SA hoop hy oor­tuig met sy vor­de­ring

Min tyd en moei­li­ke po­li­tie­ke jaar help eg­ter nie

Beeld - - Sake - Nel­lie Brand­Jon­ker

Kaap­stad. – Suid-A­fri­ka se gra­de­ring­sta­tus hang daar­van af of die in­ter­na­si­o­na­le kre­diet­gra­de­rings­a­gent­skap­pe oor­tuig kan word dat daar se­dert De­sem­ber vor­de­ring ge­maak is met die plan­ne vir her­vor­ming om e­ko­no­mie­se groei te ver­snel.

Die in­ter­na­si­o­na­le kre­diet­gra­de­rings­a­gent­skap S­tan­dard & Poor’s (S&P) is tans in die land vir die her­sie­ning van Suid-A­fri­ka se kre­diet­gra­de­ring. S&P maak sy be­sluit oor die kre­diet­gra­de­ring in die eer­ste week van Ju­nie be­kend.

Ver­ga­de­rings het van Woens­dag af met die re­ge­ring, die na­si­o­na­le te­sou­rie en die sa­ke­sek­tor plaas­ge­vind.

Mo­na­le Rat­so­ma, hoof van e­ko­no­mie­se be­leid van die na­si­o­na­le te­sou­rie, het Vry­dag ge­sê die eer­ste vraag wat sy span van S&P ge­kry het, is oor die vor­de­ring wat se­dert De­sem­ber met her­vor­ming ge­maak is. S&P het met sy gra­de­rings­be­sluit in De­sem­ber die voor­uit­sig vir Suid-A­fri­ka se gra­de­ring tot ne­ga­tief ver­an­der.

Die gra­de­rings­a­gent­skap het ook Don­der­dag adj.pres. Cy­ril Ra­map­ho­sa ont­moet.

Nog ’n kre­diet­gra­deer­der, Fitch, het Woens­dag ’n te­le­kon­fe­ren­sie met die na­si­o­na­le te­sou­rie ge­hou, het Rat­so­ma ge­sê. Fitch maak ook in Ju­nie sy gra­de­rings­be­sluit be­kend.

Rat­so­ma sê sy taak is om die kre- diet­gra­de­rings­a­gent­skap­pe ’n goeie i­dee te gee oor die vor­de­ring wat ge­maak is met die be­loof­de her­vor­ming.

“Hul­le sal moet be­sef daar word werk ge­doen . . . daar is ’n ver­an­de­ring in fo­kus en hoe die land hom­self vo­ren­toe wil neem.”

Die in­ter­na­si­o­na­le kre­diet­gra­de­rings­a­gent­skap Moody’s het vroe­ër van­dees­maand sy gra­de­ring op die­self­de vlak ge­hou, maar sy voor­uit­sig tot ne­ga­tief ver­an­der.

Rat­so­ma sê ook Moody’s wou weet of al die her­vor­ming waar­van ge­praat word, gaan plaas­vind. “Moody’s het waar­de­ring ge­had daar­voor dat die werk wat ons doen lyk of dit van die grond af be­gin kom. Dalk is dit ’n ge­val dat hy ons tyd gee om te sien dat ons wel ons plan­ne in wer­king stel.”

Hy glo dit is be­lang­rik dat ge­wys word dat din­ge ge­beur.

“Ge­volg­lik kan dit dalk tyd koop tot­dat die sy­fers be­gin wys. Her­vor­ming neem lank.”

Kon­rad Reuss, be­stu­ren­de di­rek­teur van S&P, het on­langs aan Reu

ters ge­sê daar word se­dert De­sem­ber nog nie tas­ba­re re­sul­ta­te ge­sien van die tal­le re­ge­rings­groei­plan­ne wat stof ver­gaar nie.

Hy sê die her­vor­ming van staatsmaat­skap­pye is een ma­nier om groei ’n hup­stoot te gee, maar dit het nog nie plaas­ge­vind nie.

Rat­so­ma sê ’n aan­kon­di­ging oor die her­vor­ming van die staats­on­der­ne­mings wat deur Ra­map­ho­sa ge­lei word, kan in die ko­men­de maan­de ver­wag word.

