LÁVKEJIT neaht­tamáilbmái

Avvir - - FORSIDE - Ki­la An­ti ki­la@av­vir.no

Sá­mi ofe­laččaid doaibma vi­id­di­duv­vo neaht­ta­si­id­duin. Dal­le bes­set skuvllain ráhk­ka­nit ov­dal go ofe­laččat gal­le­dit sin, ja skuvllat mat le­at vuor­din­list­tus bes­set ju­o­be in­terne­ahtas ge oa­h­pás­muv­vat sámii­de.

Ráđđe­hus ár­vala boaht­te jagi stáhta­bušeahtas ain ruhta­dit Sá­mi ofe­laččaid doaim­ma, man Sá­mi al­laskuv­la jođi­ha ovt­tas Gield­da­ja ođas­maht­t­inde­par­teme­ant­tain. Ruhta galgá ear­ret eará gea­va­huv­vot ođđa neaht­ta­si­id­du buvtta­dit.

– Si­h­ke oa­h­pa­head­djit ja oa­hp­pit vál­det min­guin ok­tavuođa go há­li­i­dit ea­net dieđuid sáp­me- laččaid bir­ra. Ná leam­aš máŋ­ga jagi, ja vási­hit ah­te jearal­da­gat las­sá­nit. Dál le­at ráhkadeam­en neaht­ta­si­id­du man lea plá­na alm­mu­hit 2019 álg­gus. Mii le­at dál vuordi­min hadde­fálal­da­gaid fit­no­da­gain ja lea vállje­juv­von fit­no­da­ga duo­hken na­go­dit go buvtta­dit neaht­ta­si­id­du das­sážii, lo­hká Sá­mi ofe­laš doaim­ma ráđđe­ad­di Eva Måsø.

Vuor­din­list­tut

Sá­mi ofe­laš doaibma ása­huv­vui álg­gos golbma jagi proše­ak­tan 2004:s. Sá­mi nuorat johtet Nor­g­ga joat­kkaskuvllain mui­tal­andih­te sápme­laččaid gie­la, kul­tuvrra, his­tor­jjá ja ser­vo­date­alli­ma bir­ra. Sá­mi ofe­laš doaibma lea nu bu­res li­h­kostuv­van ah­te eise­váld­dit me­ar­ri­ded­je dán jo­ra­hit biste­vaš doaibman.

– Norg­gas le­at bir­ra­sii 400 joat­kkaskuvlla ja ofe­laččat gal­le- ded­je 120 skuvlla di­ibmá. Mii gokčat oal­le vi­idát, muhto olu skuvllat le­at min vuor­din­list­tus. Go ođđa neaht­ta­si­i­du gár­vá­na, de bes­set ju­o­be dop­pe háhkat dieđuid sámi­id bir­ra, lo­hká Måsø.

Lund­do­laš láv­ki

Sá­mi al­laskuvlla di­rekte­vra mui­tala ah­te sis lea leam­aš gu­hká plá­na alm­mu­hit neaht­ta­si­id­du go da­sa lea stuora dár­bu.

– Stuora ser­vo­da­gas eai dovd­da sámi­id nu bu­res ja mii le­at oaid­nán ah­te lea dár­bu dása. Go neaht­ta­si­i­du alm­mu­huv­vo, de bes­set nuorat ráhk­ka­nit, ov­dal go ofe­laččat bohtet ja da­sa las­sin bes­set vel eamb­bo lo­hkat sámi­id bir­ra maŋŋel gal­ledeami, lo­hká di­rekte­vra Jo­han Ailo Kal­stad.

Son lea ilus go ráđđe­hus juollu­da ruđaid neaht­ta­si­id­du ása­heap­mái.

– Lea hui buor­re go eise­váld­dit oid­net ah­te dát doaibma li­h­kostuv­vá. Go nuorat oa­h­pa­hit eará nuo­raid, de šad­dá oa­h­pa­hus be­ak­tile­ap­po. Se­am­ma mo­deal­la le­at maid­dái eará unnit­lo­gu álbmo­gat gea­va­hiš­goahtán. Oslo­met uni­ver­sitehta bok­te ása­hit romá­nat dál sul­la­saš doaim­ma ja maid­dái Ruoŧas le­at bar­ga­min dákkárin. Go Sá­mi ofe­laš doaibma galgá vi­id­di­duv­vot, de lea ođđa neaht­ta­si­i­du hui lund­do­laš láv­ki di­gitá­la áig­gis. Nu ah­te mii gal le­at hui mo­vt­te­gat go ráđđe­hus doar­ju dán, lo­hká Kal­stad.

Eai olle bu­ot mui­ta­lit

Sá­mi ofe­laččat lonuhuv­vo­jit juo­hke skuv­la­jagi. Eli Ka­ri­an­ne Ves­ter­heim Ha­et­ta, Van­ja Tør­res­dal, El­le Ka­ren In­ga Skum ja Ma­ria Gu­nil­la På­ve Wil­ks gal­le­dit joat­kkaskuvllaid ja eará nuo­raid are­naid dán jagi.

– Mu mie­las lea hui buor­re go Sá­mi ofe­laččaid neaht­ta­si­i­du ása­huv­vo go mii han beag­git Nor­g­ga nuo­raid gas­ka. Dal­le bes­set nuorat ráhk­ka­nit ov­dal go bohtit skuvllai­de, ja sii bes­set maid­dái oa­h­pás­muv­vat mid­jii­de ov­dagihtii. Go mii gal­le­dit skuvllaid, de eat olle dieđus­ge bu­ot mui­ta­lit sámi­id bir­ra, ja dal­le han boahtá neaht­ta­si­i­du áv­kin maid­dái maŋŋel min gal­ledeami, lo­hká Sá­mi ofe­laš Eli Ka­ri­an­ne Ves­ter­heim Ha­et­ta.

Son vállje­juv­vui ofe­lažžan man­nan geasi ja lea johtán skuvllaid miel­de čavčča rájes.

– Mu mie­las lea min bar­gu hui de­hálaš, go mii le­at miel­de cuv­ke­min ov­dagáttuid ja ste­reo­ty­h­paid, ja dá lea maid ma­nin mun há­li­i­din Sá­mi ofe­lažžan, dad­já Ves­ter­heim Ha­et­ta.

Gov­ven: Jon­ne Sikku/sá­mi al­laskuv­la

NEAHT­TA­SI­I­DU: Sá­mi ofe­laččat johtet miehtá Nor­g­ga mui­tal­andih­te eará nuo­rai­de sápme­laččaid bir­ra. Dál lea ráh­ka­duvvo­min neaht­ta­si­i­du sin doaim­ma bir­ra mii galgá nuo­rai­de juo­hkit vel ea­net dieđuid sámi­id bir­ra.

Newspapers in Northern Sami

Newspapers from Norway

© PressReader. All rights reserved.