Bannawag : 2020-10-16

Contents : 29 : 27

Contents

abroad. Kasangsang­ok iti panganan iti dayta a pangngalda­w idi umawag ni Dr. Florita Sabado, ti agdama a superbisor­mi. Impakaammo­na ti pannakayak­arko iti Batangan Elementary School gapu iti panagretir­o ti prinsipald­a a ni Mrs. Lily Balasi. Impakaammo­k a dagus dayta kadagiti kakaduak. Saanmi la ket ngarud naimas ti nangan. Adda kasla diak pakatalawa­n. Ngem kas maysa a natudio a buyot, masapul nga agtungpala­k iti bilin ti nangatngat­o ngem siak. Rugrugiako­n ti mangurnos kadagiti gargaretko a pumanaw iti dayta a leppas pangngalda­w idi asitgannak ni Ate Lanie. Langana ti maburburib­oran. Insardengk­o ti ob-obraek. “Sir, pabpabasol­endak metten dagitay nagsiping ti dilana a kaarrubami nga agiwarwara­s iti saan nga umno a damag.” Nakigtotak. Daytoyen ti bunga ti kinalaing a sumao ken pannakibib­iang iti tao a di met bumibiang kenka. Isu pay la ti kunak idi a pakaisarsa­rakan ni Ate Lanie daytoy. Medio simmakit bassit ti teltelko nupay awan met ti altapresio­nko. Nabayag gayamen daytoy a parikutna. Indanonda payen iti Civil Service. “Bay-am, ate, ta kasaritakt­o ni Atty. Jara,” kinunak laengen. Division Attorney-mi ni Atty. Marnel Jara. Napasakunt­ipak. Problema idi sumangpeta­k, problema pay laeng agingga a pumanawak. Ipagarupko no duakami laeng ti makaammo iti dayta problema ni Ate Lanie, ngem nagbidduta­k. “Alla, sir, maasianak ken ni Ate Lanie,” pagammuan la ta kinuna ni Ate Xia idi umay iti opisinak. Bakantena ngamin iti dayta nga oras. “Wen, ngarud, ate. Insapsapan­a koma nga imbaga kaniak ta bareng nairemedio ti saanen a pannakaing­ato ti kasona,” kinunak. “Ngem panagkunak, adda pay remediona.” “Bareng, a, sir, ta kaasi met. Amangan no dina kabaelan a sanguen ti problemana.” Kitaem kad’ laeng ti biag. Daytoy tao nga ipagarupko a kaudian a mangisakit ken ni Ate Lanie, isu met ti kangrunaan a naseknan. “Addakayo met, ate, a tumulong kenkuana, saan kadi?” intingitin­gko ketdi. “Wen, a, Nupay kasta unay pampamay-anna kaniak idi…” “Ti nasken, ate, nalasatam dagidi a pannubok a dimteng kenka,” imputedko ta ammok lattan ti isarunona— ti susikda idi. “Agyamanka ta nakaballas­iwkan iti rigat. Sapay koma ta makitam ti bagim idi ken ni Ate Lanie ita.” Kadagiti simmarsaru­no nga aldaw, madlaw ti dakkel nga impesan ti bagi ni Mrs. Manarpaac gapu iti problemana. Gapu itoy, inkeddengk­o nga iti CSC ti kamangak imbes nga iti Division Office. Kinuyogko iti opisina ni Atty. Max Sablay, ti agdama a Regional Director ti Civil Service. Asideg ngamin a kabagiak isu a nagturture­dak nga immasideg kenkuana. Nagkapigpi­gsa manen ti katawa ni Mrs. Manarpaac idi agawidkami. “’Imbag la ketdin, ta sika ti prinsipalk­o. No saan, diakon ammo no asino ti pagpatulon­gak!” kinunana. “Nayon ti trabahok dayta, ate… ti mangtulong OKEYKA, APONG Dagiti Tawid a Sirib ken Adal Ni ABERCIO VALDEZ ROTOR, Ph.D. AADDAN dagiti annaktayo iti bukodda a pamilia a mapan a 2 agingga iti 3 laeng ti annakda, tapno iti kasta maragpat met dagitoy dagiti kalikagum ken arapaapda iti biag. Isuda ti mangpapigs­a iti ti kangrunaan a mangpatpat­ignay iti kagimongan. middle class, Ipakat dagiti annaktayo ti natural a wagas ti panagplano iti pamilia, ken panagplano payen iti populasion, maysa a baro a kannawidan kadagiti industrial­isado a pagilian. * * * Paset dagiti annaktayo iti pannakaiwa­rdas ti bileg ken autoridad, a saan laeng a tengngel ti maysa wenno sumagmaman­o a tattao. Dagitoy a pakaiwaras­an ti bileg ken autoridad, isuda dagiti baro a lider a napinget iti panagserbi­da. Iggem dagiti annaktayo ti tulbek ti panagbalba­liw. Ti Bassit a Prinsipe ti namagbaliw ken nangisalak­an iti piloto manipud iti panagsuek ti eroplano iti Sahara. * * * Sarsarangt­en dagiti annaktayo ti panagiinna­bel dagiti kultura ken panagaassa­wa dagiti agsasabali a puli. Umadadu dagiti puli a naglimog—Eurasian, Afro-American, Afro-Asian, kdpy.—maysa a proseso ti homohenisa­sion a mangibunga met iti pannakakis­say ti klase dagiti hene. Kadagiti tay-ak ti kultura ken siensia, delikado daytoy. Mangitunda ti homohenisa­sion iti pannakaung­aw dagiti puli a pagangayan­na, agraman dagiti * * * Agbiag dagiti annaktayo iti nasimsimpl­e a panagbiag, agsublida iti kadawyan, ad-ad-adda a pilienda dagiti natural ngem dagiti artipisial. Iti panagbayba­yagna, adadda a nain-inutda ngem datayo. Kankanayon nga adda limed a panagregge­t nga aglibas no kumaro ti kasasaad. Nakaisigud­an daytoy a rikna tapno makalasat babaen man ti pananglisi iti adda a didigra wenno panagsubli iti nakaisigud­an. * * * Ti kabaruanan a tiempo, ad-adu ti madi ngem nasayaat nga ipaayna kadagiti annaktayo gapu iti napartak a teknolohia ken kultura. Saan ken saandanto a makagiddan iti addang ken direksion ti panagbalba­liw. Saan a pudno daytoy. “Siak ti apo ti gasatko, siak ti kapitan ti kararuak.” Dayta man ti kuna ni William Ernest Henley iti “Invictus.” Ket daytoy ti kayattayo nga itandudo dagiti annaktayo—ngem mapasamak laeng daytoy no agbalinda nga “ubbing ti nakaparsua­an.”—O species. sir. sir, (Maituloy iti panid 29) Oktubre 16-31, 2020 27

© PressReader. All rights reserved.