ANGAYNG TAHORON ANG DESISYON SA SERENO QOU WARRANTO SA SUPREME COURT

Kon wala pa papahawaa si Sereno pinaagi sa qou warranto, susamang mga kongresman na usab ang mosukitsukit kanila didto sa senado nga giharian usab sa susamang walay kaligdong nga mga politiko.

Bisaya - - SHOWBITZSIKA - Ni Atty. Ver Quimco m mco

NAGKALAINLAIN ang mga opinyon sa katawhan sa desisyon sa Korte Suprema sa kasong qou warranto nga nagpapahawa sa kaugalingong chief justice niini nga si Maria Lourdes Sereno. Daghang nagsaway niini sa basehan nga kuno supak kini sa Konstitusyon. Bisan ang daghang batid nga mga abogado ug magtutudlo sa balaod ming-ingon nga naghatag kinig dakong peligro sa atong mga institusyon. Sa maong desisyon kuno, si bisan kinsang mga opisyal mahimo nang papahawaon sa bisan unsang hinungdan ug panahon pinaagi lang sa maong kaso sama sa gipasangil kang Sereno nga napakyas sa pagtuman sa balaod sa pagduso sa iyang Statement of Asset and Liabilities niadtong nagtudlo pa siya sa publikong unibersidad sa University of the Philippines.

Gawas pa, gikuhaan kuno niini og gahom ang Kongreso nga maoy gihatagan sa Konstitusyon og kaakohan sa pagpalagpot sa tag-as nga mga opisyal sa nasod nga giila nga impeachable sama sa presidente, bise presidente, mga hurado sa Korte Suprema, Ombudsman ug mga komisyonado sa mga komisyon nga gitukod sa Konstitusyon. Gani, dakong mayoriya sa mga senador ang mingpasar og resolusyon aron suhiron pagbalik sa maong hukmanan ang maong desisyon. Samtang si kanhi Chief Justice Maria Lourdes Sereno miapelar sab batok sa maong desisyon pinaagi sa pagduso sa usa ka motion for reconsideration ngadto ra usab gihapon sa Supreme Court aron usbon niini ang maong desisyon.

Miepekto na gilayon ang maong desisyon kay gideklarar man nga kini immediately executory apan wala pa kini mahimong hingpit kay miapelar pa man si Sereno ug mahimo pa kining bakwion sa mayoriya sa mga hurado sa Korte Suprema. Dili man gani angay nga hisgotan ang mga merito ug isyu ning maong kaso kay masupak ang prinsipyo sa balaod nga gitawag og sub-judice apan sama sa ubang kontrobersiyal nga mga desisyon sa hukmanan, kini gipistahan sa minilyon ka opinyon sa mga Pilipino. Mao nga kining atong lindog mosulay na lang pod pagtimbol basig makadugang kini sa kahimatngon sa publiko ning maong hilisgotan. Dili ko mangahas pagtuki aron pangitaan og legal nga sayop ang Korte Suprema diha sa maong desisyon. Kinsa ba kita nga mohimo niini? Ang Korte Suprema mao ang labing taas nga hukmanan sa nasod, ug sa panahon nga motingog ug mohukom kini

mahimo kining balaod ug kinahanglang motahod ug mosunod ang tanan. Tinuod, tawhanon ug mahimong masayop ang mga hurado niini. Sulayan lang nato og tan-aw kining maong desisyon diha sa epekto niini ngadto sa atong nasod ug sa katawhan.

Tinuod dunay mga peligro nga dala kining maong desisyon. Naghatag kini og dako kaayong gahom sa solicitor general kinsa tinudlo ug ilawom sa gahom sa presidente sa pagkuwestiyon sa kalipikasyon ug pagpapahawa sa usa ka tinudlong opisyal dili lamang sa kakulangon sa iyang kalipikasyon sa puwesto nga iyang gigunitan apan bisan sa kanhiay niyang mga kakulangon ug kasaypanan. Butang kini nga sukwahi gayod sa mga lagda ug letra sa Rules of Court nga mao ang nag-umol ug naglatid sa kasong qou warranto ingon man sa kalambigit nga mga balaod diha sa pagpangalagad sa mga opisyal sa gobyerno.

