Vuo­hččan go Skáb­mag­ovain ju­h­ke bálk­kašumi­id

Avvir - - ALMMUHUSAT - An­ne Gro Gaup

Fes­tivá­la váldofáttát dán jagi led­je Dav­vi­ameri­hkká ja El­los eal­lin, mat lokte­jit ál­goálbmogi­id rivtti­id oid­no­sii, ja 25-jagi áv­vudea­mi gud­nin ju­h­ke bálk­kašumi­id buore­mus filmmai­de.

Ov­dame­ar­kan eal­ligovain mat heive­jit go­appá­ge temái, led­je fes­tivá­la vál­do­guos­si, Michel­le La­ti­mer, do­ku­men­tárat «Ri­se one» ja «Ri­se two», mat mui­ta­lit Stan­ding Rock bir­ra. La­ti­mer lei vuost­tas ba­ga­dal­li jo­av­kkui­nis Stan­ding Roc­kas ja­gis 2016.

Vuost­tas bálk­kašu­mit ani­mašuvn­nai­de

Guokte­logát fes­tivá­la gud­nin jugii Skáb­mag­ovat vuost­tas há­ve bálk­kašumi­id buore­mus sá­mi ja buore­mus in­ter­našuná­la eam­iálbmogi­id oane­his­filmmai­de. In­ter­našuná­la Sá­mi Filbma­in­sti­tuht­ta ruhtadii bálk­kašumi­id ja juo­hke bálk­kašu­mi ár­vu lea 5000 euro.

– Buore­mus Sá­mi oane­his­film­ma bálk­kašu­mi vu­ittii In­ga-wik­to­ria På­ve ja An­ders Sun­na ani­mašuvd­na, «Mo­rit Elena Mo­rit». Vuoito­filbma čáje­huv­vo maid Yle Tv-kanálas. Skáb­mag­ovaid in­ter­našuná­la bálk­kašu­mi vu­ittii Isa­bel­la We­etal­uktuk da­hje­ge Asian­na­jaq filbma «Three Thou­sand», mii ovt­tas­ta ar­kii­va­ma­te­riálaid ani­mašuvn­nain. Skáb­mag­ovat há­lii­da bálk­kašumi­in si­h­ke mo­vttii­daht­tit oane­his­filbma­ba­ga­dal­li­id da­hkat ea­net filmmaid ja bálk­kašit sin, čál­lá fes­tivá­la pre­as­sa­dieđáhu­sas.

Ol­l­u­gat ge­hčče aote­aroalaš ja sá­mi film­ma

Vaik­ke máŋg­gat eal­ligovain gi­eđa­hal­let bávččas ášši­id, ad­de olbmot liikká hui po­sitii­va máh­ca­haga. «Sáme­v­ar­ra», mii váhku ov­dal Skáb­mag­ovaid vu­ittii nje­all­je Guld­bag­gen-bálk­kašu­mi Ruoŧas, lei ok­ta dákkár eal­ligovain ja di­en ledje­ge gea­hčča­min meas­ta sá­le diev­va olbmot Sajo­sis. Olbmot maid­dái ráb­mo­jed­je gan­jalčalm­mi­in aote­aroalaš gávc­ci nis­son­baga­dal­li ok­ta­saš eal­ligov­va, «Waru», mii mui­ta­lii mo nuor­ra gánd­da jáp­min váikkuha ser­vo­da­hkii muh­tun iđi­da áig­ge.

Eal­ligov­va mii gea­suhii ollu ge­hčči­id

Bu­ot eane­mus gea­hččit led­je láv­var­da­ga Sajo­sis, go dop­pe čáje­huv­vui Sáp­mi 3: Davi mui­tal­u­sat -nam­ma­saš čájáhus, mii lei diev­va ođđa oane­his­filmmaid Sá­mi ba­ga­dal­li­in.