Mike Bro­wn, uit­voe­ren­de hoof van Ned­bank, sê hoe­wel ’n reu­se­po­ging tus­sen die re­ge­ring, die sa­ke­sek­tor en ge­or­ga­ni­seer­de ar­beid aan­ge­wend word om ’n af­gra­de­ring te ver­my, is tyd ’n pro­bleem.

“Se­ke­re goed kan op kort ter­myn ge­doen word, soos in die fis­ka­le om­ge­wing ge­doen word. Maar om groei te ka­ta­li­seer, neem lan­ger. Ons sal vin­ni­ger moet wys daar is werk­li­ke op­tre­de as net woor­de en plan­ne.”

Bro­wn is saam met Ralph Mu­pi­ta, uit­voe­ren­de hoof van Old Mu­tu­al, aan die spits van die ge­sa­ment­li­ke be­stuur­groep van die re­ge­ring en die sa­ke­sek­tor om plan­ne te be­raam om ’n af­gra­de­ring te ver­my. Die be­stuur­groep is in Fe­bru­a­rie be­gin.

Bro­wn het hier in ’n praat­jie van Acce­le­ra­te Ca­pe To­wn ge­sê dit gaan moei­lik wees om in die hui­di­ge po­li­tie­ke om­ge­wing en die ver­kie­sings­jaar dít te be­reik wat no­dig is. Hy het ge­maan dat die po­li­tie­ke ge­raas nie die aan­dag moet af­trek van wat ge­doen moet word nie.

Hy sê die graderingsagentskappe kyk na vier din­ge wan­neer ’n land se kre­diet­gra­de­ring her­sien word: e­ko­no­mie­se groei, fis­ka­le be­stuur, ri­si­ko’s soos po­li­tie­ke ri­si­ko’s en wat in die fi­nan­si­ë­le mark­te ge­beur, as­ook in­stel­lings se ver­moë.

Suid-A­fri­ka kry net vir sy fis­ka­le be­stuur en sy in­stel­lings se ver­moë ’n reg­mer­kie.

“Ek glo die gra­de­rings­a­gent­skap- pe is be­kom­merd dat die ver­an­de­ring in e­ko­no­mie­se groei en die ver­an­de­ring in die ri­si­ko’s gro­ter is as die ver­an­de­ring van die fis­ka­le po­si­sie en hoe sterk in­stel­lings se ver­moë is.

“Hul­le is be­kom­merd dat ons vo­ren­toe deur ge­beu­re oor­rom­pel gaan word as daar nie ’n rat­ver­snel­ling met e­ko­no­mie­se groei en die ver­min­de­ring van ri­si­ko’s is nie.”

Vol­gens hom toon die kos­te van die ver­se­ke­rings­in­stru­men­te wat be­leg­gers uit­neem om hul­le teen die wan­be­ta­lings van staats­ef­fek­te te be­skerm ( cre­dit de­fault swaps) dat die fi­nan­si­ë­le mark glo ’n af­gra­de­ring is op pad.

Bro­wn sê die po­ten­si­aal van ’n af­gra­de­ring en die be­spre­king daar­oor het reeds ska­de aan die e­ko­no­mie aan­ge­rig. Vol­gens hom is die rand so­wat 10% tot 15% swak­ker van­dag as wat dit an­der­sins sou wees.

Hy sê ’n swak rand be­te­ken dat die ge­mid­del­de Suid-A­fri­ka­ner ar­mer is. “As ge­volg van ’n swak­ker rand, weet ons dat in­fla­sie en die ren­te­koers ho­ër is as wat dit an­der­sins sou wees.”

Be­leg­ging het min­der aan­trek­lik ge­word en dit het werk­skep­ping ge­knou en ver­brui­kers­be­ste­ding be­perk.

Hy sê die werk­li­ke kop­seer is of ’n af­gra­de­ring tot on­der be­leg­gings­graad, as­ook die ne­ga­tie­we sen­ti­ment wat daar­mee gaan saam­kom, die land in ’n re­ses­sie gaan dom­pel.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.