Ma­li­ka­ne­kul­tus Gi­ga­ba se skuld

Beeld - - Kommentaar - Max du P­reez

Ons sal al­mal in ons pap stik as die S­pring­bok-af­rig­ter ’n boks­ken­ner of ’n pluim­bal­brei­er as sy raad­ge­wer aan­stel.

Dit sou ewe ab­surd wees as die mi­nis­ter van fi­nan­sies, wat die wê­reld daag­liks ver­se­ker dat hy be­leg­gers­vrien­de­lik is en nie van die be­staan­de fis­ka­le en mo­ne­tê­re be­leid gaan af­wyk nie, ’n ek­stre­me so­si­a­lis sou aan­stel om hom te ad­vi­seer.

Wag, dis dan pre­sies wat Ma­lu­si Gi­ga­ba ge­doen het toe hy vir prof. Chris Ma­li­ka­ne aan­ge­stel het. Ma­li­ka­ne wil ban­ke, my­ne, ny­wer­he­de en fi­nan­si­ë­le in­stel­lings laat na­si­o­na­li­seer en grond son­der ver­goe­ding laat ont­ei­en. Hy ver­klaar pront­uit dat sy voor­stel­le die SuidA­fri­kaan­se e­ko­no­mie soos dié van Zim­bab­we en Ve­ne­zu­e­la in duie kan laat stort, maar dit skeel hom min – daar­ná gaan die e­ko­no­mie aan swart men­se be­hoort en her­stel, sê hy.

(Ek ver­moed hy was nie on­langs in Zim­bab­we nie en volg nie die na­de­ren­de ramp in Ve­ne­zu­e­la nie. Ek ver­moed ook hy glo dat sy goed­be­taal­de pos­te in die s­taat en by ’n u­ni­ver­si­teit gaan be­te­ken hy gaan nie die on­af­wend­ba­re ek­stre­me ar­moe­de aan sy bas voel as dit kom nie.)

Dié Wits-pro­fes­sor het bin­ne ’n paar we­ke ná sy aan­stel­ling in ’n sleu­tel­pos in die na­si­o­na­le te­sou­rie ’n soort kul­tus­fi­guur ge­word; ’n ge­leer­de, Guc­ci-weer­ga­we van Hugo C­há­vez.

Die fout is nie Ma­li­ka­ne s’n nie. Hy sê dié kru, po­pu­lis­tie­se soort goed al ’n ge­rui­me tyd. As a­ka­de­mi­kus en pri­va­te in­di­vi­du mag hy e­ni­ge me­ning hul­dig, hoe­wel sy stel­ling dat ’n so­si­a­lis­tie­se s­taat met ge­weld be­reik sou kon word as daar nie ge­noeg steun in die par­le­ment daar­voor is nie, aan roe­ke­loos­heid grens.

Die fout is Gi­ga­ba s’n. Daar is nie ’n jo­ta van die Ma­li­ka­ne-dog­ma wat hy as nu­we mi­nis­ter van fi­nan­sies kan ge­bruik en nog steeds kan praat van “in­klu­sie­we groei” en aan­trek­lik­heid vir be­leg­gers nie. Wat­ter nut het sy “raad” dan? Hoe­kom is hy nog nie in die pad ge­steek nie?

Gi­ga­ba sal gou moet op­hou om met ’n ge­vurk­te tong te praat. Die­ge­ne wat Ma­li­ka­ne aan­hang, glo Gi­ga­ba praat maar net soos Pra­vin Gord­han om­dat hy be­leg­gers en gra­de­rings­maat­skap­pye wil paai, maar eint­lik ver­kies hy uit­ein­de­lik ook ’n Ma­li­ka­ne-soort e­ko­no­mie. Na­tuur­lik vrees baie po­ten­si­ë­le be­leg­gers en e­ko­no­me dat dit pre­sies die ge­val is.

Die ge­vaar is dat Ma­li­ka­ne se goed­koop po­pu­lis­me nou be­gin om die hoof­stroom­dis­koers oor e­ko­no­mie­se trans­for­ma­sie te oor­heers en dat dit ál moei­li­ker gaan word om só ’n rig­ting te ver­my, ver­al as N­ko­sa­za­na Dla­mi­ni-Zu­ma in De­sem­ber die ANC-lei­er word.

Pres. Ja­cob Zu­ma self het die grond­trom be­gin slaan en die na­week het mi­nis­ter Lin­di­we Zu­lu ver­klaar dat die Grond­wet ver­an­der moet word om grond­ont­ei­e­ning son­der ver­goe­ding moont­lik te maak.

As e­nig­ie­mand daar­op wys dat Ve­ne­zu­e­la en Zim­bab­we 17 jaar na­dat “ra­di­ka­le e­ko­no­mie­se trans­for­ma­sie” daar be­gin het, steeds al ar­mer en on­sta­bie­ler word, word jy sum­mier as ’n ma­ri­o­net van wit­mo­no­po­lie­ka­pi­taal af­ge­skryf. E­nig­ie­mand wat daar­op wys dat grond­be­sit nie op sig­self ryk­dom be­te­ken nie, pro­beer kwan­suis wit ei­e­naar­skap be­skerm.

Ek is ver­stom dat die sa­ke­sek­tor nog nie be­sef die wind van ver­an­de­ring waai weer in ons land en gaan nie ge­stuit word nie. Hul­le kap so nou en dan na Zu­ma, ja, maar wat ons van hul­le no­dig het, is am­bi­si­eu­se, werk­ba­re plan­ne om ’n ge­ly­ker sa­me­le­wing met gro­ter swart deel­na­me aan die e­ko­no­mie te bou.

Ons e­ko­no­mie móét ge­trans­for­meer word, en in­gry­pend so, maar nie op die Hugo C­há­vez-ma­nier nie. Die ANC gaan net daar­oor praat en dreig tot­dat die kruit­vat ont­plof, en dan is ’n Ma­li­ka­ne­re­pu­bliek ons voor­land.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.