na stap 1 de con­clu­sie dat een flexi­be­le schil echt no­dig is, bij­voor­beeld om­dat er in een be­paald sei­zoen meer werk is dat niet op een an­de­re ma­nier kan wor­den op­ge­van­gen? Pro­beer dan sa­men te wer­ken met an­de­re werk­ge­vers in de re­gio, ad­vi­seert TNO, bij­voor­beeld met een ‘ar­beids­pool’ . Daar­in werkt een aan­tal ar­beids­krach­ten het ene sei­zoen voor het ene be­drijf en het an­de­re sei­zoen voor het an­de­re.

Tus­sen di­rec­te con­cur­ren­ten werkt dit niet, om­dat zij vaak het­zelf­de piek­mo­ment heb­ben. „Maar an­de­re be­drij­ven zoe­ken soms ge­lijk­soor­ti­ge vaar­dig­he­den”, zegt Ver­biest. „Zo­als een hef­truck­be­dien­de in een ma­ga­zijn.”

In de prak­tijk is het wel las­tig om zo’n sa­men­wer­king op te zet­ten. „Werk­ge­vers moe­ten el­kaar dan na­me­lijk ver­trou­wen”, zegt Ver­biest. „Als ik een goe­de hef­truck­me­de­wer­ker in de ar­beids­pool heb, wil ik niet dat mijn con­cur­rent die he­le­maal in­pikt.”

Maar het voor­deel is groot, zegt Ver­biest: „Je bent er als werk­ge­ver van ver­ze­kerd dat bij ie­de­re piek de­zelf­de men­sen te­rug­ko­men. Je hoeft ze niet steeds op­nieuw in te wer­ken. En ze ken­nen de or­ga­ni­sa­tie, dus je krijgt meer be­trok­ken­heid en loy­a­li­teit.”

3 . In­ves­teer in je flex­wer­kers

Is sa­men­wer­king niet mo­ge­lijk? Dan ad­vi­seert TNO: in­ves­teer in ie­der ge­val in je flex­wer­kers. Zorg dat zij zich be­trok­ken voe­len bij de or­ga­ni­sa­tie en dat zij zich wil­len in­zet­ten voor het be­drijf. Voer func­ti­o­ne­rings­ge­sprek­ken, net als met het vas­te per­so­neel. Geef hen me­de­zeg­gen­schap. En laat hen zich­zelf ont­wik­ke­len via op­lei­din­gen, cur­sus­sen en uit­da­gen­de ta­ken. De ar­beids­markt wordt krap­per, zegt Ver­biest. „Als nie­mand in­ves­teert in de kwets­ba­re groe­pen on­der de flex­wer­kers, dan vor­men zij op een ge­ge­ven mo­ment een groep die las­ti­ger aan werk kan ko­men. Als zij niet mee­ko­men in nieu­we ont­wik­ke­lin­gen, ko­men zij niet meer aan werk. Ter­wijl be­drij­ven dan te­ver­geefs naar men­sen zoe­ken om die ta­ken uit te voe­ren.” Voor­al op de lan­ge ter­mijn zijn de na­de­len dui­de­lijk: een te gro­te flexi­be­le schil schaadt de eco­no­mie en dus ook de be­drij­ven. Maar is het niet lo­gisch dat be­drij­ven graag flex­wer­kers en zzp’ers blij­ven in­hu­ren om­dat die nu een­maal goed­ko­per zijn? Voor een zzp’er hoeft een be­drijf im­mers geen werk­ge­vers­pre­mies of pen­si­oen­re­ge­ling te be­ta­len. „Als je kijkt naar de kor­te ter­mijn is dat mis­schien slim­mer”, zegt Ver­biest. „Maar ja, hoe los je die pro­ble­men op de lan­ge ter­mijn dan op? Je bent dan even snel een pleis­ter­tje aan het plak­ken ter­wijl er meer no­dig is.” Zijn al­le ge­schets­te pro­ble­men op te los­sen als al­le be­drij­ven het stap­pen­plan van TNO vol­gen? Ver­biest lacht. „Het is wel uto­pisch om dat zo te zeg­gen. Maar ik denk wel dat het voor een gro­te groep op de ar­beids­markt een stuk be­ter wordt als al­le or­ga­ni­sa­ties ons re­cept zou­den vol­gen.”

In­ves­teer in de flex­wer­kers die je als be­drijf wél no­dig hebt, ad­vi­seert TNO

Newspapers in Dutch

Newspapers from Netherlands

© PressReader. All rights reserved.