CAN-UMANTAD FALLS:

Bag-ong Kaplag nga Busay sa Bohol

Bisaya - - SA ATONG HAPIN -

DAGHAG ikapasigarbo ang Bohol nga ang uban niini wa pa mahiapil sa gitanyag sa mga travel agency nga angayng duawon sa mga turista. Kasagaran, maoy mahiapil sa biyahe ang pagtungas sa Chocolate Hills, ang pagtan-aw sa mga mawmag, ang pagkanaog sa Hinagdanan Cave, ang pagligdas-ligdas sa puti nga bunbon sa Panglao ug uban pa.

Apan daghan pang mga hiyas ug kinaiyanhong bahandi sa Bohol kon imo lang kining hatagan og panahon sa pagduaw. Kining mga dapita ingon sa magsakmit sa imong pagginhawa ug maghatag kanimog laing panud-ong sa Bohol nga wala pa nimo masinati. Usa na niini ang natagong Can-umantad Falls sa lungsod sa Candijay.

Mga 30 minutos ra nga biyahe sakay sa habalhabal o van gikan sa Poblacion sa Candijay, mahitangka ka na sa nagbuntaog apan nagtago nga busay sa Can-umantad.

Mahibaw-an nimo nga hapit na ka moabot sa Can-umantad kay sa entrada sa Cadapdapan proper naay stop sign diin nagbantay ang mga tawo sa Candijay Tourism Office. Sahi sa mga natural tourist spot sa Bohol, duna sab kiniy barangay entrance fee o environmental fee nga 20 pesos alang sa mga hamtong ug 10 pesos alang sa mga bata. Dinhi ang mga bisita pangutan-on sa tourist guide kon asa gustong moagi ug pasabton kon unsay maagian ug pila ka minuto ang biyahe o pagbaklay paingon sa destinasyon.

Sa pag-adto sa Can-umantad Falls, duha ka dalan ang

imong kapilian aron mahiabot sa busay.

Kon gustong magbaklay, mas exciting ang pag-adto kay makakita ka og daghang nindot nga talan-awon sama sa Cadapdapan Rice Terraces ug gamayng lasang. Dawhogon man ang agianan ug may titip ug kimba, duna kiniy hawiranan nga magpahiamgo nga angayng mag-amping aron makaabot nga hapsay sa padulngan.

Mahimo pod nga moagi sa gidebelop nga dalan alang sa gustong magdala og sakyanan paduol mismo sa busay. Dunay gamayng parkingan didto diin makasulod ang halos napulo ka van ug 20 ka motor. Ug duna say mga tawo sa tourism office nga nagbantay ug maggiya sa mga bisita.

Gikan dinhi, magbaklay ka og labing menos 5 ka minuto paubos ug molatas sa duha ka kahoyng tulay nga inatopan usa mahiabot sa tiilan sa busay. Dinhi, mahingangha ka gyod sa gitanyag sa kinaiyahan.

Ang busay may gihabogon nga kan-oman ka tiil ug giingon nga maoy kinahabogang waterfall sa Bohol. Segun sa estorya, kini ang gikuhaan sa nga’n aron tawgon kinig Can-umantad Falls. Duna kiniy tulo ka hugna nga dunay estrukturang bato nga naghatag niinig lahi nga panan-aw sa kon unsa ang pagdagayday sa tubig paingon sa ubos. Ang gihulgan sa tubig mabaw ra ug dili molapas sa hawakan sa normal nga gitas-on

Sa dugayng panahon, ang Canumantad Falls dili mabisita sa mga turista tungod sa kalisod sa agianan. Apan gipangitaan kinig paagi sa lokal nga kagamhanan aron madiskobre ug masinati sa uban…

sa mga Pilipino. Busa ang dili makamaong molangay dili angay mabalaka nga malumos. Apan batoon kini maong angayng magmatngon ang maligo ug labing maayo nga magsul-ob og sapatos.

Sa unahag diyotay, ang tubig midagayday paubos sa gamay apan hinlo nga naglunhawng danawan. Dinhi kasagaran magpamasahe sa tubig ang mga dumuduong. Kon makabisita ka, segurado nga magpangamay ang busay kanimo ug malingaw ka sa pagkaligo.

