Agrikultura

Liwayway - - Mga Nilalaman - Zac B. Sarian

ISANG programa tungo sa malakihang paggawa ng “silage” na pakain sa mga hayop kagaya ng baka, kambing, tupa at iba pa ang inilunsad kamakailan sa Tarlac at Pangasinan ng dalawang grupong magkatuwang sa proyekto.

Ito ang Novatech na pinamumunuan ni Dr. Rene Sumaoang at ang Right Agri ng Isabela na pinamumunuan naman ni Eugene Gabriel. Si Dr. Sumaoang, isang microbiologist, ang may hawak ng teknolohiya tungkol sa pinahusay na pamamaraan ng pagproseso ng silage. Ang grupo naman ni Eugene Gabriel ang bihasa sa mekanisasyon upang mabilis ang paghanda ng lupa na tatamnan ng mais, mabilis na pagtatanim ng binhi na gamit ng makinarya at iba pang gawain na kailangan ang makina. Ang Right Agri ay ang may-ari rin ng isang mestisong binhi ng mais na kung tawagin ay Super Tall. Mataas at malaki ang pangangatawan kaya malaki ang ani para sa paggawa ng silage.

Bilang umpisa ng proyekto, may 20 hanggang 30 ektarya ang tinamnan ng Super Tall na mais sa Camiling, Tarlac at gayon din sa Pangasinan. Nakipagkontrata sina Dr. Sumaoang at Gabriel sa mga magsasaka bilang kooperator. Sa ilalim ng kasunduan, ang grupo nina Dr. Sumaoang ang mag-araro ng lupain, magtanim ng binhi sa pamamagitan ng makina at pagputol ng mga punong aanihin. Ang mga puno ng mais ay aanihin 75 araw mula pagkatanim ng binhi.

May halagang naitakda bilang bayad sa binhi, pag-araro, pagtatanim at pag-ani ng mga halaman. Maaaring bayaran agad ng magsasaka ang binhi na nagkakahalaga ng P7,000 bawat ektarya. Kung hindi, maaaring iaawas na lamang sa halaga ng ani na bibilhin naman ng nagpapakontrata. Bibilhin nina Dr. Sumaoang ang sariwang puno ng mais sa halaga ng P1 bawat kilo. Sa umpisa, habang inaantay ang pagdating ng makinang aani ng puno ng mais, mano-mano muna ang pagputol ng mga halaman. Kung ang magsasaka ang magpuputol, babayaran nina Dr. Sumaoang ng P1.20 bawat kilo ang magsasaka, pero maisakay na sa malaking trak na panghakot. Ang trak na galing sa Right Agri ay nakasara (closed van) upang mapanatiling sariwa ang mga puno ng mais pagdating sa processing plant.

Ayon kay Dr. Sumaoang, umaabot sa 75,000 kapuno ng mais ang naitatanim sa isang ektarya at ang timbang ng isang puno ay umaabot sa 1.2 kilo. Kaya sa isang ektarya, maaaring umani ng 80,000 hanggang 90,000 kilo. Nagkakahalaga ito ng P80,000 hanggang P90,000 bawat ektarya samantalang ang gastos sa binhi at pagtatanim, paghahanda ng lupa at pag-aabono ay umaabot lamang sa P30,000 hanggang P40,000.

Ang pagtatanim ng mais para sa silage ay may malaking bentahe kung ikumpara sa pagtatanim para sa pinatuyong butil. Bakit? Sapagkat ang para sa silage ay inaani pagkatapos lamang ng 75 araw samantala ang para sa butil ay umaabot sa

halos apat na buwan. Kung para sa butil ang itatanim, kailangan pang patuyuin ang mga puso, hihimayin (shelling) at ipatutuyo uli ang mga butil bago maibenta.

Isa pa, maaaring dalawang beses makapagtanim ng pang-silage pagkatapos ng pag-ani ng palay. Ayon kay Dr. Sumaoang, sa Tarlac at Pangasinan, ang mga magsasaka ay nagtatanim ng mais bandang Nobyembre pagkatapos ng ani ng palay. Kung para sa butil ang itatanim, karaniwang minsan lamang makapagtanim ang mga magsasaka dahil mahaba ang panahon bago maani ang itinanim. Hindi sila nagtatanim ng ikalawang beses sapagkat aabutin ng ulan sa Mayo o Hunyo ang pag-aani.

Noong Pebrero 6, 2018, nag-umpisa nang mag-ani sina Dr. Sumaoang sa Tarlac at Pangasinan. Mula pa noong mag-umpisa silang magtanim, ipinakikita nila ang iba’t ibang bentahe ng kanilang proyekto sa iba’t ibang magsasaka. At bago pa mang mag-ani, marami nang gustong sumali sa proyekto. Ayon kay Dr. Sumaoang, isang kooperatiba sa Sta. Ignacia, Tarlac ang lumapit na kaya raw nilang magtanim ng 200 ektarya.

Pero pinayuhan ni Dr. Sumaoang na mag-umpisa lamang sila ng mga 30 ektarya para magkaroon muna sila ng karanasan sa pagtatanim ng mais pang

silage sa pamamagitan ng training na ibibigay nila.

Malaki ang paniniwala ni Dr. Sumaoang na dahil sa proyektong inilunsad ng dalawang grupo – ang Novatech at Right Agri – mas mabilis matugunan ang mga pangangailangan ng mga naghahayupan ng kumbinyenteng suplay ng pakain sa panahon ng tagaraw. Affordable naman daw ang kanilang pinaghusay na silage (may enzyme at mabubuting mikrobyo). Tig-P4.50 hanggang P6.50 ang isang kilo, depende kung gaanong kalayo ang pagdadalhan. Dahil dito, umaasa si Dr. Sumaoang na mas maraming maengganyong mag-alaga ng hayop kagaya ng patabaing baka. Sa kasalukuyan, marami sa mga magsasaka ang nag-aalaga lamang ng isa o dalawang baka sa bakuran nila sapagkat kulang ang pagkain sa panahon ng tag-araw.

Isa na naman itong malikhaing ideya na makapag-aangat ng ating Agrikultura.

Ang mano-manong pagputol habang hinihintay ang makinang harvester.

Gustong-gustong kainin ng gatasang baka ang silage na mais.

Si Dr. Rene Sumaoang at ang kanyang mga tupa na pinapakain ng silage.

Ito ang Super Tall na mestisong mais para pangsilage mula sa Right Agri. Tumitimbang ng 1.5 kilo ang isang puno.

Si Rey de Leon, director ng Right Agri.

Ang mga tupang kumakain ng silage.

Malaki at nakasara ang trak ng Right Agri na panghakot ng inaning puno ng mais papunta sa processing plant.

Malaki rin ang puso ng Super Tall na isinasama sa paggawa ng silage.

Newspapers in Tagalog

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.