Liefs New York as Nieu­Jork óf Nu­we York

Beeld - - Kommentaar -

Vra C­har­les via e-pos vir my: “Wat is die be­gin­sels met be­trek­king tot die ver­ta­ling van in­ter­na­si­o­na­le ei­e­na­me in A­fri­kaans? Skryf ’n ru­briek daar­oor!” Ek ge­hoor­saam ge­diens­tig, ge­dwee.

In be­gin­sel is daar geen be­gin­sel nie. Dis eint­lik maar ’n his­to­rie­se, en dik­wels luk­ra­ke, kwes­sie. Voor die 20ste eeu is pro­mi­nen­te plek- en per­soons­na­me dik­wels ver­taal of oor­ge­klank, maar ook nie juis sis­te­ma­ties nie. So by­voor­beeld het Pa­ris (Frank­ryk) Pa­rys ge­word, maar Lyon (ook in Frank­ryk) is nie ver­taal nie. Dit geld ook per­soons­na­me: Ons praat in A­fri­kaans meest­al van Ka­rel die Gro­te (La­tyn: Ca­ro­lus Mag­nus of Ka­ro­lus Mag­nus; Duits: Karl der Große; En­gels en Frans: C­har­le­mag­ne), maar nie som­mer van prins Ka­rel (prin­ce C­har­les) en sy blom­me­tjies­her­to­gin Ka­mil­le (Ca­mil­la) nie.

Die be­hoef­te aan stan­daar­di­se­ring van in­ter­na­si­o­na­le plek­na­me het in 1871 uit­ge­loop op die eer­ste In­ter­na­si­o­na­le Ge­o­gra­fie­se Kon­fe­ren­sie, wat in Ant­wer­pen plaas­ge­vind het. Die doel van hier­die en daar­op­vol­gen­de kon­fe­ren­sies was om uit­gangs­pun­te te for­mu­leer vir die een­vor­mi­ge skryf­wy­se van aard­ryks­kun­di­ge na­me.

Ná die Twee­de Wê­reld­oor­log is dié funk­sie oor­ge­neem deur die Ver­e­nig­de Na­sies se Eks­pert­groep vir Ge­o­gra­fie­se Na­me (UNGEGN). Die be­faam­de Suid-A­fri­kaan­se naam­kun­di­ge Peter Ra­per was van 1991 tot 2002 die voor­sit­ter.

In die boek S­chri­jf­wi­j­ze van bui­ten­land­se na­men wys die Al­ge­meen Ne­der­lands Pers­bu­reau uit dat die skryf­wy­se van bui­te­land­se ge­o­gra­fie­se ei­e­na­me reeds in die laas­te paar de­ka­des voor 1987 (toe die boek uit­ge­gee is) be­ïn­vloed word deur “in­ter­na­si­o­na­le ver­keer, de­ko­lo­ni­se­ring [!] en die daar­mee ge­paard­gaan­de be­wus­wor­ding van ’n eie, na­si­o­na­le i­den­ti­teit”. Voeg daar­by die glo­ba­li­se­ring van die drie de­ka­des se­dert 1987 en ons be­vind ons tans in ’n tyd­vak waar ei­e­na­me so na as moont­lik aan die bron­taal ge­skryf word.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.