Een van groot­ste ys­ber­ge nóg kom

Beeld - - Nuus - Ma­re­li­ze Bar­nard

’n Ys­berg vier keer so groot soos Lon­den kan al bin­ne ure of dae van Ant­ark­ti­ka weg­breek.

So sê die weer­kun­di­ge De­rek van Dam op sy Fa­ce­book-blad.

We­ten­skap­li­kes hou die groei­en­de skeur in die Lar­sen C-ys­bank al lank fyn dop. As dit deur­breek, sal een van die tien groot­ste stuk­ke ys tot nog toe van Ant­ark­ti­ka weg­breek.

Die skeur het se­dert De­sem­ber baie gou gro­ter ge­word.

Die ys­berg was in Ja­nu­a­rie nog oor ’n af­stand van 20 km aan die Lar­sen C-ys­bank ver­bind en ’n paar we­ke ge­le­de oor 13 km.

Teen Don­der­dag was dit net oor 4,5 km ver­bind.

Nou groei die 112 km lan­ge skeur, wat 91 m breed is, blits­vin­nig.

Prof. A­dri­an Luck­man, pro­jek­lei­er van die U­ni­ver­si­teit van S­wan­sea, het Don­der­dag ge­twiet sy­skeu­re het ook nou ont­staan.

We­ten­skap­li­kes vrees dat die ys­bank ná die skeu­ring kan ver­brok­kel, soos wat in 2002 met die ys­bank Lar­sen B ge­beur het.

Luck­man het van­te­vo­re aan die BBC ge­sê die oor­bly­wen­de ys­bank kan min­der sta­biel wees as die vorm waar­in hy tans is.

Ver­de­re skeu­rings oor maan­de of ja­re kan ’n moont­li­ke in­een­stor­ting tot ge­volg hê, maar vol­gens Luck­man word daar met hui­di­ge mo­del­le voor­spel dat die ys­bank net min­der sta­biel sal wees eer­der as dat dit on­mid­del­lik in duie sal stort.

As Lar­sen C af­skeur en op die see dryf, sal dit die o­se­aan­vlak­ke nie be­ïn­vloed nie, het die BBC be­rig.

Maar as die ys­bank ver­der ver­brok­kel, kan dit tot glet­sers lei wat al hoe vin­ni­ger be­weeg ter­wyl dit van die land­mas­sa af­gly.

Dít sal die see­vlak wel be­ïn­vloed.

Na ra­ming sal die see­vlak met on­ge­veer 10 cm styg in­dien al die ys wat nou deur Lar­sen C te­rug­ge­hou word, in die see vloei.

Wat die uit­wer­king sou wees as Lar­sen C wel so skeur, sal eers in die toe­koms dui­de­lik wees.

Voor­lo­pig word daar net voor­spel dat Ant­ark­ti­ka se kus­lyn bin­ne­kort an­ders kan lyk.

“Die moont­li­ke uit­ein­de­li­ke ge­volg sou wees dat die ys­bank in die ko­men­de ja­re of de­ka­des in duie stort,” vol­gens Luck­man.

“Selfs ho­ër see­vlak­ke in die ge­bied is nie nou op e­nig­ie­mand se ra­dar nie – dit is net ’n groot ge­o­gra­fie­se ge­beur­te­nis wat die land­skap daar sal ver­an­der.”

Vol­gens Van Dam is die ys­berg vier keer so groot soos Lon­den.

Fo­to: NA­SA Fo­to: ANTARCTIC RE­PORT, T­WIT­TER

’n Fo­to wat in No­vem­ber 2016 van die skeur ge­neem is. Die skeur in die Lar­sen C­ys­bank wat daar­toe kan lei dat ’n reus­ag­ti­ge ys­berg bin­ne dae af­breek.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.