Zloglasni zatvor na Trgu Nikole Pašića

Svakodnevno prolazite pored ove lokacije, a verovatno niste ni svesni njene istorijske važnosti. Trg Nikole Pašića danas je mesto na kojem Beograđani zakazuju sastanke, a tokom Drugog svetskog rata tu se nalazio zatvor zloglasnog Gestapoa.

24 Sata (Serbia) - - НАСЛОВНА СТРАНА - V. Maričić

Trg Nikole Pašića danas je mesto na kojem Beograđani zakazuju sastanke, međutim tokom Drugog svetskog rata tu se nalazio zatvor zloglasnog Gestapoa.

ISTORIJA - O tome danas svedoči tabla uočljiva samo za prolaznike koji sa platoa krenu ka Igumanovljevoj palati. Nekada davno na tom mestu bila je livada koja je presecala Carigradski drum (danas Bulevar kralja Aleksandra), potom je taj deo druma postao ulica, nazvana Sokače kod “Zlatnog topa” (po istoimenoj kafani u blizini), a zatim Markova ulica. U blizini se nalazila i jedna od najvećih turskih džamija tog doba, Batal-džamija, koja je srušena 1869. godine.

Po završetku Prvog svetskog rata na tom mestu niču prizemne i jednospratne zgrade, a u jednoj od njih smešten je i Okružni sud za beogradski okrug. Međutim, istorija će mu ubrzo nameniti drugu ulogu - zatvora tajne policije nacističke Nemačke.

Na pitanje zašto su Nemci baš zgradu u Ulici kralja Aleksandra 5 odabrali za lokaciju na kojoj će smestiti zatvor, istoričar dr Milan Koljanin, iz beogradskog Instituta za savremenu istoriju, kaže da je odgovor jednostavan.

- To su bile pogodne prostorije, već je postojao zatvor i bilo je lako koristiti ga. Još jedan važan razlog je bio što je u blizini, na početku Ulice kralja Milana, bila zgrada Ministarstva pravde, prvo sedište Gestapoa, odnosno Operativne grupe Policije bezbednosti i Službe bezbednosti u čijem sastavu je bilo Četvrto odeljenje poznato kao Gestapo - kaže Koljanin.

U jesen 1941, posle popravke zgrade Ratničkog doma u Ulici braće Jugovića 19, sedište svih nemačkih policijskih službi premešteno je u ovu zgradu. Nažalost, zatvor će ostati upamćen i kao jedno od brojnih mesta stradanja Srba u Beogradu.

- U dvorištu zatvora u Aleksandrovoj 5 u rano jutro 17. avgusta 1941. iz pištolja ubijena su petorica srpskih rodoljuba, među njima i zarobljeni partizan - navodi Koljanin. Streljani građani su potom obešeni o bandere na Terazijama, gde su danima visili kao opomena svima koji bi pomislili na otpor.

Newspapers in Serbian

Newspapers from Serbia

© PressReader. All rights reserved.