As jou geldo­pe­ra­sie op oog af nie vol­gens plan ver­loop

Soos dok­ter wat o­pe­reer, sal jy raad­ge­wer oor fi­nan­sies moet leer ver­trou

Beeld - - Sake - AN­DRÓ G­RIES­SEL

Die o­pe­ra­sie om ’n twee­ja­ri­ge se ge­sple­te lip te her­stel, duur on­ge­veer 45 mi­nu­te. Vir die be­kwa­me plas­tie­se chi­rurg is dit nie ’n in­ge­wik­kel­de o­pe­ra­sie nie, maar vir die half­dui­se­lig, half­naar fi­nan­si­ë­le ou wat staan en kyk, lyk dit 80% deur die o­pe­ra­sie as­of die chi­rurg ’n groot “bog­ger­op” daar­van ge­maak het.

Die kind­jie wat in die te­a­ter in­ge­stoot is met ’n er­ge mis­vormd­heid se ge­sig­gie is nou selfs ver­der uit­me­kaar ge­sny en die be­lof­te van ’n nuwe ge­sig­gie of ’n her­stel­de lip­pie lyk in dié sta­di­um vir my na ’n il­lu­sie.

Soort­ge­lyk aan my er­va­ring toe ek vir die eer­ste keer met die wê­reld van plas­tie­se chi­rur­gie en spe­si­fiek die her­stel van ge­sple­te lip­pe te doen ge­kry het, er­vaar baie be­leg­gers (ver­al men­se wat vir die eer­ste keer geld be­lê) ’n vorm van pa­niek wan­neer hul “o­pe­ra­sie” op die oog af nie vol­gens plan ver­loop nie.

’n Kli­ënt van een van my kol­le­gas skryf nou die dag aan ons ’n brie­fie, met ver­wy­sing na sy 12 maand-pres­ta­sie (of sal ek eer­der sê ge­brek aan pres­ta­sie): “Is die maan­de­lik­se af­trek­kings van fonds­be­stuur­ders ge­reg­ver­dig, ver­al as hul­le a­no­niem bly en ek nul-groei het? Weet die men­se ooit wat met jul kli­ën­te ge­beur? Hier­die be­leg­ging­sto­rie is net ’n geld­maak­sto­rie, ten kos­te van die be­leg­ger.”

Ek ver­moed dié soort e-pos en ge­sprek is die laas­te ruk heel­wat ge­voer en dat die e­mo­sies wat die spe­si­fie­ke kli­ënt er­vaar nie on­ge­woon is nie.

Waar­na die kli­ënt hier­bo ver­wys, is na mul t i ba­te klas-ef­fek­te­trust­fond­se se on­ver­moë o moor die af­ge­lo­pe 12 maan­de (tot ein­de A­pril) in­fla­sie of die op­brengs op kon­tant te kon uit­pres­teer.

Daar is nie min­der nie as 169 fond­se in die ka­te­go­rie Suid-A­fri­kaan­se mul­ti­ba­te­klas-fond­se met hoë aan­de­le bloot­stel­ling end i tis ook waar al die be­ken­de na­me (soos on­der meer Al­lan Gray Ba­lan­ced, Coro­na­ti­on Ba­lan­ced Plus, In­ves­tec Op­por­tu­ni­ty en Re­z­co Va­lue T­rend) aan­ge­tref word, waar­in die mees­te men­se via hul pen­si­oen­fond­se en an­nu­ï­tei­te be­lê is.

Die ge­mid­del­de op­brengs in dié ka­te­go­rie vir die 12 maan­de (voor e­ni­ge plat­form- of ad­vies­geld) was ’n ska­me­le 3,43% vir die jaar.

As jy jou be­leg­gings só ver­deel het dat jy 25% in elk­een van dié vier fond­se ge­plaas het om­dat hul­le die vier top­pres­teer­ders oor tien jaar was, sou jy ’n ska­me­le 3,36% op­brengs (vóór kos­te) er­vaar het, wat be­te­ken jy sou ge­luk­kig ge­wees het om ’n net­to op­brengs van 2,36% te sien.

Te­rug na ons o­pe­ra­sie-a­na­lo­gie: As die kind se ou­er drie­kwart deur die o­pe­ra­sie, op die punt waar ek wou flou val, in­ge­storm het en die o­pe­ra­sie ge­stop en aan die chi­rurg ge­sê het: “Man, jy weet nie wat jy doen nie, die kind lyk dan nou er­ger as toe ek hom vir jou ge­gee het! S­taak on­mid­del­lik die o­pe­ra­sie, ek vat my kind huis toe,” wat sou die uit­koms ge­wees het?

Tog is dít wat men­se tel­ke­ma­le, tot ver­ve­lens toe, on­ge­ag hoe­veel ar­ti­kels daar­oor ge­pu­bli­seer word, pro­beer doen met hul be­leg­gings.

