Op­draand pad vir ban­ke, fir­mas in Gup­tas se web

Ou­ta wil kra­ne toe­draai; SAP on­der­soek 4 be­stuur­ders

Beeld - - Sakenuus - Niel Jou­bert en Reu­ters

Die wê­reld word al hoe war­mer vir maat­skap­pye, ban­ke en sa­ke­lui wat in die Gup­ta-web vas­ge­vang is.

Die Or­ga­ni­sa­sie teen Be­las­ting­mis­bruik (Ou­ta) wil die kra­ne vir die Gup­tas toe­draai deur op te tree teen die fa­mi­lie se ban­ke weens die nie­na­ko­ming van bank­wet­te.

In­tus­sen het die Duit­se sag­te­wa­re­reus SAP vier se­ni­or be­stuur­ders in Suid-A­fri­ka op ver­plig­te ver­lof ge­plaas en ’n on­der­soek in­ge­stel na be­rig­te dat die maat­skap­py om­koop­geld aan die Gup­ta-fa­mi­lie aan­ge­bied het, iets wat in die so­ge­naam­de #Gup­taLe­aks-e-pos aan die lig ge­kom het.

Ou­ta het be­wy­se teen die Bank of Ba­ro­da en die S­ta­te Bank of In­dia ver­sa­mel en aan die re­gis­tra­teur van ban­ke en die Fi­nan­si­ë­le In­tel­li­gen­sie­sen­trum (FIS) oor­han­dig, sê Ben T­heron, be­dryfs­hoof van Ou­ta.

“Ons wil hê die o­wer­he­de moet op­tree om te ver­se­ker dat die Bank of Ba­ro­da en die Bank of In­dia al­le sa­ke met die Gup­tas s­top en hul li­sen­sies om in Suid-A­fri­ka han­del te dryf, te­rug­trek.”

In Au­gus­tus 2016 het die FIS 72 ver­dag­te tran­sak­sies ge­lys wat ver­bind is met Gup­ta-bank­re­ke­nin­ge en wat tus­sen De­sem­ber 2012 en Ju­nie 2016 plaas­ge­vind het. So­wat R6,84 mil­jard was be­trok­ke en ver­skeie ban­ke het ge­volg­lik die re­ke­nin­ge ge­sluit wat aan die Gup­tas ver­want was.

Ou­ta se on­der­soek het be­vind ver­dag­te fi­nan­si­ë­le tran­sak­sies voor dié wat deur die FIS be­kend ge­maak is, strek so ver te­rug as 2002.

“Ons het be­vind dat die on­der­ne­mings met Gup­ta-ban­de eien­dom­me oor meer as ’n de­ka­de ge­koop het vir R245 mil­joen – meer as R50 mil­joen is in kon­tant be­taal – maar ver­ban­de van so­wat R1 mil­jard op hier­die eien­dom­me kon kry, wat die waar­de van die eien­dom­me ver oor­skry,” sê T­heron.

“Die Bank of Ba­ro­da het ver­ban­de van R811 mil­joen toe­ge­staan en die Bank of In­dia het ver­ban­de van R176 mil­joen toe­ge­staan; die oor­bly­wen­de R11 mil­joen het van Fir­stRand ge­kom.”

T­heron sê dit is ver­al die tran­sak­sies wat ge­kop­pel is aan die Bank of Ba­ro­da en die Bank of In­dia wat “pro­ble­ma­ties” is en dit lyk of som­mi­ge van die eien­dom­me “bui­ten­spo­ri­ge waar­da­sies” ge­had het.

Vol­gens Ou­ta het ’n Gup­ta­maat­skap­py, Is­land­si­te 180, by­voor­beeld in 2006 twee woon­stel­le in Kaap­stad vir R2,8 mil­joen elk ge­koop. Twee jaar la­ter het die Bank of In­dia ver­band­le­nings van R24 mil­joen op el­ke woon­stel toe­ge­staan, wat 8,5 keer meer as die koop­prys is.

