– Dás ii le­at sáh­ka boazo­lo­gus, muhto PEDARA RIVTTIIN

– Dás ii le­at sáh­ka boazo­lo­gus, muhto Pedara rivttiin

Avvir - - FORSIDE - nil­sjo­han@av­vir.no Nils Jo­han Vars

An­ders Nils Pe­der Sok­ki bealušteaddji lo­hká ah­te dig­gi ii galg­ga me­an­nu­dit lea go Ord­das sadji Sok­kii vai ii, muhto le­at go sus boazo­do­all­o­rievttit dop­pe vai eai.

Dis­da­ga loa­h­pa­huv­vui An­ders Nils Pe­der Sok­ki guod­da­lanášši Hå­lo­galánd­da lágámán­ne­rievt­tis, ovt­ta beaiv­vi ára­but go lei jurddašuv­von. Sok­ki lea guod­da­lan Sis-finn­márk­ku dig­ge­got­ti du­omu ah­te son ii oaččo siida­o­a­si Oar­je-finn­márk­ku oro­ha­gas 40 Ord­das doa­la­hit.

Be­as­san geave­heami duođaštit

Sok­ki bealušteaddji, An­ja Jo­nas­sen, lea Sok­kis ođđa bealušteaddji dig­ge­got­ti rájes. Son lo­hká ah­te sii le­at be­as­san čil­get bu­res ja maid jáhkká ožžon bu­res ov­dan ah­te Sok­kis le­at rievttit bohc­cui­guin bar­gat Ord­das ja maid doa­la­hit iežas siida­o­a­si. Jo­nas­sen mui­tala ah­te soai le­aba be­as­san dál maid duođaštit Sok­ki rivtti­id git­ta 1700-ja­h­kelo­hkui.

– Sok­ki bea­sai duođaštit oba gu­hkás maŋás áig­gis gea­va­heami si­h­ke geasseoro­ha­gas ja dálveoro­ha­gas. Dat oas­si ii le­at boahtán ov­dan dig­ge­got­tis, ja lei de­hálaš dan duođaštit dál, lo­hká son.

Botn­já boazo­lo­guáššin

Jo­nas­sen lo­hká ah­te ol­les ášši lea boa­st­tu guv­lui vuolgán, ah­te Sok­ki gái­bi­da ođđa siida­o­a­si. Jo­nas­sen lo­hká ah­te nu han ii le­at oba­nas­sii­ge, go Sok­ki lea čađat čuočču­han ah­te ra­hp­pot galgá su eagi siida­o­as­si ii ge ođđa ad­dot. Jo­nas­sen maid lo­hká ášši boa­stut me­an­nu­duv­von dig­ge­got­tis, go čađat lea sáh­ka maid boazo­lo­gus, ja ah­te ii le­at sadji.

– Ii han dás le­at boazo­lo­gus sáh­ka, muhto lea go Sok­kis riek­ti ár­bevi­ro­laš gea­va­heami vuođul si­id­das­tal­lat Ord­das. Stáhta­ad­vokáht­ta botn­já čađat ášši nu ah­te ii le­at sadji, le­at be­are olu bohccot Ord­das, ja nu ain. Dál be­as­sá lá­gamán­ne­riek­ti árv­voštal­lat Sok­ki rievt­ti, nu go lea riek­ta dán áššis da­hkat, lo­hká son.

Oaččui, ja mas­sii fas

Ášši lea oane­haččat čil­ge­juv­von ná:

• Sok­ki oaččui 1998:s siida­o­a­si iežas ea­gis. Son ii be­as­san vál­dit dan at­nui, ja 2007:s son váiddii dan ášši, man Boazo­do­allos­tiv­ra hilg­gui. Sok­ki ii bisá­nan da­sa, ja 2013:s do­hkke­hii dalá Oarje­finn­márk­ku gu­ovl­lus­tiv­ra ah­te Sok­ki oažžu ea­gis sii­da­do­alu vál­dit

at­nui. Boazo­do­al­loa­gro­no­ma váiddii ášši Boazo­do­allos­tiv­rii, ja oaččui doar­jaga.

• Sok­ki váiddii dan me­ar­rá­du­sa, ja 2015:s de mieđi­hii goit­ge Boazo­do­allos­tiv­ra, vái­da­ga vuođul, ah­te Sok­ki oažžu siida­o­a­si. Sok­kii ra­hp­po ođđa siida­o­as­si. Go ođđa siida­o­as­si ra­hp­po, de lea maid oro­ha­gas váid­inve­jo­lašvuohta, ja dop­pe boahtá váid­da. Boazo­do­allos­tiv­ra hil­gu vái­da­ga ja doa­la­ha Sok­ki siida­o­a­si. Ea­nan­do­allo­di­rek­toráht­ta biv­dá Ea­nan­do­al­lo­ja bieb­mode­par­teme­ant­ta si­hkk­ut

Boazo­do­allos­tiv­rra me­ar­rá­du­sa. De­par­teme­an­ta sád­de ášši Boazo­do­allos­tiv­rii fas, ja lo­hká lea áššeme­an­nu­dan­boa­st­tuvuohta da­hkkon, go ii sáh­te ad­dot ođđa siida­o­as­si jus oro­ha­gas ii le­at ovt­taji­e­nalašvuohta. Boazo­do­allos­tiv­ra šad­de de vál­dit eret siida­o­a­si Sok­kis. • Ođđa­jagemánu 2018:s doal­vu Sok­ki ášši Sis-finn­márk­ku dig­gegod­dái, go oaiv­vil­da stáhta ri­hkkon su rivtti­id.

• Mánu maŋŋel celko du­op­mu ah­te Sok­kis ii le­at riek­ti dan sii­da-

oas­sái. Sok­ki guod­dala ášši lá­gamán­ne­riek­tái, gos čuočču­ha dan maid čađat lea čuočču­han, ah­te ii son le­at biv­dán ođđa siida­o­a­si, muhto ra­hpat fas su eagi siida­o­a­si man son lea ožžon. • Du­op­mu áššis celko nje­alji váhku gea­hčen.

Áv­vir ii li­h­kostuv­van oažžut ok­tavuođa ráđđe­hus­ad­vokáhtain, Hen­rik Vaa­leri­in, ov­dal go ášši de­ad­di­luv­vui.

Gov­ven: Ki­la An­ti (vuor­kágov­va)

OĐĐA BEALUŠTEADDJI: An­ders Nils Pe­der Sok­ki lea mol­son bealušteaddji dig­ge­got­ti rájes. Dál lea sus An­ja Jo­nas­sen bealuste­ad­djin, ja son dov­dá be­as­san čil­get vuđo­laččat Sok­ki ášši Hå­lo­galánd­da lá­gamán­ne­riek­tái.

Newspapers in Northern Sami

Newspapers from Norway

© PressReader. All rights reserved.