Om die sto­rie van die o­pe­ra­sie klaar te maak: In die fi­na­le fa­se van die o­pe­ra­sie heg die chi­rurg een­vou­dig al drie los flap­pies van on­der af. Wan­neer hul­le die bui­ten­ste laag van die lip (wat aan­vank­lik los­ge­sny was) heg, is dit soos ’n rits­slui­ter wat jy toe­trek en voi­là! Daar is die kind­jie se ge­sple­te lip­pie prag­tig her­stel.

Die pre­sie­se uit­koms wat die chi­rurg be­lo­we het, het ui­t­ein­de­lik ge­re­a­li­seer, hoe­wel dit ’n lang tyd ge­lyk het as­of dit geen­sins moont­lik is nie.

Be­leg­gings, of meer spe­si­fiek doel­ge­rig­te por­te­feul­je kon­struk­sie, werk in’ n groot ma­te op die­self­de be­gin­sel. Die lang­ter­myn­uit­koms is re­la­tief voor­spel­baar (so voor­spel­baar soos fi­nan­si­ë­le mark­te ons toe­laat), maar die kort­ter­myn uit­koms is geen­sins voor­spel­baar nie.

Dit kan ge­heel en al an­ders lyk as die prent­jie wat jy in jou kop het of wat vir jou voor­ge­hou is deur jou fi­nan­si­ë­le ad­vi­seur of die fonds­be­stuur­der se kor­re­spon­den­sie.

As jy die af­ge­lo­pe twee jaar vir die eer­ste keer geld be­lê het, is dit baie moont­lik nou jou er­va­ring.

Die gra­fi­ka hier on­der il­lus­treer die punt baie dui­de­lik.

As jy ’n de­ka­de ge­le­de vir die eer­ste keer be­lê het by die voor­ste vier ge­ba­lan­seer­de fond­se, sou jy ná by­kans vier jaar nog nie kon sien waar­om hul ta­rie­we ge­reg­ver­dig is nie en sou jy ver­skoon kon word as jy die­self­de me­ning ge­hul­dig het as die kli­ënt hier­bo.

Laat ons wel eer­lik wees dat die mees­te be­leg­gings wat op kort ter­myn be­oor­deel word vir tyd­per­ke van tien jaar of lan­ger be­lê gaan wees. Die ver­skil in uit­koms sou jy al­les in jou geld­mark­re­ke­ning ge­hou het teen­oor as jy dit aan dié fonds­be­stuur­ders (wat nou vir jou on­be­voeg lyk) toe­ver­trou het, sou ’n we­sen­li­ke ver­skil aan jou wel­vaart ge­maak het.

Die vol­gen­de paar pun­te is be­swaar­lik nuwe in­lig­ting, maar tye soos dié reg­ver­dig waar­skyn­lik ’n her­ha­ling daar­van: ) As jy we­sen­li­ke bloot­stel­ling (meer as 20%) aan groei­ba­tes (aan­de­le en ei­en­dom) in jou por­te­feul­je het, sál jy re­la­tief ge­reeld tyd­per­ke van da­lings in jou waar­des er­vaar. ) Hoe gro­ter jou bloot­stel­ling aan groei­ba­tes, hoe gro­ter en lan­ger kan die tyd­per­ke van da­lings wees. ) Dit is nie ver­my­baar deur in en uit ba­te­klas­se om te ska­kel nie. Daar is dus nie ’n ma­nier daaróm nie, die e­nig­ste ma­nier is daar­deur.

Die ver­wag­ting dat jy in­fla­sie op lang ter­myn kan klop son­der om ooit tyd­per­ke (en daar­die tyd­per­ke kan dik­wels et­li­ke jare wees) van da­lings of lae op­brengs­te te aan­vaar, is soos om te dink jy kan ’n 500 km-toer doen son­der om ooit op­draand te ry.

Net soos die ou­er die chi­rurg moet ver­trou met sy kind se o­pe­ra­sie, so sal jy moet leer om die men­se aan wie jy jou geld toe­ver­trou het, te ver­trou.

Jou al­ter­na­tie­we is om jou­self op te lei om dit self te doen – of vir e­wig met ’n ge­sple­te lip rond te loop. ) An­dró G­ries­sel is ’n ge­ser­ti­fi­seer­de fi­nan­si­ë­le be­plan­ner en be­stu­ren­de di­rek­teur van ProVér­te We­alth & Risk Ma­na­ge­ment. Volg hom op T­wit­ter by @An­dro720911. Hy skryf ge­reeld vir Sa­ke.

Die lang­ter­myn uit­koms van be­leg­gings is re­la­tief voor­spel­baar, maar nie die kort­ter­myn uit­koms nie. Dit kan ge­heel en al an­ders lyk as die prent­jie in jou kop.

Fo­to: ISTOCK

Jy s­taak nie ’n o­pe­ra­sie voor­dat dit klaar is nie. Jou be­leg­gings is ook maar soos ’n o­pe­ra­sie – moe­nie die suk­ses daar­van oor­deel as die pro­ses nog nie klaar is nie.

Bron: Al­lan Gray Re­se­arch Tool Gra­fi­ka24

* Ge­mid­del­de op­brengs per jaar, in le­ke­taal

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.