Ja en nee vir ’n ‘neu­tra­le’ web

Beeld - - Kommentaar - Jo­han­nes Fro­ne­man Prof. Fro­ne­man is ver­bon­de aan die Noord­wes­U­ni­ver­si­teit.

Daar is ’n wê­reld­wye de­bat oor in­ter­net-neu­tra­li­teit. ’n Be­lang­ri­ke as­pek is die be­gin­sel dat da­ta­diens­ver­skaf­fers al­le ge­brui­kers ge­lyk be­hoort te be­han­del. Be­doe­len­de: Hul mags­po­si­sie mag nie mis­bruik word om ge­brui­kers by­voor­beeld met sta­di­ge da­ta­voer te “straf” om­dat hul­le se­ke­re in­houd­ver­skaf­fers kies en an­der nie.

Dit is nog­al ’n be­lang­ri­ke, teg­nies kom­plek­se saak, maar die be­gin­sel van ’n se­ke­re neu­tra­li­teit lyk nood­saak­lik. Word dit nie ge­hand­haaf nie, kan ’n mo­no­po­lis­tie­se si­tu­a­sie tot na­deel van die ge­brui­ker ont­staan.

Maar daar is nog ’n fak­tor wat ons al­mal di­rek raak en waar­oor ons erns­tig moet be­sin. Dit is of sen­suur oor in­ter­ne­tin­houd uit­ge­oe­fen moet word. Kort­om, be­te­ken so­ge­naam­de in­ter­net­neu­tra­li­teit ook die on­aan­tas­baar­heid van in­houd?

Dit sou be­te­ken dat ras­sis­tie­se web­wer­we of Fa­ce­book-blaaie te al­le tye be­skerm word. Hoe om bom­me te maak of ter­ro­ris­te­aan­val­le uit te voer bly dan bo e­ni­ge sen­suur ver­he­we. Dit blyk dat ons re­ge­ring ook nie ten guns­te is van ’n to­taal “neu­tra­le” in­ter­net nie, maar ’n fi­na­le stand­punt het nog nie in wet­ge­wing neer­slag ge­vind nie.

Dit is dui­de­lik ’n mis­tas­ting om die woord “neu­traal” in die kon­teks van in­houd te ge­bruik. In­houd is al­ler­mins neu­traal. Trou­ens, dit is soms erg ska­de­lik. ’n Ge­brek aan e­ni­ge be­heer oor die soort in­houd soos nou is nie ’n nood­saak­li­ke e­le­ment van ons spraak­vry­heid nie; dit be­dreig juis vry­heid van spraak deur die di­gi­ta­le me­dia in die naam van vry­heid te mis­bruik.

Na­tuur­lik dink die mis­brui­kers van vry­heid nie so nie. En die li­ber­ty­ne glo dat geen be­heer in e­ni­ge om­stan­dig­he­de ge­oor­loof is nie. Dit is ’n na­ïe­we sie­ning. Daar is nie ’n in­ge­bou­de rem­stel­sel ten op­sig­te van die mil­joe­ne der mil­joe­ne Fa­ce­book-ge­brui­kers nie, en ook nie ten op­sig­te van die a­no­nie­me ge­brui­kers wat ska­de­li­ke in­houd plaas nie.

Na­tuur­lik is die vraag wie die ek­stre­me ge­val­le moet be­oor­deel en diens­ver­skaf­fers moet dwing om ma­te­ri­aal te ver­wy­der. Dit is al­ler­mins ’n een­vou­di­ge saak. Om­dat dit moei­lik is, be­te­ken dit eg­ter nie dat dit nie ge­doen moet word nie.

Daar is al de­ka­des lank be­heer oor on­ge­wens­te ma­te­ri­aal in die uit­saai- en druk­me­dia. Die Uit­saai­klag­te­kom­mis­sie sorg dat ra­di­o­sta­sies en TV-ka­na­le aan be­paal­de e­tie­se stan­daar­de vol­doen. En die Pers­raad en Pers­om­buds- man wys die druk­me­dia te­reg wan­neer oor die tou ge­trap word. Die ad­ver­ten­sie­be­dryf het e­wen­eens sy eie lig­gaam (ASA) wat self­re­gu­le­rend op­tree.

Dit is nie per­fek­te stel­sels nie, maar werk tog taam­lik goed. Boon­op kan ie­mand wat te na ge­kom word die ge­me­ne­reg ge­bruik en in er­ge ge­val­le ’n koe­rant of ra­di­o­sta­sie vir las­ter dag­vaar. Maar dit kos tyd en geld.

Hoe ge­maak as jy op Fa­ce­book of Twitter be­las­ter word? Daar is (ge­luk­kig) reeds ver­skeie ge­val­le waar ’n be­na­deel­de suk­ses­vol vir las­ter ge­dag­vaar het. Die pro­bleem kom in wan­neer die skep­per van die las­ter­li­ke of ge­vaar­li­ke ma­te­ri­aal on­be­kend is.

Daar moet in­der­daad nou­let­tend ge­waak word teen ’n oor­dre­we po­ging tot be­heer. Ons het ver­kies­lik nie in­gry­ping deur die staat no­dig nie, maar hoe an­ders? E­ni­ge moont­li­ke be­heer moet be­perk word tot in­houd wat o­pen­ba­re be­lang dui­de­lik skaad. Per­soon­li­ke ru­sies is nie hier ter sa­ke nie. Niks min­der as ’n er­va­re reg­ter be­hoort hier­oor te oor­deel nie. En daar moet ou­to­ma­ties ’n reg op ap­pèl wees.

Ek meen dus dat werk­lik ska­de­li­ke ma­te­ri­aal ver­wy­der moet word. Word dit nie ge­doen nie, tas on­ver­skil­li­ge ge­brui­kers ons reg­te aan. Vry­heid verg im­mers ook ver­ant­woor­de­lik­heid. )

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.