Gans­baai is si­no­niem met haai­duik en jaar­liks stroom dui­sen­de toe­ris­te hier­heen om haaie se tan­de te tel. As jy a­von­tuur­lus­tig is, gaan maak ge­rus lyf nat saam met die groot­wit­haaie van Dy­er­ei­land.

Haai­kitsfeite

Beeld - - Leefstyl -

Haaie het nog nooit on­der my top­tien-guns­te­ling­spe­sies ge­tel nie. In­teen­deel. El­ke keer as ek my to­ne in die wa­ter steek, ont­hou ek die ver­la­te rooi swem­pet van Tyna Webb. Dit was al wat van dié see­lief­heb­ber ge­vind is na­dat sy in 2004 by Vis­hoek ’n haai­slag­of­fer ge­word het.

’n Goeie vriend is lek­ker sar­kas­ties: “Dis mak­lik om te toets vir haai­teen­woor­dig­heid. Proe die wa­ter. As dit sout is, is daar haaie!”

So be­vind ek my nie­te­min op ’n vroeg­herfs­og­gend as een van die so­wat 75 000 ont­dek­kers wat jaar­liks in Gans­baai, die “wê­reld­hoof­stad” van haai­duik, toe­sak om die be­dreig­de groot­wit­haai in sy na­tuur­li­ke ha­bi­tat te be­sig­tig.

Dit is ’n a­dre­na­lien­sport waar­van die ge­wild­heid vol­gens ons skip­per en die be­stuur­der van Ma­ri­ne Dy­n­a­mi­cs, Hen­nie Ot­to, selfs na lan­de soos Li­ba­non, Is­rael, Pa­ki­stan en Iran uit­kring na­ma­te toe­ris­te be­sef dit is nie ge­vaar­lik nie.

Ons vaar so­wat 20 mi­nu­te na die ge­bied waar die haaie hul­le meest­al hier­die tyd van die jaar be­vind en gooi an­ker.

Elk­een kry ’n droë duik­pak en nog voor­dat ek “haai!” kan sê, klim ek en se­we an­der skrik­ke­ri­ge pas­sa­siers die trap­pies van die reu­se­hok af wat van die spe­si­aal ont­werp­te boot Slashfin in die wa­ter laat sak is. Op die inligtingsessie voor­af is ons mee­ge­deel daar is twee soor­te haaie: “Jaws” en die wa­re Ja­kob. Die ver­de­re ge­rus­stel­ling dat jaar­liks ge­mid­deld net vyf nood­lot­ti­ge haai-aan­val­le wê­reld­wyd plaas­vind teen­oor die 400 sterf­tes weens “on­ge­luk­kies” met brood­roos­ters, sorg steeds nie vir se­nu­wees van staal nie.

Die hok is so ont­werp dat geen haai se snoet dit naas­ten­by sal kan pe­ne­treer nie.

Ons is aan­ge­sê om se­ker te maak geen lig­gaams­deel steek by die hok uit nie. Daar­om is daar bin­ne die hok re­lings waar­aan jy kan vas­hou as jy wil af­duik om die haaie deur jou duik­bril te be­kyk of on­der­wa­ter­fo­to’s wil neem.

Die wa­ter­tem­pe­ra­tuur gee hoen­der­vel, on­danks ons 7 mm­duik­pak­ke, duik­kap­pies en -ste­wels. Net ons ge­sig­te steek bo die wa­ter uit.

Die Deen langs my klap­per­tand: “I pre­fer­red it at the top.”

Die vol­gen­de oom­blik kom die be­vel: “Di­vers, do­wn!”

Dit be­te­ken ’n groot­wit­haai gaan e­ni­ge oom­blik voor ons

.

. neu­se ver­by­swem en ons moet sorg dat ons blitsvinnig on­der die wa­ter kom.

