Ang Pagpangita Sa Langit Ug Ang Mga Barbaro

Bisaya - - Sa Atong Hapin -

Naigo Sa Buwan Ug Ang Tigmo ( Anib 14)

GIUGBOK ni Sumanga ang iyang bangkaw sa baybayon ug gipabitay ang iyang pulang purong, usa ka pahibalo sa laing pangayaw. Nagkayab- kayab ang purong sa kusog nga hangin.

Nag- inusara siya. Ang mga manggugubat nga iyang gisaligan, ang kusganong Libucao; ang bulhog nga maayo sa kampilan ug dagkong mga sundang nga si Bulag; ug ang tig- isip og mga paagi nga si Tagi, dili mouban. Tingali nalisang sila sa dakong tinguha o natagbaw na.

“Sumanga, tinud- anay ang imong bahad?” nakasukot si Tagi.

“Sa unsa?” matod ni Sumanga. Nalain ang iyang mga mata, ihalas.

“Ang langit, Buwan... Imong balak,” matod ni Libucao nga mikatawa og gamay.

“Unsay balak? Takasan nato ang langit ug Buwan!”

“May dako ug ngil- ad nga panghitabo moabot,” matod ni Tagi kang Libucao.

“Maoy akong pagbati,” dason ni Libucao. “NAIGO sa Buwan,” matod sa pila ka mananagat sa ilang mga baruto. “Maayong atipon sa duldol ug igaid sa balay hangtod molabay ang sakit.”

“Nalimot mong anak na ni Takmo?”

“Ang mga kalag sa nangamatayng kauban nagpanawag kaniya. Tingali usa ka kauban namatay kay wala

katabangi. Ang kapakyas nagsamok kaniya ug buot nga siya mobalik aron pagsud- ong sa hinungdan. Kining mga butanga mahitabo usahay.” Hinay ug binantayang padayag sa usa.

“O ang patayng mga manggugubat nagpanawag kaniya aron makig- asdang kaniya pag- usab. May mga patay nga dili magpabiling patay. Usa ka higayon niana namasol ko sa halayo ug nakadungog ko og tinigbasay, bisan walay tawo. Dili na ko managat didto.”

“Dili. Ang iyang wala kabasli nga pangandoy nakatandog sa iyang salabotan.”

“Unsay labaw pang mahagiton gawas sa pagpangita sa langit? Ang mga kahoy mangalimyon ug mohatag og pakang mga bunga. Kana mao ang dapit sa mga bahandi. Puno sa mga bulawan nga ginagmay gihatag sa Bathla sa mga tawo sa yuta.”

“Mosulod sa pinuy- anan sa mga Bathla? Kanay dakong pangahas. Magbunga og kasuko kanila.” “Ang mga batan- on karon ambisyoso.” Gikan sa labing taas nga lawak sa palasyo, sa likod sa kurtina, ang binukot naglantaw sa baybayon ug tinabonan sa iyang pandong natago ang iyang mga luha. Samtang sa tugkaran, gisusi ni Tuhan ang kalig- on sa iyang kuta.

MISANDIG si Sumanga sa katig sa iyang balangay ug mihilak, naghanduraw sa ilang tinagoang panag- abot ni Bugbung Humasanun sa miaging tuig. Gipangita siya ni Alayon sa taboan ug gisultian nga moadto sa kakahoyan sa sapa sa tungang gabii. Ug sa dan- ag sa Buwan dili siya makatuo sa iyang nakita. Walay pandong, si Bugbung Humasanon sama sa maayong engkanto kansang katahom way tumbas, siya nga gihulagway sa mga magbabalak sa bulaknon ug mahunihong mga pulong. Angay gayod siyang ganti sa mga pangayaw. Gitukmod si Sumanga ni Alayon ngadto kang Bugbung Humasanun ug naggunitay sila. Dili siya mamuhi. Dihay nagtukmod kanila sa panaghalok sa lakbit. Ug sa dihang sila natumba sa yuta, gibiyaan sila ni Alayon. Nasud- ong niya ang kaanyag sa bugbung sa hayag sa Buwan, ang iyang mga mata nagpiyong nga matamis. Nadungog niya ang ilang duha ka kasingkasing. Ug nawala ang ilang tagsang kalag ug nahimong usa ra. Bisan kadto maoy matin- aw nga damgo niya didto sa dagat, kini kanunay niyang gihandom nga tinuod nga hitabo.

