Er­ger as s­taat­skaping

Beeld - - Middelblad - Ralph Mat­hek­ga

Die i­dee van ’n uit­tree­plan in­ge­vol­ge waar­van pres. Ja­cob Zu­ma sy amp kan ver­laat, doen die ron­de.

’n Tyd­jie ge­le­de is be­rig oor ’n plan wat blyk­baar be­staan om te ver­se­ker dat Zu­ma sy amp stil­weg ver­laat en dat ons van al­les ver­geet wat hy glo in sy amps­ter­myn ge­doen het.

Dit sluit in die fa­si­li­te­ring van s­taat­skaping, of­te­wel groot­skaal­se kor­rup­sie waar­by die Gup­ta-fa­mi­lie ook be­trek word.

In­lig­ting oor dié plan kom stuks­ge­wys aan die lig en maak voor­sie­ning vir die be­skik­baar­stel­ling van ’n skik­king van R2 mil­jard aan Zu­ma.

Dit klink met die eer­ste aan­hoor na ’n gek i­dee in die lig van SuidA­fri­ka se on­dub­bel­sin­ni­ge wet­te: Nie­mand is bo die reg ver­he­we nie en daar is geen ruim­te vir spe­si­a­le voor­sie­ning om oor­een­koms­te soos dié te sluit nie.

In ’n po­ging om die i­dee te “ver­koop” dat Zu­ma toe­ge­laat moet word om stil­weg te gaan en nie weens kor­rup­sie ver­volg te word nie sy­pel be­rig­te daar­oor die me­dia bin­ne in wat na ’n ver­sig­tig ge­or­kes­treer­de po­ging lyk om te peil hoe ver dit ge­voer kan word.

Myns in­siens is die vraag of dit ’n plan is waar­mee Suid-A­fri­ka­ners be­reid is om saam te leef en te om­arm om hul po­li­tiek van Zu­ma se na­la­ten­skap te red of bloot ’n po­ging deur som­mi­ge in die ANC om Zu­ma te oor­tuig om nie in ’n toe­ne­mend span­nen­de op­volg­stryd in dié par­ty in te meng nie.

Na­ma­te som­mi­ge ANC-lei­ers be­gin aan­vaar dat Zu­ma steeds ’n hou­vas in die par­ty het en om ’n goed­ge­sin­de op­vol­ger sal ba­klei, is die bes­te wa­pen om hom te oor­reed om op­sy te staan en sy po­gings te staak om ’n op­vol­ger te salf.

Dit sou be­te­ken ANC-lei­ers sal be­reid wees om in die funk­si­o­ne­ring van staats­in­stel­lings – ten min­ste in die ver­vol­gings­ge­sag – in te meng om ’n mor­si­ge op­volg­stryd te ver­my. Die doel­wit sal wees om die ANC van moont­li­ke in­plof­fing te red as Zu­ma daar­in sou slaag om ’n op­vol­ger te salf.

Wie die ANC as Zu­ma se op­vol­ger kies, be­hoort nie die pu­bliek se pro­bleem te wees nie. Hul­le gaan uit­ein­de­lik in die ver­kie­sing in 2019 die ge­leent­heid kry om daar­die be­sluit te be­oor­deel.

My pro­bleem met die skim­pe oor ’n moont­li­ke skik­kings­pak­ket is dat as dit op wat­ter ma­nier ook al in wer­king ge­stel word dit sal be­te­ken dat Suid-A­fri­ka­ners aan­da­dig ge­maak word aan die kom­pro­mit­te­ring van hul in­stel­lings om die ANC te red. Die ANC se mis­luk­king om sy op­volg­stryd te be­stuur, is in be­gin­sel ge­heel en al ’n in­ter­ne par­tyk­wes­sie. Dit be­hoort nie op­ge­los te word deur oor­een­koms­te aan te gaan wat die in­te­gri­teit van de­mo­kra­tie­se in­stel­lings in die land on­der­myn nie.

Sul­ke re­ë­lings werk waar geen de­mo­kra­sie be­staan nie en dit moont­lik as voor­waar­de dien om in die rig­ting van ’n de­mo­kra­sie te be­weeg. Om so ’n oor­een­koms 20 jaar ná de­mo­kra­ti­se­ring aan te gaan, sal bloot neer­kom op die be­ska­di­ging van ons de­mo­kra­tie­se in­stel­lings om die paar te red wat die ver­keer­de be­slui­te in ons sa­me­le­wing ge­neem het.

As ’n oor­een­koms deur die sakeen po­li­tie­ke e­li­te be­reik word om met Zu­ma te skik, sal dit er­ger as s­taat­skaping wees. Dit sal in we­se be­te­ken s­taat­skaping is nie net toe­laat­baar nie, maar kan ook be­loon word.

Die i­dee is nie om Zu­ma te ver­volg en die land moont­lik daar­deur te laat vry­val nie, maar dit gaan oor bil­lik­heid en o­pen­heid. S­taat­skaping is deur die sa­ke- en po­li­tie­ke e­li­te ge­fa­si­li­teer en dit sal ’n be­spot­ting wees as hul­le toe­ge­laat word om ons met die le­pel te voer met nog ’n stil­swy­en­de oor­een­koms om die kwes­sie by te lê. Die op­los­sing lê vier­kant in die lands­wet­te, nie in nog ’n e­li­te-pakt nie.

■ Ralph Mat­hek­ga is ’n po­li­tie­ke ont­le­der en skry­wer van W­hen Zu­ma Goes. Hy skryf ’n week­lik­se ru­briek vir News24.

Fo­to: DEAAN VIVIER

Pres. Ja­cob Zu­ma en adj.pres. Cy­ril Ra­map­ho­sa op die ANC se be­leids­kon­fe­ren­sie. Die ANC se mor­si­ge lei­er­stryd is nie die pu­bliek se pro­bleem nie, sê Ralph Mat­hek­ga.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.