Ang Pagpangita Sa Langit Ug Ang Mga Barbaro

Bisaya - - Showbiztsika - Nobela ni Jun Cañizares

ANakuha Ni Buayan Ang Iyang Ulo NG kota ni Datu Harun labaw kadako sa kang Gat Tuhan. Maoy nakapaburot diay niya sa iyang kaugalingon sa piging ni Gat Tuhan. Ug lig-on ang pagkabuhat sa kota ni Harun. Ang koral hinimo sa duha ka linya nga mga tugas ug sa tunga kini gibuboan og mga bato ug pilit nga yuta. Paglig-on pa gayod, kini giliyokan og lawom nga kanal nga may tubig ug sa daplin mga kawayanan ug mga tanom nga tunokon. Ang pultahan bug-at ug baga nga kahoy. Ang mga balay sa iyang mga sakop may hatag-as nga haligi ug usab kinoral og kawayan ug kahoy. Sa likod mao ang bagang lasang. May mga binta ug karacoas sa bunbon sa lapyahan ilawom sa kalubihan.

Apan alang sa maisog nga Sumanga ug mga kauban, way koral nga habog. Mabinantayon silang mingtakas.

“Naa sila sa sulod,” matod ni Libucao nga naghugot sa bugkos

sa iyang mga samad.

Gibiyaan nila si Buayan nga nagbagutbot ug ginaid sa iyang binta.

Sila si Sumanga ug iyang mga manggugubat hinay, way kisaw, mabinantayon nga mingpaingon sa kota. Gipili nilang agian ang labong nga pagatpatan. Mingkamang sila ngadto sa koral.

May duha ka guwardiya ni Datu Harun nga nagpatrolya sa kadaplinan ug nakamatikod sa binta ni Buayan. Kini nahuyop sa hangin paduol sa kota. Ang duha ka guwardiya minglusad gilayon sa baruto ug namugsay aron pagsusi.

Ang tore nabiyaan sa magbalantay. Niadtong tungora, si Datu Harun ug mga sakop nangaharag sa ilang mga lingkoranan ug ang uban nangligid sa yuta, uban sa mga hungot ug damahan sa ilimnon. Duol sa dakong lutoanan sa gawas, puro nag-agunto sa kahubog ang mga hubog. Ang mga bukog ug sobrang pagkaon gipistahan sa mga iro ug manok.

Misenyas si Sumanga sa pag-asdang. Ang kataposan niyang tugon mao nga magdagan sila ug manigbas sa wala ug tuo ug dili mohunong sa usa lamang ka kaaway sobra sa usa ka gutling, ug dili pagtan-aw sa mga mata ug hinagiban sa mga kaaway.

“Way mag-ukun-ukon. Pakugangan usab sila sa atong kusog ug masipang mga singgit,” dugang ni Sumanga. Kini ang gitudlo sa iyang amahan. “Ang kalig-on dag-on sa paagi o lanses.”

Sa dagat, ang duha ka guwardiya mingsakay sa binta ni Buayan. Nagtuo sila nga si Buayan biktima sa mga tulisan sa dagat ug gibiyaan. Nagpakaaron-ingnon si Buayan nga luya, apan sa dihang siya gibadbaran sa mga guwardiya, milukso siya ug miagaw sa kris ug giharos sa usa ka tigbas ang duha ka guwardiya. May guwardiya sa tore nga nakakita sa nahitabo sa dagat ug misinggit sa pagpasidaan. Ang hataas og bungot nga Datu Harun ug mga sundalo namangon pagdali gikan sa kahubog.

Atol usab sa pagsulong nilang Sumanga ug sa naghingaphingap nga kauban, tigbas diri ug diha gikan sa mga tugkaran, saka sa kabalayan, sikad sa mga pultahan sa mga lawak.

Sama sa mga demonyo ang mga manggugubat ni Datu Harun nanagngulob nga nakigsangka, nagpangagot sa mga bag-ang. Sa tumoy sa mga pinuti sila namalikas ug nangluwa.

Lima ka sinaligan ang maisogong mingdepensa kang Datu Harun, pula ang mga mata sa kahubog ug katulgon pa. Nanglabay sa bisan unsang mapunitan ang anak ni Makinid. Nanglabay sila og mga sapang, kupa, plato, ug banga ngadto sa mga nanulong.

Nagkapagkapag si Buayan paingon sa kota nga nasamok na. Kalit siyang migangha ug midam-ag sa lamok-lamok, nagpabansiwag sa iyang dugoong kris, ug malipayong mitahan sa kaugalingon sa kakuyaw. Daghan siya og ngil-ad nga mga samad, apan nakuha niya ang iyang buot makuha; gihakop niya ang ulo sa katulgong si Harun sa mga buhok niini ug gipunggot ang ulo, ug busa ang tunglo ni Datu Bantug natuman. Giisa ni Buayan ang iyang ganti, ug siya natumbang patay. Ang pag-atake nahimo ug natapos sa labing mubong panahon. Gilabni ni Sumanga ang kuwentas ni Datu Harun ug gisul-ob, ug sa pagkakita niini sa mga sakop ni Harun sila ming-alibwag pagpanagan sa tumang kalisang. Apan ang mga manggugubat ni Sumanga walay gipasaylo sa mga sinaligan ni Harun.