Ang kanhiay lig-on kaayong puwesto sa impeachable officials nga dili makasohan ug dili mapahawa sa bisan unsang kaso kondili sa politikanhong proseso sa impeachment diha sa kongreso lamang, karon nahimong sayon na lang kaayong sitahon ug papahawaon pinaagi sa kaso sa hukmanan. Tungod niini, ang impeachable officials sama sa Supreme Court justices, Ombudsman, mga komisyonado sa Comelec, COA, ug Civil Service Commission nga angay hatagag lig-ong proteksiyon batok sa posibleng pagdominar ug paggalong kanila aron mosunod sa tanang gusto sa presidente sa nasod, karon sayon na lang kaayong hasolon ug hadlokon tungod niining maong desisyon. Posibleng mapolitika ug mawad-an na og kaugalingnan kining maong mga institusyon nga kinahanglang gawasnon ug makaugalingnon aron magpabiling buhi ang demokrasya.

Sa laing bahin, tugbang sa maong negatibong epekto, ang maong desisyon naghatag usab og labing dali nga pagtak-op sa isyu batok kang Sereno nga nakahasol pag-ayo sa nasod sa taas nang panahon, ug mahimong mohasol pa pag-ayo sa nasod sa mas dugay pang panahon kon itugot nga adto pa kini tibawason sa kongreso pinaagi sa proseso sa impeachment.

Grabe na ang pagkabahin-bahin sa mga huwes ug mga empleyado sa hudikatora. Wala pa sukad mahitabo sa kasaysayan nga ang usa ka chief justice nahilayo ug daw gikaatbang dili lang sa mayoriya sa iyang luyuluyong mga hurado kondili mismo pa sa mga empleyado sa Korte Suprema, ug sa daghan niyang mga huwes sa mga trial court. Saksi ang publiko niini diha sa mga pagpadayag sa mga huwes ug mga empleyado ug mismo sa pagpanestigos sa mga hurado didto pa sa probable cause hearings sa impeachment sa Kongreso.

Ako mismo isip abogado gibatig kaulaw ug kaguol nga nagtan-aw sa unta daw Ginoo nga mga hurado sa labing taas nga hukmanan nga sama nag yanong mga tawo nga nagpailawom sa awtoridad sa nagimbestigar nga mga kongresman kang kansang imahe ubos kaayo sa mga mata sa publiko. Kon wala pa papahawaa si Sereno pinaagi sa qou warranto, susamang mga kongresman na usab ang mosukit-sukit kanila didto sa senado nga giharian usab sa susamang walay kaligdong nga mga politiko.

Sama sa usa ka taas kaayong dalan sa kalbaryo ang agian sa Korte Suprema isip institusyon sa proseso sa impeachment. Sa maong kahimtang, klaro nga dili pa gani mahukman sa senado ang impeachment ni Sereno, una nang mamatay ug malubong ang respeto sa publiko sa labing taas nga hukmanan. Una nang mapukan ug mamatay ang institusyon nga giilang kataposang pader sa demokrasya.

Maong alang kanako, ang qou warranto nga desisyon batok kang Sereno inay sawayon angay daygon ug tahoron. Kay mao kadto ang labing maisogon ug maalamon nga aksiyon sa Korte Suprema dili lamang aron panalipdan ang kaugalingon niini kondili aron panalipdan ang demokrasya ug nasod batok sa pagkabahin-bahin ug pagkatibulaag kon mawad-an nag pagtahod sa labing taas nga hukmanan.

Mitingog ug mihukom na ang Korte Suprema ug gipapahawa na si kanhi Chief Justice Sereno pinaagi sa maong qou warranto decision. Sa mao niyang hukom ug tingog, wala nay laing makabakwi kondili ang Korte Suprema ra usab. Busa inay magtagawtaw, nganong dili na lang nato kini tahoron, hatagag higayon ang Korte Suprema nga molibwas sa kadaot dala sa maong kontrobersiya, ug mopadayon aron atubangon ang daghan pa kaayong suliran sa atong nasod?—

Newspapers in Cebuano

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.