DALEKO OD DOMOWEJ KURKI

Rozmawia Nieważne, czy jesteś kobietą czy mężczyzną, przede wszystkim jesteś ciałem

Gazeta Wyborcza - Wysokie Obcasy - - KULTURA - Aleksandra Zbroja

pierwszej pracy cyklu „Mężczyzna = ciało/Kobieta = ciało” nie występowali mężczyzna ani kobieta, tylko krowa puszczona samopas po plaży Ipanema.

Wmoich pracach nie chodzi tylko omężczyzn ikobiety, ale też owszystkie żyjące istoty. Celowo otworzyłam tak zatytułowany cykl pracą z krową, bo w sztuce staram się wskazać na pokrewieństwo zwierząt i ludzi, którzy w pewnych aspektach są sobie równi. Nasze istnienie zawiera wsobie wiele pięknych możliwości. Myślę, że jesteśmy po prostu ludźmi. Może w ogóle nie mamy płci? A może przeciwnie, każdy zawiera w sobie więcej niż jedną? Mogło więc być „Człowiek = ciało”.

Wymyśliłam to w 1994 roku. Wtedy ten tytuł wybrzmiewał odrobinę inaczej, bo słowa miały nieco odmienne znaczenie niż dziś. Pamiętam czasy, gdy mówiąc „człowiek”, myślało się „mężczyzna”. Dlatego wwarstwie językowej chciałam podkreślić, że chodzi również o kobiety. Natomiast wwarstwie ideowej pracy przeciwnie, zacieram podziały – nieważne, czy jesteś kobietą czy mężczyzną, przede wszystkim jesteś ciałem, czyli materią. Tym, co łączy prace z tej serii, jest przekonanie, że pomiędzy bytami nie ma hierarchii ważności. Mężczyźni nie stoją wyżej na drabinie, bo nie ma żadnej drabiny.

WOpowieść o równości płci się nie zdezaktualizowała?

Brazylia jest krajem, wktórym od stuleci panuje patriarchat. Ciśnie się na usta, że „od zawsze”, ale być może rdzenna kultura, którą zniszczyli Portugalczycy, była przyjaźniej nastawiona do kobiet? Przykładów nie trzeba szukać daleko – weźmy chociażby zeszłoroczną sprawę odwołania pani prezydent Dilmy Rousseff, którą na stanowisku zastąpił mężczyzna, wówczas wiceprezydent Michel Temer. To temat na dłuższą dyskusję, ale moim zdaniem miało to więcej wspólnego zukładem patriarchalnym niż z niskimi kompetencjami irzekomą nieudolnością pani prezydent. Parę miesięcy temu z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet Michel Temer pochwalił Brazylijki za to, że tak umiejętnie prowadzą domy i poświęcają się swoim rodzinom. Do listy zasług dołączył jeszcze rozeznanie w cenach produktów w supermarketach.

To niejedyna okropna rzecz, którą ten człowiek powiedział. Nowy prezydent jest twarzą i duszą patriarchatu. To człowiek, który od samego początku chciał współpracować jedynie z białymi mężczyznami i prowadzi politykę wykluczającą. Marszandzi, artyści i ludzie z brazylijskiego świata sztuki też taką prowadzą?

Paradoksalnie, Brazylia jest jednym ztych miejsc, gdzie w polu artystycznym nie panuje patriarchalny układ sił. Nawet biorąc pod uwagę całą trudną drogę, jaką przeszły kobiety, by wykony- LAURA LIMA jest jedną z bardziej rozpoznawalnych brazylijskich artystek młodego pokolenia. Jej wystawę „Pokój i pół” można zobaczyć do 1 października w CSW Zamek Ujazdowski wać zawód artystki, jak się spojrzy na brazylijską historię sztuki, to się okaże, że najbardziej znane, docenione są kobiety. To zabawne, bo życie codzienne wypada raczej na niekorzyść kobiet. Różnice wtraktowaniu dziewczyn i chłopaków widać na każdym kroku. Wiem, co mówię – mam dwóch braci, byłam jedyną dziewczynką wrodzinie. Mieszkaliśmy w małej miejscowości, poznałam konserwatyzm od podszewki. A dodatkowo miasto, zktórego pochodzę, jest bardzo katolickie. Moje otoczenie uznawało za oczywiste to, że kobiety reprezentują sobą mniej niż mężczyźni.

Ale zostałaś artystką.

W Brazylii mimo wielkiego szacunku społecznego do spuścizny kulturalnej podjęcie kariery artystycznej postrzegane jest jako szaleństwo. Mówi się przecież, że kobieta powinna oczekiwać, żeby ktoś się nią zaopiekował finansowo i emocjonalnie. W zamian ona będzie się opiekować domem i traktować dbanie o rodzinę jako życiowy priorytet.

Zawód artystki nie sprzyja takiemu stylowi życia. Więcej nawet – to kwintesencja niestabilności życiowej i finansowej. Nigdy nie wiadomo, kiedy dostanie się zamówienie, ile zapłacą i czy wogóle da się z tego wyżyć. Jeśli artystka utrzymuje się sama, bez wsparcia mężczyzny, to plasuje się bardzo daleko od stereotypu domowej kurki żyjącej pod opieką męża.

Newspapers in Polish

Newspapers from Poland

© PressReader. All rights reserved.