Vry­staat Kuns­te­fees ‘Al­taar’ en an­der fees­dra­mas le­wer pro­duk­sies in top­liga

Beeld - - Nuus - Ni­co Lu­wes

Die aan­bod van erns­ti­ge dra­mas op die Vry­staat Kuns­te­fees het van­jaar al ver­skeie pro­duk­sies in die top­liga op­ge­le­wer. Bui­te­land (Ja­c­ques Bes­sen­ger, Ko­pa­no Ma­ro­ga en an­der), Gif (Ti­na­rie van Wyk Loots en A­tand­wa Ka­ni) en ’n Ge­wor­ry (E­li­ze Ca­wood en Wil­son Dun­ster) is soos die uit­ste­ken­de Al­taar be­slis op ’n baie hoë ar­tis­tie­ke stan­daard.

Ken­mer­kend van al die op­voe­rings is die af­ge­ron­de en­sem­ble­spel en ge­stroop­te eer­lik­heid van puik ak­teurs.

In­hou­de­lik soek ál die dra­mas na deer­nis, be­grip en om die mens te ver­staan. Geen ef­fek­be­jag nie – net wel­deur­dag­te teks­te met ’n die­per be­te­ke­nis wat met puik re­gie en ont­werp uit­troon.

Al­taar be­nut die oer­oue kuns van sto­rie­ver­tel in vyf ver­ha­le uit ver­skil­len­de hoe­ke van ons sa­me­le­wing.

Skerp so­si­a­le kom­men­taar word ge­le­wer in A­fri­kaans, En­gels, Zoe­loe, X­ho­sa en Ven­da en die stuk sluit af met ’n lank ver­ge­te S­wa­hi­li-lied. Ver­lies van en­ti­teit, taal en tra­di­sies word deeg­lik be­lig.

Hoe kom die klou­tjie by die oor in die nog­al kom­plek­se Die stuk o­pen ie­wers in die toe­koms met ’n ver­val­le land­skap en ’n ver­la­te ko­lo­ni­a­le huis ge­vul met ar­te­fak­te van ver­skeie kul­tu­re. Die ver­tel­ler, uit­ste­kend ver­tolk deur Cry­stal Don­na Ro­berts, blyk al­leen oor te wees.

Spoe­dig word sy die A­fri­ka­oer­moe­der wat die ge­hoor in ’n li­rie­se mo­no­loog deur die ge­skie­de­nis neem. Soos te­rug­be­weeg word in die ge­skie­de­nis en tra­di­sies van ver­lo­re be­ska­wings, kom die Goue Re­nos­ter van Ma­pun­gub­we en die Wit Re­nos­ters, die seil­ske­pe van die We­ster­se be­ska­wing, ter spra­ke.

Met slim ge­bruik van Oos­ter­se ska­du­te­a­ter word die sterk in­vloed van die die­re­mi­tes in die A­fri­ka-kul­tuur be­lig.

Die im­pak van die be­ska­wing­sen kul­tu­re­le bot­sings op men­se se ver­hou­dings loop oor na om­streeks 1977 met ’n huis­in­tri­ge? hulp, bril­jant ge­speel deur Si­ve Gu­bangxa, en ’n huis­vrou (Car­la S­mith) waar die mis­ver­staan van me­kaar se tra­di­sies en kul­tu­re op tra­gi­ko­mie­se wy­se na vo­re kom.

Ook die on­sim­pa­tie­ke e­ko­no­mie­se uit­bui­ting deur die Groot Goue B (An­dré Ter­blan­ché) ver­er­ger dis­har­mo­nie.

’n Vreem­de ge­val­le en­gel stort neer en sorg vir op­win­ding on­der die na­sies en spoe­dig vlieg ’n swerm 4x4-voer­tuie deur die lug om die sa­me­koms by te woon.

Ui­ter­aard vind ont­spo­rings plaas.

Die By­bel moet (weer) ver­taal word om by die volk se be­hoef­tes te pas. In ’n he­wi­ge storm met trom­me en dans puur die God van storms die land­skap en ver­de­len­de fak­to­re en per­sep­sies uit die ver­le­de.

In die laas­te to­neel kom die lief­des­ver­haal tus­sen S­han­gu, die X­ho­sa-prins (Oa­ra­bi­le Dit­se­le), en die jong wit dren­ke­ling met swart ha­re en blou oë (Chris­tia Vis­ser), wat die X­ho­sas ge­red het, na vo­re.

As vol­was­se vrou word sy la­ter met ar­te­fak­te uit die We­ster­se be­ska­wing aan haar wa­re af­koms her­in­ner en sy moet kies.

Haar keu­se om as A­fri­kaan in hier­die land te leef, is die leit­mo­tief van die he­le stuk. Die al­taar is skoon vir nu­we sto­ries waar­in ons meer het wat ons saam­bind as wat ons ver­deel. ’n Ty­di­ge op­roep in ons land.

‘‘

Skerp so­si­a­le kom­men­taar word ge­le­wer in A­fri­kaans, En­gels, Zoe­loe, X­ho­sa en Ven­da en die stuk sluit af met ’n lank ver­ge­te S­wa­hi­li­lied.

Cry­stal­Don­na Ro­berts in Al­taar.

I­sa­bel­la Ne­far in Sa­lomé.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.