Die ver­band tus­sen ANC­be­leid en BBP­groei

Beeld - - Middelblad - T­heo Vor­ster is die uit­voe­ren­de hoof van Ga­li­leo Ca­pi­tal. T­heo Vor­ster

Die ANC hou sy na­si­o­na­le be­leids­kon­fe­ren­sie teen die ag­ter­grond van ’n e­ko­no­mie wat ge­luk­kig sal wees as hy van­jaar teen 0,5% groei.

As ek kyk na die e­ko­no­mie se­dert 1995, was daar ’n noue ver­band tus­sen die jaar­lik­se groei in Suid-A­fri­ka se bru­to bin­ne­land­se pro­duk (BBP) en die BBP-groei van die wê­reld­e­ko­no­mie.

Dit is heel­te­mal te ver­sta­ne om­dat ons ’n oop e­ko­no­mie het wat min­der as ’n hal­we per­sent van die wê­reld­e­ko­no­mie uit­maak.

Dié noue ver­band in BBP-groei (die groei in e­ko­no­mie­se uit­set) het eg­ter ie­wers tus­sen 2008 en 2010, en na­dat die wê­reld van ’n e­ko­no­mie­se kri­sis her­stel het, erg be­gin ver­swak.

Dit kan deels aan die in­sin­king in kom­mo­di­teits­pry­se toe­ge­skryf word, maar ek meen dat dit ’n mak­li­ke ver­sko­ning is.

Dít bring my by die ANC se be­leids­kon­fe­ren­sie.

Kom ons be­gin by die ANC se be­leids­kon­fe­ren­sie in 2007 waar ’n kri­tie­ke fout ge­maak is waar­voor Suid-A­fri­ka­ners nou be­taal.

Die e­ko­no­mie­se ge­spreks­do­ku­men­te is op­ge­stel on­der toe­sig van Ja­bu Mo­le­ke­ti, die des­tyd­se ad­junk­mi­nis­ter van fi­nan­sies en tans voor­sit­ter van Vo­da­com, met ’n in­slag wat die vol­gen­de ver­trek­punt sterk be­klem­toon: “Die pri­va­te sek­tor is die hoof­en­jin van be­leg­gings, groei en werk­skep­ping.”

Ui­ter­aard is dié do­ku­ment deur die Zu­ma-ka­baal van die ta­fel ge­vee en ver­vang deur ’n meer ge­sen­tra­li­seer­de be­leid waar­in die pri­va­te sek­tor uit­ein­de­lik as ’n vy­and van die e­ko­no­mie ge­sien word.

Toe die ANC be­sluit het om die pri­va­te sek­tor, be­leg­gers en ka­pi­taal tot vy­and te ver­klaar, het die groei­tra­jek be­gin strui­kel, met die ge­volg dat e­ko­no­mie­se groei by die ven­ster uit is en werk­loos­heid die e­nig­ste e­ko­no­mie­se aan­wy­ser is wat aan die groei is.

Ek gaan nou so ’n bie­tjie stout wees, maar kom ons neem aan die ver­hou­ding tus­sen ons e­ko­no­mie­se groei en die wê­reld­groei het steeds ge­kor­re­leer (soos wat die ge­val was vir die eer­ste 15 jaar van ons nu­we de­mo­kra­sie). Waar sou ons van­dag ge­wees het?

Ons BBP sou meer as 10% gro­ter ge­wees het as wat dit van­dag is. Die e­ko­no­mie­se koek sou 10% gro­ter ge­wees het en ons sou uit­ge­sien het na ’n e­ko­no­mie wat van­jaar teen na aan 2,7% sou ge­groei het in plaas van die ver­suk­kel­de 0,5% wat nou in die voor­uit­sig ge­stel word.

Daar is so­wat 22,4 mil­joen SuidA­fri­ka­ners wat graag wil werk of ak­tief werk soek.

Van hul­le is 16,2 mil­joen men­se be­voor­reg om wel te werk, ter­wyl 6,2 mil­joen werk­loos en op soek is na werk wat een­vou­dig nie be­staan nie.

In­dien die BBP 10% gro­ter was, is dit nie te ver­ge­sog nie om aan te neem dat 10% meer werk­ge­leent­he­de sou be­staan het, wat die ge­tal be­voor­reg­tes met werk sou ver­hoog het van 16,2 mil­joen men­se tot so­wat 17,8 mil­joen men­se.

So­wat 4,6 mil­joen men­se sou dan werk­loos ge­wees het.

Die ge­volg van die bykomende 1,6 mil­joen men­se met werk, sou wees dat ons for­me­le werk­loos­heid­sy­fer sou daal van van­dag se skan­de­li­ke 27,7% tot ’n ef­fens min­der skan­de­li­ke 20%.

Prof. Ri­car­do Haus­mann, ’n voor­ma­li­ge mi­nis­ter van be­plan­ning in Ve­ne­zu­e­la (hy weet wat nié werk nie) en pro­fes­sor in in­ter­na­si­o­na­le ont­wik­ke­ling aan die Har­vard-u­ni­ver­si­teit, was een van p­res. T­ha­bo M­be­ki se groep van 28 plaas­li­ke en in­ter­na­si­o­na­le des­kun­di­ges wat Suid-A­fri­ka van 2004 tot 2008 raad ge­gee het toe die land nog teen 5% per jaar ge­groei het.

Hy het on­langs die punt ge­maak dat Suid A­fri­ka se pro­bleem nie is by die on­der­ne­mings wat be­staan nie (lees: wit­mo­no­po­lie­ka­pi­taal), maar by die on­der­ne­mings wat nié be­staan nie.

Haus­mann stel dit dui­de­lik dat die groot­ste ver­skil tus­sen SuidA­fri­ka van­dag en Ve­ne­zu­e­la in die aan­loop tot sy in­een­stor­ting is dat Suid-A­fri­ka sterk “teen­lig­ga­me” het om kor­rup­sie en wan­ad­mi­nis­tra­sie te be­veg.

Haus­mann lig on­der meer SuidA­fri­ka se reg­bank, ak­tie­we op­po­si­sie­par­tye, vrye me­dia en te­sou­rie uit, iets wat Ve­ne­zu­e­la nooit ge­had het nie.

An­ders, nes in die ge­val van Ve­ne­zu­e­la, gaan die ge­mid­del­de SuidA­fri­ka­ner ook 8 kg lig­ter weeg oor ’n paar jaar – te dan­ke aan voed­sel­te­kor­te. )

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.