Masipa ang singgit ug hilak sa mga babaye, naparehaan kon wa man malabwi ang makalilisang nga nahitabo sa kota ni Gat Tuhan.

Nakakaplag usab sila og mga sakop sa ilang tribu nga gibilanggo sa mga kamalig. Luwas, giisa nila ang ilang nagkurog nga mga kamot sa pagpasalamat sa mga anito. Ang mga ulipon ni Tuhan maoy unang gidespatsar ni Harun ngadto sa mga isla nga taboan sa mga ulipon.

“Bugbung! Bugbung!” tawag ni Sumanga, bitbit ang kris, nagdukiduki sa mga lawak, namatid sa mga tadyaw ug baol sa mga bahandi nga nagpaila sa kahakog ni Datu Harun.

Usa ka babaye nga gision og sinina miatubang kang Sumanga. Si Wayway, usa sa tig-alima kang Bugbung Humasanun. “Hain si Bugbung Humasanun?” sukot ni Sumanga. “Gitabangan siya sa mga anito,” tubag ni Wayway. “Sa dihang miabot ang mga nanakas sa dakong pultahan, nagsul-ob gilayon siya og sapot sa lalaki, mihulbot og pinuti ug daling migula sa iyang lawak ug nakig-away uban sa iyang amahan. Kon wala pa malapsi sa bangkaw ni Takmo ang kaaway sa iyang likod, lagmit siya napatay. Tungod niini, si Tuhan mimando sa dayang pagdala kang Bugbung Humasanun ngadto kang Datu Langob.

‘Amahan, Takmo, tugoti akong makig-away uban kaninyo!’ nagkanayon si Bugbung Humasanun ug nakig-away gihapon hangtod nga tulo ka horohan sa mando ni Tuhan mingpugos pagdala sa bugbung ug dayang sa sekretong pultahan gawas sa palasyo. Si Gat Tuhan ug duha niya ka asawa nga sila si Mayda ug Isang napatay.’”

Mihilak si Wayway nga nakasaksi sa mga tawo ni Harun nga nanglugos sa mga babaye. Siya ang unang midagkot og sulo ug miduslit sa palasyo ni Harun.

Daghan ang mingsunod kaniya. Misilaob ang kalayo. Misilaob ug nag-anam kadako ug sila mingsibog sa halayo. Sulod sa pila ka gutlo silang nagsud-ong sa kalayo nga milusno sa gingharian ni Harun.

Usa ka tigulang babaye misugid kang Sumanga nga si Olig, anak ni Datu Harun, napatay sa iyang pagpangatang. Kini nakapasuko pag-ayo kang Datu Harun. Gilumpong niya ang pagpakaulaw kaniya sa bangkete ni Gat Tuhan ug sa nahitabo sa iyang anak, ug kini ang nakapahukom kaniya sa pagsulong sa kota ni Gat Tuhan. Bayaran. Apan karon, si Datu Harun ang nagbayad.

Giisa ni Idris ang iyang mga kamot nga naggunit og kris ug bangkaw ug misinggit: “Datu Harun, sud-onga ang imong pagkalumpag? Tindog nga walay ulo ug ngari. Bisan ikaw pa si Makinid, tigbason ko ikaw.”

Mingsunod ang mga singgit. “Nakabalos kita! Salamat sa mga anito!”

Samtang sa lasang sa mga bukid, ang nagkatibulaag nga mga sakop ni Datu Harun nagsud-ong sa ilang walog sa baga nga aso.

Napatay si Libucao ug Bulag ug sila ilang gihatagan og dungganong lubong. Gilubong ni Idris ug Nanok si Buayan. Kanila miyukbo si Sumanga, hikap sa iyang dughan ug agtang. “Mga maisog nga higala, adto na kami,” matod niya ug mihangad sa Adlaw. “Takmo Hasan, Tuhan Kripa, sa inyong mga mata sudonga ang Adlaw niining adlawa.” ANG kota ni Datu Harun maoy pasumbingay sa nahitabo kang Tuhan.

Ang mga naluwas nanglakaw padulong sa dagat, ang mga babaye ug samaran nag-agakay, gum-os ug luya. Upat ka tawo ang nagyayong sa batong galingan sa mais, gihigot sa mga kawayan. Nanguha usab sila og mga plato, panaksan, tadyaw, mga kutsilyo ug hinagiban, kay kini hinungdanon sa isla.

Gisakyan nila ang mga binta ni Datu Harun. Ang uban ilang giatsa. Ug sila mingpanaw balik sa ilang islang pinuy-anan. Naguna sila si Tagi ug Nanok. (SUMPAYAN)

Dugoon ang panimalos nga gipahamtang ni Sumanga. Ang gingharian ni Datu Harun nalusno ug naglutaw sa dugo…

Mingsunod ang mga singgit. “Nakabalos kita! Salamat sa mga anito!” (Anib 20)

Newspapers in Cebuano

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.