Akbo sa tabay nakita niya ang iyang hulagway sa tubig ug ang iyang pag- usara.

Midagan siya paingon sa sapa ug milakaw sa mabug- at nga mga lakang, morag irong buang ibabaw sa mga bato sa bagang lasang. Sa dihang ang iyang kusog nahubas, mao usab ang iyang sakit. Milingkod sa dakong bato ug nakakita og batang tarsius nga miduol kaniya. Tingali nangita sa inahan. Gipunit niya ug gitabangan pagpangita sa iyang inahan. Kay way nakit- an, iyang gidala dulhog sa sapa, mihukom nga iyang buhion. Gihatagan niyag ngalan, Tarsing.

Sa iyang paghibalik sa baybay, iyang nakita ang lima ka yanong tawo nga naghulat kaniya sa benta. Mipaingon siya kanila.

“Sa imong makita, kami dili angay dinhi. Timawa kami ug dili gani angay makapangasawa,” matod sa usa. “Mouban kami kanimo basin makaplagan namo ang angay pakamatyan.”

“Kitang tanan hinungdanon,” matod ni Sumanga. Sila ang giisip nga katunga tawo, daot, apan gikinahanglan niya ang sakop. “Kay makagamit kita sa atong mga kamot sa away, nagpaila nga kita angay. Nagtuo ko nga ang bili sa tawo dili maila sa iyang luna sa katilingban. Nagtuo ko sa dili mamatay. Siya lamang ang makatimbang kanato.” Nakahunahuna sila nga si Sumanga makataronganon. “Makahimo ba akong mosulti, Agalon?” matod ni Malandog nga diha sa iyang luyo ug nadasig. “Palad ko nga magsilbi kanimo ug molaban kanimo. Bisan kon ako nangita og gahom sa mga espiritu, ako naghunahuna og serbisyo. Tingali madawat mo ako nga imong horohan.”

“Husto ka, Malandog,” matod ni Sumanga. “Matag usa kanato angay sa tahas. Ulipon ikaw, apan ikaw dili sa imong kaugalingon ug sa imong asawa. Kita mga manggugubat. Apan unsa kita sa atong mga babaye ug ang mga babaye kanato? Ang mga butang malain sa panan- aw sa ubang tawo, apan lain ang sa ilawom kaysa ibabaw. Ang dagat baloron, apan sa ilawom dili. Tan- awon nato ang atoa sa unahan, sa ilawom ug sa ibabaw.” Namulong siya nga sama sa inayran. “Uban kami kanimo.” “Sak- on nato ang langit.” Mikuha si Sumanga og gamayng tadyaw sa alak sa nipa ug gibuksan sulod sa bentana ug sila nag- inom hangtod nangahubog, ug misura sa pagakpak nila. “Sak- on ang langit! Sak- on ang langit! Sak- on ang langit!” Nag- awit sila.

“DAGHAN ang naburaw,” matod sa usa nga nakakita. “Hubog ug way kabuot,” matod sa lain. Apan sila sinugniban ug naengkanto sa mga hunahuna. Bisan dili hinashasan, sila may awit sa ilang kaisipan. Kini ang mahika.

Wala nila damha mitungha si Datu Anan ug nangayo og hungot. “Kuyog ako ninyo,” matod niya tapos makadimdim. Ug gisugid niya ang iyang nahibaloan nga tinagoang bahandi sa dagat. Nadasig siya ug gibuwakbuwakan pa niya ang iyang sugilanon kay ang iyang gikaatubang may pagtuo kaniya.

“Hain man kini, Datu Anan,” halos dungang sukot sa mga nanagdamgo.

“Kon makita nato ang kataw, mao na kana. Ang bahandi gibantayan og kataw.” “Asa man kita makakita og kataw?” “Mopanaw kita. Unya mabati ko ra kon kita anaa na sa dapit.”

Nadugangan ang kahangkob nilang Sumanga ug kaubanan. Mingpagakpak sila sa tigmo.

“Laing nabuang,” matod sa mga mananagat sa halayo. (PADAYONON)

Hingpit na ang hukom ni Sumanga— pangitaon nila ang laing tumpi sa bahandi niining laing hugna sa pangayaw…

Nadungog niya ang ilang duhang kasingkasing… “Mahimo pa ba?”

Newspapers in Cebuano

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.