He­laas gra­we JZ hom dié­per in

Beeld - - Kommentaar -

Die dui­de­lik­ste en drei­gend­ste ge­vaar vir Suid-A­fri­ka se po­li­tie­ke en e­ko­no­mie­se sta­bi­li­teit op kort ter­myn het ’n naam: Ja­cob Ged­leyihle­ki­sa Zu­ma.

Vir dié wat nog ge­won­der het, moet dit nou dui­de­lik wees dat Zu­ma be­sluit het om tot die dood te ba­klei eer­der as om ná die ver­kie­sing of vroeg vol­gen­de jaar uit te tree, soos heel­wat se­ni­or ANC-lei­ers ge­hoop het hy gaan doen.

Ons moet ons ge­reed maak daar­voor dat hy ’n ver­skroei­de-aar­de-be­leid gaan volg; selfs soos ’n By­bel­se Sim­son die pi­la­re van die staat gaan om­trek as dit moet.

Dit is geen ge­heim nie dat die drie gra­de­rings­a­gent­skap­pe die di­na­miek tus­sen Zu­ma en fi­nans­mi­nis­ter Pra­vin Gord­han fyn dop­hou. S­tan­dard & Poor’s en Fitch is juis van­dees­week in Suid-A­fri­ka. Die jong­ste ver­wik­ke­lin­ge maak ’n af­gra­de­ring na rom­mel­sta­tus net waar­skyn­li­ker. Soos sa­ke van­dag staan, lyk dit as­of Zu­ma sy teen­stan­ders in die ANC uit­oor­lê het.

Hy het dui­de­lik nie sy am­bi­sie laat vaar nie om die na­si­o­na­le te­sou­rie ook vir sy eie be­lan­ge­groep in te palm, soos hy met die vei­lig­heids­diens­te, die Val­ke, die Suid-A­fri­kaan­se In­kom­ste­diens (SAID), die na­si­o­na­le ver­vol­gings­ge­sag, die SAL, De­nel, die SAUK en an­der staats­on­der­ne­mings reg­ge­kry het. Die te­sou­rie hou die sleu­tels van die staats­kas.

Sy vo­ri­ge po­ging om dit te doen, was toe hy op 9 De­sem­ber ver­le­de jaar Nhlanhla Ne­ne af­ge­dank en Des van Rooy­en in sy plek aan­ge­stel het.

Dié ka­ta­stro­fe het al vyf maan­de ge­le­de ge­beur, maar Zu­ma ver­wys steeds kort-kort daar­na. Hy het net ver­le­de week weer sy aan­stel­ling van Van Rooy­en reg­ver­dig en daar­op ge­sin­speel dat wit ka­pi­ta­lis­te saam­ge­sweer het om Van Rooy­en se aan­stel­ling on­ge­daan te maak. Dié nar­ra­tief – bla­meer die Ru­perts, nie die Gup­tas nie – be­gin al hoe meer po­pu­lê­re aan­klank vind.

Dié e­pi­so­de is die ge­voe­lig­ste hou wat Zu­ma tot nog toe toe­ge­dien is en hy wil wraak neem. Hy en sy lui­te­nan­te was nog­al suk­ses­vol om die im­pak van die kon­sti­tu­si­o­ne­le hof se uit­spraak oor N­kand­la te ver­sag deur ske­we in­ter­pre­ta­sies daar­van te po­pu­la­ri­seer. Die hoog­ge­regs­hof se be­vin­ding dat die te­rug­trek van straf­reg­te­li­ke klag­te teen hom on­gel­dig was, is ’n pro­bleem wat Zu­ma baie maan­de lank kan uit­stel.

Die be­rig in Sun­day Ti­mes dat die Val­ke Gord­han in heg­te­nis wil neem in ver­band met be­we­rings dat die SAID on­der sy lei­ding on­wet­tig ge­spi­oe­neer het, is dui­de­lik ge­plant om vrees en be­wing on­der Zu­ma-teen­stan­ders te­weeg te bring. Dit is Zu­ma wat sy spie­re wys.

Die sto­rie dat Zu­ma Gord­han met B­ri­an Mo­le­fe, hui­di­ge E­s­kom-baas, wil ver­vang, loop al maan­de lank. Die ge­fa­bri­seer­de “wolk” wat nou oor Gord­han hang, kan as ver­sko­ning ge­bruik word. Gord­han het in sy be­gro­tings­re­de ver­klaar dat hy suk­ke­len­de staats­on­der­ne­mings gaan vas­vat. Maar die laas­te paar we­ke het Zu­ma ge­wys hy en nie Gord­han nie is in be­heer.

Gord­han se o­pen­ba­re kon­flik met die ra­de van die SAL en De­nel en die SAID-be­stuur het hom nê­rens ge­bring nie. In­teen­deel, dié be­stu­re het hul­le o­pen­lik teen Gord­han uit­ge­spreek, iets wat nooit se­dert 1994 ge­beur het nie. Net ver­le­de week het Zu­ma ver­klaar dat hy hom voort­aan méér met die SAL gaan be­moei.

Die mags­blok on­der lei­ding van Cy­ril Ra­map­ho­sa, Gord­han en met fluk­tu­e­ren­de gees­drif ook G­we­de Man­tas­he en Z­we­li Mk­hi­ze wat Zu­ma teen­staan, wéét hul­le kan Zu­ma nie vóór die ver­kie­sing ont­troon nie – in­teen­deel, hul­le moet hom ver­de­dig en op­he­mel. Zu­ma se steun in K­waZu­lu-Na­tal en el­ders bui­te die ste­de is net te groot. En ná 3 Au­gus­tus is Zu­ma weer be­hoor­lik in­ge­gra­we en meer on­aan­tas­baar. O, en die Gup­tas is toe nooit weg nie. He­he.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.