Só melk die Gup­tas E­s­kom

Mil­joe­ne be­taal, al doen fir­ma niks

Beeld - - Voorblad - Niel Jou­bert

Die kop­pe van Gup­ta-be­smet­te amp­te­na­re in E­s­kom is gis­ter ge­ëis na­dat be­son­der­he­de van hoe die krag­ver­skaf­fer deur die om­stre­de fa­mi­lie uit­ge­buit is by die be­kend­ma­king van sy jaar­re­sul­ta­te toe­ge­lig is.

Na­ta­sha Maz­zo­ne, DA-LP, het ge­sê daar is ’n klomp groot­kop­pe in E­s­kom wat waar­skyn­lik “ge­kom­pro­mit­teer” is en teen wie drin­gen­de op­tre­de no­dig is.

“E­s­kom se uit­voe­ren­de per­so­neel kan nie lan­ger voort­gaan om die Gup­tas te be­skerm ten kos­te van die maat­skap­py nie.”

A­noj Singh, fi­nan­si­ë­le hoof, moet ge­skors word en on­der­soek moet in­ge­stel word na sy be­trok­ken­heid by die “af­slag” wat E­s­kom die Gup­tas ge­gee het, sê sy.

E­s­kom het vroe­ër ’n boe­te van R2,5 mil­jard aan die Op­ti­mum­steen­kool­myn op­ge­lê toe dié myn nog aan G­len­co­re be­hoort het weens die ver­skaf­fing van la­e­ge­hal­te-steen­kool. Op­ti­mum is la­ter in sa­ke­red­ding ge­plaas en deur Te­ge­ta Ex­plo­ra­ti­on & Re­sour­ces ge­koop. Te­ge­ta word ge­deel­te­lik be­sit deur maat­skap­pye wat aan die Gup­tas en pres. Ja­cob Zu­ma se seun Du­du­za­ne be­hoort.

Die boe­te is daar­na baie ver­min­der. E­s­kom het in A­pril be­ves­tig ’n ge­hei­me skik­king is met Te­ge­ta oor die boe­te be­reik.

Singh het gis­ter by die uit­rei­king van E­s­kom se jaar­re­sul­ta­te in Jo­han­nes­burg ge­sê hul­le het la­ter uit­ge­vind die swak ge­hal­te van die steen­kool was te wy­te aan ’n fou­tie­we steen­kool­ver­grui­ser en was nie net die myn se skuld nie. Daar­om is die boe­te ver­min­der.

“Singh se be­lag­li­ke ver­dui­de­li­king van waar­om E­s­kom die oor­spronk­li­ke boe­te van R2,1 mil­jard ver­min­der het tot R577 mil­joen deug nie. P­leks daar­van dat hy ge­skors en on­der­soek word, is hy met ’n bo­nus van R1,8 mil­joen be­loon,” sê Maz­zo­ne.

John­ny Dlad­la, waar­ne­men­de uit­voe­ren­de hoof van E­s­kom, het by die uit­rei­king van die re­sul­ta­te ge­sê in hul on­der­soek is be­vind dat Singh on­skul­dig is en dat die boe­te­ver­min­de­ring ’n “sa­ke­tran­sak­sie” was.

E­s­kom se voor­sit­ter het gis­ter be­kend ge­maak dat hul­le on­der­soek gaan in­stel na ’n om­stre­de kon­trak en be­ta­lings van R1,4 mil­jard aan die kon­sul­tan­te­groep M­cKin­sey en aan T­ril­li­an. Laas­ge­noem­de is ’n diens­te­maat­skap­py wat deur die Gup­ta-on­der­steu­ner Sa­lim Es­sa be­sit word, be­rig Fin24.

Zet­hem­be K­ho­za, voor­sit­ter, het be­ta­lings vir kon­sul­ta­sie­werk van R900 mil­joen aan M­cKin­sey en R495 mil­joen aan T­ril­li­an be­ves­tig. Dit is ge­doen hoe­wel T­ril­li­an nie reg­streeks e­ni­ge werk vir E­s­kom ge­doen nie. Dié tran­sak­sies gaan on­af­hank­lik on­der­soek word.

E­s­kom het nog in Mei ont­ken dat hy geld aan T­ril­li­an be­taal het. Lyn­ne Bro­wn, mi­nis­ter van o­pen­ba­re on­der­ne­mings, het dit ook in die par­le­ment ont­ken.

Vol­gens Dlad­la is ge­sê niks is aan T­ril­li­an be­taal nie om­dat die kon­trak met M­cKin­sey was en die maat­skap­py E­s­kom ge­vra het om so­wat ’n half­mil­joen rand aan T­ril­li­an te be­taal.

M­cKin­sey voer eg­ter aan hy het geen sub­kon­trak met T­ril­li­an ge­had nie.

Vol­gens ’n ver­doe­men­de on­der­soek deur adv. Ge­off Bud­len­der het M­cKin­sey in Sep­tem­ber 2015 werk vir E­s­kom be­gin doen teen R1 mil­jard per jaar waar­van 30% aan T­ril­li­an uit­ge­kon­trak­teer is.

K­ho­za het ook be­kend ge­maak dat tug­stap­pe teen Mats­he­la Ko­ko, voor­ma­li­ge waar­ne­men­de hoof, in­ge­stel gaan word.

Ko­ko is op spe­si­a­le ver­lof han­gen­de ’n on­der­soek na be­lan­ge­bot­sings na­dat E­s­kom ten­ders van R1 mil­jard toe­ge­staan het aan Im­pul­se In­ter­na­ti­o­nal, waar­van sy stief­dog­ter, Ko­ket­so C­ho­ma, ’n di­rek­teur was.

■ Die krag­ver­skaf­fer het nie ’n skoon ou­dit ge­kry vir sy fi­nan­si­ë­le re­sul­ta­te vir die jaar tot ein­de Maart nie, het sy ou­di­teu­re gis­ter be­kend ge­maak.

Fo­to: LE­ON PELSER

Krag­pa­le teen son­on­der tus­sen K­riel en Se­cun­da.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.