’n An­der Gup­ta-maat­skap­py, Con­fi­dent Con­cept, het ’n plaas in M­pu­ma­lan­ga vir R40 mil­joen ge­koop. ’n Jaar la­ter het die Bank of Ba­ro­da ’n ver­band van R426 mil­joen toe­ge­staan, wat meer as tien keer die koop­prys is.

Vol­gens Ou­ta is hier­die ver­ban­de blyk­baar steeds ak­tief.

In­tus­sen lyk dit as­of die vol­ge­houe be­rig­ge­wing deur die on­der­soe­ken­de joer­na­lis­te van a­maB­hun­ga­ne dat e­nor­me be­drog in die toe­ken­ning van staats­kon­trak­te ge­pleeg is, maat­skap­pye in die pri­va­te sek­tor be­gin dwing om op te tree.

Be­lof­tes van “ver­koop­s­kom­mis­sie” aan die Gup­tas het glo help ver­se­ker dat SAP ’n kon­trak ter waar­de van R1 mil­jard met Trans­net en an­der staats­be­heer­de maat­skap­pye be­kom het.

In ’n on­der­houd met Reu­ters sê Adaire Fox-Martin, ’n SAP­me­de­pre­si­dent vir wêreldwye be­dry­wig­he­de: “Ons het die be­we­rings in die me­dia ge­sien en be­skou dit as ui­ters, ui­ters erns­tig.”

Fox-Martin sê die vier be­stuurs­lui word op ad­mi­nis­tra­tie­we ver­lof ge­plaas han­gen­de ’n in­ter­ne én ek­ster­ne on­der­soek.

’n O­n­af­hank­li­ke mul­ti­na­si­o­na­le regs­fir­ma is aan­ge­stel om die ek­ster­ne on­der­soek te doen.

SAP wou nie die na­me van die vier be­stuurs­lui of hul pos­ti­tels gee nie.

Die Gup­tas en p­res. Ja­cob Zu­ma ont­ken dat hul­le iets ver­keerds ge­doen het. Hul­le het nie ge­re­a­geer op ver­soe­ke om kom­men­taar spe­si­fiek oor die Trans­net-be­we­rings nie.

Trans­net sê in ’n ver­kla­ring hy is se­dert 2000 ’n kli­ënt van SAP, maar is on­be­wus van die par­tye wat be­trok­ke is by SAP­ver­ko­pe aan die maat­skap­py.

Fox-Martin, wat twee maan­de ge­le­de in SAP se wê­reld­di­rek­sie aan­ge­stel is, hou toe­sig oor ver­ko­pe en diens aan kli­ën­te in A­fri­ka, C­hi­na, Eu­ro­pa en die Mid­de-Oos­te. Sy is op pad na Suid-A­fri­ka om met kli­ën­te en werk­ne­mers te praat.

“As maat­skap­py be­gin ons ’n baie deeg­li­ke en baie krag­ti­ge on­der­soek,” sê sy.

SAP is die groot­ste ver­skaf­fer van sa­ke­pro­gram­ma­tuur ter wê­reld.

“Ons meen dat ons vin­ni­ge re­ak­sie daar­op, wat aan­dui dat ons pro­beer om tot die kern daar­van deur te dring, be­wys hoe erns­tig SAP dié be­we­rings be­skou en dat ons van plan is om ’n heel­te­mal deur­sig­ti­ge on­der­soek daar­na te doen.”

Fox-Martin sê die uit­slag van die on­der­soek sal o­pen­baar ge­maak word.

Adj.p­res. Cy­ril Ra­map­ho­sa het kor­rup­sie Woens­dag ge­kap en ge­sê dit het die re­ge­ren­de par­ty ge­knou.

Hy het op­nuut ge­vra dat ’n reg­ter­li­ke kom­mis­sie die be­we­rings van staat­skaping on­der­soek.

As ’n maat­skap­py be­gin ons ’n baie deeg­li­ke en baie krag­ti­ge on­der­soek. — ADAIRE FOX­MARTIN, ’N SAP­MEDEPRESIDENT VIR WÊRELDWYE BE­DRY­WIG­HE­DE

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.