Niks kan ’n mens voor­be­rei op die a­dre­na­lie­nop­wel­ling as hier­die le­gen­da­rie­se roof­vis van 3,5 m gra­si­eus bin­ne en­ke­le sen­ti­me­ters van jou ge­sig ver­by­swem nie. Par­ty haaie be­kyk bloot die hok en die aas, be­staan­de uit vis­kop­pe, ter­wyl hul­le rus­tig ver­by­swem, ter­wyl an­der die aas jaag en ’n skou­spel ver­skaf.

Dan maak ’n klei­ner haai met die by­naam Litt­le Rosie haar op­wag­ting. Sy is nuus­kie­rig en kan nie ge­noeg kry van die spe­le­tjie nie. Om­dat die aas in die rig­ting van my ge­sig na die boot te­rug­ge­trek word, kry ek oor­ge­noeg kans om Litt­le Rosie se in­druk­wek­ken­de rye tan­de van na­der­by te in­spek­teer wan­neer sy tel­kens uit die wa­ter op­spring om daar­na te hap.

Toe ons ná so­wat ’n half­uur uit die wa­ter kom, ver­beel ek my ek voel ’n bie­tjie soos ’n rob wat ’n he­le paar noue ont­ko­mings ge­had het.

’n On­ver­wag­te bo­nus is die wye ver­skei­den­heid van see­vo­ëls wat die boot op sy vaart ver­ge­sel. ’n Mens kan jou ver­kyk aan die sku­as, meeue, dui­kers en ster­re­tjies.

Jaws en Ja­kob

Ma­rie­ne­bi­o­loog

Nog ’n bo­nus is die ma­rie­ne­bi­o­loog aan boord (Ma­ri­ne Dy­n­a­mi­cs waar­borg die teen­woor­dig­heid van ’n ma­rie­ne­bi­o­loog op el­ke vaart), wat ons haai­ken­nis aan­sien­lik ver­ryk.

So leer ons by On­no Kel­ler, ’n Ne­der­lan­der, dat nie­mand hier­die ge­heim­sin­ni­ge spe­sie nog ooit sien paar of baar het nie.

Ons leer ook dat haaie die see-op­per­vlak on­der­soek vir e­nig­iets in­te­res­sants. Dit is die re­de hoe­kom hul­le ook lyf­plan­ke of see­ka­jak­ke sal on­der­soek.

“Hul­le sal eg­ter nooit men­se eet nie en sal jou ná ’n on­der­soe­ken­de byt los as hul­le be­sef jy is nie ’n rob nie,” troos Kel­ler. Ter­wyl die dui­ke­ry aan die gang is, vind voort­du­ren­de na­vor­sing deur die span we­ten­skap­li­kes aan boord van die Slashfin plaas. Dit be­hels die neem van fo­to’s van dor­sa­le vin­ne, die be­pa­ling van haaie se leng­te met spe­si­a­le la­ser­toe­rus­ting en die neem van weef­sel­mon­sters.

Haai­duik-maat­skap­pye soos Ma­ri­ne Dy­n­a­mi­cs pro­beer om deur dié er­va­ring, wat jaar­liks dui­sen­de toe­ris­te lok, ’n groot by­drae te le­wer om toe­ris­te se per­sep­sies oor groot­wit­haaie as “moord­vis­se” te ver­an­der.

Ek weet nie of dit gaan help met die rooi swem­pet in my on­der­be­wus­syn nie, maar my deer­nis jeens dié tand­reu­se van die see het veel­vou­dig toe­ge­neem.

. Ma­ri­ne Dy­n­a­mi­cs, wat ’n toe­ris­me­ven­noot van die Dy­er Is­land Con­ser­va­ti­on Trust (DICT) is, is pas deur die wê­reld­toe­ris­me­mark ver­eer vir die ver­ant­woord­ba­re ma­nier waar­op hul­le e­ko­toe­ris­me toe­pas.

. Be­soek shark­wa­t­ch­sa.com of dict.org.za vir meer in­lig­ting.

. na­week@beeld.com.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.