K­ri­tiek ver­sus be­le­di­gings

Beeld - - Nuss - Lou­i­se Fer­rei­ra is ’n joer­na­lis.

Die mo­ti­ve­rings­pre­ker G­re­tha Wi­id is die af­ge­lo­pe week in die nuus oor haar skrik­wek­kend on­in­ge­lig­te uit­spra­ke oor gay men­se – dít in ’n boek vir ou­ers oor hoe om hul kin­ders groot te maak.

Wi­id word reg­tens ge­kri­ti­seer vir haar me­ning. Dit is nie net on­ak­ku­raat nie, maar ska­de­lik. Ek kan my nie in­dink dat e­ni­ge ou­er wat haar raad volg hul gay kind met deer­nis sal be­han­del nie.

Hier is eg­ter waar die pro­bleem in­kom: ’n Groot deel van die k­ri­tiek wat ek raak­lees, ver­wys na haar as dom, mal of kôm­min, of maak aan­mer­kings oor haar voor­koms.

Dis nie werk­li­ke k­ri­tiek nie, dis bloot be­le­di­gings.

Kyk, ek het geen oog­ha­re vir Wi­id nie. Ek is self ’n queer vrou en het ge­noeg gay vrien­de wat hul he­le skool­loop­baan in die kas ge­bly het om te weet hoe­veel ska­de hier­die soort den­ke aan­rig.

Dit maak my vies dat ek haar moet ver­de­dig.

Maar as ie­mand be­trok­ke by so­si­a­le ak­ti­vis­me weet ek ook dat jy nie voor­oor­deel met voor­oor­deel kan be­veg nie.

So, waar lê die pro­bleem en hoe kan ons dit be­ter stel?

‘Sy’s ’n i­di­oot’

Wi­id het ’n paar gra­de op haar kerf­stok en vol­gens haar was sy reeds twee jaar be­sig met haar mees­ters­graad toe sy tot be­ke­ring ge­kom het.

In a­ka­de­mie­se ter­me is sy dui­de­lik ’n slim vrou. Hoe sy met in­lig­ting om­gaan en kies om die By­bel te ver­tolk, het meer te doen met haar le­wens­uit­kyk, skyn­ba­re na­ï­wi­teit en on­wil­lig­heid om ver­der te lees en te dink.

‘Sy hoort in ’n ge­stig’

Men­se wat pro­ble­me het met hul gees­tes­ge­sond­heid of wat selfs ver­steurd is, suk­kel ge­noeg

met stig­ma son­der dat ons voor­oor­deel aan ’n ver­steu­ring kop­pel.

Dit is swaar om hulp te vra wan­neer iets so al­ge­meens soos de­pres­sie steeds met wan­troue be­je­ën word. As jy ’n staats­pa­si­ënt is, is dit haas on­moont­lik om goeie sorg te kry. Dink maar aan die Li­fe E­si­di­me­ni­pa­si­ën­te.

En as iets soos pa­ra­no­ïe­se ski­so­fre­nie by jou ge­di­ag­no­seer word? Daar­die stig­ma volg jou le­wens­lank.

Ont­hou, Wi­id is nie die e­nig­ste o­pen­ba­re fi­guur wat hier­die i­dees ver­kon­dig nie. An­gus Bu­chan se uit­spra­ke is óók ho­mo­fo­bies en on­in­ge­lig.

Ek het groot­ge­word in ’n ge­meen­skap waar som­mi­ge net so ha­tig was teen­oor gay men­se en jy sien dit op al wat ’n kom­men­taar­blad is. Dit is deel van hoof­stroom­ker­ke, soos Mo­re­le­ta­park. Ek was ’n tie­ner ten ty­de van die Lau­rie Gaum-skan­daal en ek ont­hou die ve­nyn.

Ek mag my pri­va­te me­ning hê, maar ek en my kat is om­trent ewe ge­kwa­li­fi­seerd om psi­gi­a­trie­se be­han­de­ling aan e­nig­een voor te skryf.

Moe­nie hier­die men­se wat haat­lik­heid kiés oor die­self­de kam skeer as dié wat werk­lik siek is nie.

Hoe le­wer jy dan k­ri­tiek op ie­mand soos Wi­id son­der om per­soon­lik te raak?

Hier is een voor­stel: “Wi­id kies om haar i­dees oor ho­mo­sek­su­a­li­teit te skoei op haar ver­tol­king van die By­bel en ver­kies doel­be­wus on­in­ge­ligt­heid bo fei­te wat kwan­suis stry­dig is met die Skrif.

“Sy maak daar­die keu­se om­dat sy ho­mo­fo­bies is en haar voor­oor­deel laat haar vei­lig voel. Dit is diep ont­stel­lend dat sy ’n plat­form ge­gun word en toe­ge­laat word om haar ag­ter­li­ke, ska­de­li­ke i­dees aan kin­ders en hul ou­ers te ver­kon­dig.”

‘Sy’s kôm­min’

Dié stuk­kie k­ri­tiek kom na­dat Wi­id skool­mei­sies toe­ge­spreek het oor on­der meer men­stru­a­sie.

Ek is ef­fe ver­ward oor hier­die ten­dens om men­se uit te kryt as lae klas. Wat pre­sies be­te­ken dit?

D­rink sy Ri­cof­fy in plaas van Ja­cobs? Woon hul­le in ’n fauxTos­kaan­se huis? Praat sy soos ie­mand wat van Brak­pan af kom?

(In­wo­ners van Kru­gers­dorp en Be­no­ni het nie min­der mens­waar­dig­heid as dié van Wa­ter­kloof of Lin­den nie.) Nee, jy meen sy ge­bruik kras taal.

’n Be­ter op­sie: “Wi­id se uit­spra­ke oor men­stru­a­sie is on­in­ge­lig en on­sen­si­tief. Haar taal­ge­bruik ver­vlak die ge­sprek oor ’n be­lang­ri­ke saak en dit maak my on­ge­mak­lik.”

‘Sy lyk sus en so’

Haar voor­koms is ir­re­le­vant.

Hier­die is nie sen­suur nie. Jy kan mos maar sê wat jy wil. Selfs ek is nie bang om k­ri­tiek te le­wer op i­dees en waar­des stry­dig met my eie nie.

Maar ek vra mooi: Los die ve­ny­nig­heid en on­ver­dien­de aan­val­le. K­ri­ti­seer den­ke en op­tre­de eer­der as om oor te gaan tot ad ho­mi­nem-be­le­di­gings.

Dit maak haar vies om G­re­tha Wi­id te ver­de­dig, maar ’n groot deel van die k­ri­tiek op Wi­id is bloot be­le­di­gend, ve­ny­nig en on­ver­diend, skryf Lou­i­se Fer­rei­ra.

G­re­tha Wi­id op die ver­hoog op ’n saam­trek van vroue in P­re­to­ria. Fo­to: LISA HNATOWICZ

Comments

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.