Pake­ahtas led­je fárus ea­ret eará Mar­ja He­lan­de­ra «Eat­nan­vu­loš lottit» ja Gau­ri­loff ba­ga­dal­lan musi­hkk­a­vi­deo «Sálbma». Sáp­mi 3 lei bivnn­ut ah­te ov­dal čájáhusa au­di­to­riai galg­gai lasi­hit golbma beaŋkaráid­du vai bu­ot gea­hččit čáh­ke si­sa.

– Čájáhus lei maid­dai nu hár­ve­naš ah­te di­en vuost­tas ja maŋi­muš eal­ligova led­je gil­do­juv­von čáje­huv­vot mánái­de, ja vuollel 15-ja­hkásaččat gár­te­ge vuol­git eret sá­les dieid boddii, čál­lá fes­tivá­la.

Si­id­da beal­de fas bu­ot bivnnuheamos eal­ligov­va lei ba­ga­dal­li Mark­ku Leh­mus­kal­lio filbma «Bas­si/sacred», maid šad­de nup­pes čáje­hit sot­na­beaiv­vi go be­ar­jada­ga vuv­de bu­ot bileahtaid.

Vi­im­mat­ge gu­h­kes eal­ligovat bu­ot ahkásaččai­de

– Skáb­mag­ovat álg­gii duoras­ta­ga mánáid ja nuo­raid beiv­vi­in, main lei vuost­tas há­ve fes­tivá­la his­tor­jjá áig­ge si­h­ke mánái­de ja nuo­rai­de sá­me­gie­lat gu­h­kes eal­ligov­va, čuožžu pre­as­sa­dieđáhu­sas. Nuorat oid­ne «Sáme­vara» ja mánái­de čáje­huv­vui dav­visá­me­gil­lii dub­be­juv­von «Mu­men­stál­lu ja dii­dadál­vi» -eal­ligov­va Si­i­do­dáh­páhus­ain teáh­ter, kon­se­art­tat ja pa­ne­lasá­gas­tal­la­mat.

Čot­taláv­lumi­in ra­hpe doaluid

Skáb­mag­ovaid ra­hpan­dilálašvuođas lávllui čot­taláv­lu Chei­nesh Bai­tus­hki­na ja olbmuide čáje­huv­vui oane­his­filmmaid Sá­mis ja bir­ra máilm­mi. Muđuid lei teáh­terčájál­mas ja máŋ­ga kon­se­art­ta mat gea­suhed­je olbmuid filbmage­a­hččami­id gask­kas.

Ođđa ola­hus

Skáb­mag­ovain led­je dán jagi okti­ibu­ot 4 335 guos­si. Mánáid ja nuo­raid beaiv­vis led­je 370 oas­sálas­ti ja okti­ibu­ot eal­ligovain ja bar­gobáji­in led­je oas­sálas­ti­mat 709. Jagi 2018 oas­sálas­tin­me­ar­ri lei Skáb­mag­ovaid his­tor­jjá stuori­mus. Ovd­dit ola­hus lei 2013:s, go Skáb­mag­ovat devddii 15 jagi. Dal­le oas­sálastit led­je 4 200. Skáb­mag­ovat ál­goálbmogi­id eal­ligov­va­f­es­tivá­la lági­duv­vui guokte­logát geard­de Anáris 25.28.1.2018.

an­ne­gro@av­vir.no

Gov­ven: Vil­le-rii­ko Fo­fon­off / Skáb­mag­ovat.

BÁLK­KAŠUP­MI: Isa­bel­la We­etal­uktuk da­hje­ge Asian­na­jaq filbma Three Thou­sand, mii ovt­tas­ta ar­kii­va­ma­te­riálaid ani­mašuvn­nain vu­ittii in­ter­našuná­la bálk­kašu­mi maid vuo­hččan ju­h­ke Skáb­mag­ovaid doaluin.

Newspapers in Northern Sami

Newspapers from Norway

© PressReader. All rights reserved.