Ang busay nagtanyag og hinlo, presko ug bugnawng tubig nga haom kaayo alang sa nagpangita nga mabugnawan ang lawas gumikan sa nasinati nga kainit sa panahon. Ang dapit nindot usab kaayo sa gustong magpiknik ug magpahigayon og makalingaw nga aktibidad sama sa river trekking ug swimming uban sa mga mahal sa kinabuhi.

Dunay mga gagmayng lamesa ug lingkoranan sa palibot nga gipayongag beach umbrella ug duna say cottage nga mahimong abangan sa gustong makalingkod ug dunay kabutangan sa mga gamit ug pagkaon. Ang lamesa tag-100 pesos ug ang cottage tag-150 pesos. Duna sad kiniy CR ug may kasikbit nga kailisan. Ug kon duna kay ipangutana o gikinahanglan, mahimong duolon ang mga batan-ong tinugyanan sa tourism office nga nanagtakin og two-way radio ug nagbantay sa palibot sa busay.

Unsaon Pag-adto?

Kon maggikan ka sa Dakbayan sa Tagbilaran, sakay og bus o V-hire / GT Express nga dunay Jagnay-Ubay sign board sa Dao Bus Terminal. Hunong sa tourism office sa munisipyo sa Candijay ug pangitaa ang tourism officer aron magiyahan. Abli sila matag Lunes hangtod sa Biyernes alas 8 hangtod sa alas 5 sa hapon.

Kon magdali ka ug maatol nga Sabado ug Domingo, mahimo nga adto na mohunong sa crossing sa Lungsodaan.

Gikan sa crossing mahimong mosakay og habalhabal nga mohatod sa Cadapdapan. Mas labing maayo nga maoy pilion ang drayber nga lumulupyo ra usab sa maong barangay.

Kon mogamit og private car, mas maayo nga 4x4 nga sakyanan ang gamiton kay daghan pag batoong dalan nga maagian. Hinuon, kamulo nang gitrabaho ang pagsemento sa dalan paingon sa Cadapdapan aron sa dili madugay hapsay na ang pagbiyahe sa mga turista.

Ang Candijay Municipal Tourism Office modawat og eco-tour bookings. Kontaka lang si Ginong Teofredo Janiola, ang tourism officer designate sa numero 09074956925 ug 09261602264 o sa email Janiola_2005@yahoo.com.

Walay bugting kantidad ang maangkon nga kasinatian sa pagbisita ug pagkaligo sa labing habog nga busay sa Bohol nga magbukas sugod sa alas 7 sa buntag ug moserado sa alas 5 sa hapon.

Duha sa akong kaila ang nakaadto na usab sa Can-umantad Falls. Silang duha parehong nakaayon sa maong dapit.

“Amazing... you’ll marvel the cascading falls,” matod ni Sir Ramon Caresiosa, prinsipal sa Saint John the Baptist Academy sa Garcia-Hernandez, Bohol.

Apan dunay angay i- improve. Kay niya pa, “Habog galing lang mabaw ang suba. Angay kutkotan ug palawman bisag kadto lang gihagbongan sa tubig.”

Sa laing bahin, ang atong higaladagang ug paisano nga si Manu Rodrigo Avenido miingon nga giganahan kaayo siya sa maong dapit kay mahiligon siyag falls. Ang wala lang kaayo niya magustoi ang medyo tuyoon nga pagbiyahe.

Tinuod, sa dugayng panahon ang Can-umantad Falls dili mabisita sa mga turista tungod sa kalisod sa agianan. Apan gipangitaan kinig paagi sa lokal nga kagamhanan ug gibuhatan og agianan aron kini madiskobre ug aron usab masinati sa uban ang natural nga kanindot sa maong dapit nga gigasa kanila sa kinaiyahan.—

Ang Cadapdapan Rice Terraces sa Candijay maoy usa sa masinating talan-awon kon moadto sa Can-umantad Falls.

Ang pagpakighimamat sa busay usa ka dakong kasinatian ni Sir Ramon Caresiosa, prinsipal sa Saint John the Baptist Academy sa Garcia-Hernandez, Bohol nga iyang ikapaambit sa mga tinun-an inigbukas sa saring.

Sa usa ka magsusulat sama ni Manu Rodrigo Avenido, ang hagwa sa busay maghatag og dugang enerhiya aron labi pang molangyab ang dagayday sa imahinasyon.

Newspapers in Cebuano

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.