‘Haal ras uit SA se e­ko­no­mie’

So vra Gordhan, as­ook Phosa

Beeld - - Voorblad - Han­nes Kru­ger en L­le­wel­lyn P­rin­ce

Suid-A­fri­ka is be­sig om die hoof­stad van kor­rup­sie en staat­skaping te word en ter­me soos wit­mo­no­po­lie­ka­pi­taal is ge­skep om lands­bur­gers om die bos te lei.

So het M­ce­bi­si Jo­nas, voor­ma­li­ge ad­junk­mi­nis­ter van fi­nan­sies, in ’n kwa­lik be­dek­te dwars­klap na pres. Ja­cob Zu­ma en die Gup­tas uit­ge­vaar, hoe­wel hy hul­le nie by die naam ge­noem het nie.

Jo­nas en Pra­vin Gordhan, voor­ma­li­ge mi­nis­ter van fi­nan­sies, het was gis­ter ge­nooi­de spre­kers vir ’n le­sing oor on­der meer staat­skaping en wit­mo­no­po­lie­ka­pi­taal wat op die U­ni­ver­si­teit van Jo­han­nes­burg (UJ) se Kings­way-kam­pus ge­hou is.

Gordhan het ge­sê hy en Jo­nas is as “trot­se ANC-le­de en trot­se Suid-A­fri­ka­ners” daar.

Hy het ge­praat oor hoe ’n klein groep po­li­ti­ci en men­se met in­vloed die staats­kas tans leeg tap ten kos­te van Suid-A­fri­ka se bur­gers.

Jo­nas het ge­sê slag­spreu­ke met ter­me soos wit­mo­no­po­lie­ka­pi­taal was in die 1980’s gel­dig.

“Ons be­no­dig nou ’n denk­skuif. Die land­skap het in­tus­sen ver­an­der en ver­an­der heel­tyd.

“Ons aan­de­le­beurs is ge­glo­ba­li­seerd. Ons sal plan­ne moet maak om die e­ko­no­mie ver­der te trans­for­meer om ons men­se se le­wens­ge­hal­te te ver­be­ter.

“Dis nie net so een­vou­dig soos om al­les van wit men­se weg te vat en al­les aan swart men­se te gee nie. Dis meer ge­nu­an­seerd. Ons sal ook na kor­rup­sie en staat­skaping moet kyk.”

Toe Gordhan en Jo­nas in hul on­der­skeie toe­spra­ke sê di­na­mie­se lei­er­skap is no­dig om die land e­ko­no­mies te red en nie net po­pu­lis­tie­se lei­ers met slag­spreu­ke nie, het die EFF-on­der­steu­ners op­roe­rig ge­raak.

Gordhan het ge­ant­woord dat die land se e­ko­no­mie­se kri­sis nie op­ge­los kan word deur mid­del van slag­spreu­ke nie, maar dat daad­werk­li­ke op­los­sings no­dig is en nie po­pu­lis­tie­se i­dees nie.

“Ons hoef nie meer te stry oor wie wat be­sit nie. Ons weet pre­sies.

“Wys my wat jul­le in die prak­tyk doen om ’n ver­skil te maak. Po­pu­lis­tie­se i­dees gaan nie help nie,” sê Gordhan.

Die land is al lank be­sig om die e­ko­no­mie te trans­for­meer, sê hy.

“Ons moet dit doen son­der om die land se e­ko­no­mie ver­der te ver­nie­tig en ons moet dit doen om al­mal ge­ly­ke ge­leent­he­de in die kon­teks van die land se de­mo­gra­fie te gee son­der om ras­sis­ties te wees.”

In­tus­sen het Mat­hews Phosa, oud­pre­mier van M­pu­ma­lan­ga en ANC-pre­si­dents­kan­di­daat, gis­ter ge­sê ras moet uit die e­ko­no­mie ge­haal word en dat ra­di­ka­le e­ko­no­mie­se trans­for­ma­sie, die slag­spreuk “waar­voor die Gup­tas be­taal het en wat Bell Pot­tin­ger si­nies ge­skep het”, nie be­staan nie.

Haal ras uit die e­ko­no­mie en sorg dat el­ke stap sa­ke­ven­noot­skap­pe be­vor­der om groei aan te help.

Dit was die bood­skap van Mat­hews Phosa, oud­pre­mier van M­pu­ma­lan­ga en ANC-pre­si­dents­kan­di­daat, wat gis­ter­aand kaal­vuis in­ge­klim het on­der ver­al die “Gup­tas en die Bell Pot­tin­gers van die wê­reld” oor hul “kort­sig­ti­ge haat­spraak­veld­tog­te, wat ook hul pad na die e­ko­no­mie vind soos wat se­ke­re gu­re e­le­men­te ras­sis­me in sa­ke be­skou as die per­fek­te ma­nier om ryk te word son­der om ’n vin­ger te ver­roer”.

“So ’n be­na­de­ring kan op die duur nie werk nie,” het Phosa op die A­fri­kaan­se Han­del­s­in­sti­tuut se in­da­ba oor klein- en me­di­um­on­der­ne­mings in Kaap­stad ge­sê.

Phosa het be­gin deur te sê dat ra­di­ka­le e­ko­no­mie­se trans­for­ma­sie, die slag­spreuk “waar­voor die Gup­tas be­taal het en wat Bell Pot­tin­ger si­nies ge­skep het”, nie be­staan nie.

“Baie lan­de en po­li­ti­ci het pro­beer om die na­tuur­li­ke di­na­mi­ka van die e­ko­no­mie te ver­an­der en al­mal het mis­luk.

“Wat ons wel no­dig het, is nie­ver­de­len­de in­gry­pings deur die re­ge­ring, in ven­noot­skap met die sakeen die ar­beid­sek­tor, wat die uit­slui­ting van swart sa­ke­lui uit die hoof­stroom­e­ko­no­mie ta­kel,” sê Phosa.

“Ons moet eer­der praat van wat ek ver­kies om die ‘een e­ko­no­mie’ te noem.

“’n E­ko­no­mie wat ge­grond is op ’n vi­sie van groei en en­tre­pre­neur­skap, wat on­der­rig in die e­ko­no­mie in sko­le en u­ni­ver­si­tei­te dras­ties ver­hoog, wat geld be­skik­baar stel vir die uit­brei­ding van on­der­ne­mings vir voor­heen be­na­deel­des en die heel be­lang­rik­ste: ’n e­ko­no­mie wat aan al­le Suid-A­fri­ka­ners be­hoort.”

Hy sê dit sal ’n fout wees om kor­rup­te po­li­ti­ci en on­wet­ti­ge im­mi­gran­te toe te laat om saam te span om die e­ko­no­mie te ver­nie­tig.

In sy vi­sie van een e­ko­no­mie sal ’n pre­si­dent en mi­nis­ters op­hou om on­re­a­lis­tie­se, po­pu­lis­tie­se uit­la­tings te maak.

“Sul­ke lei­ers sal po­li­ti­ci en sa­ke­lui wat steel en ten­ders plun­der, as­ook kor­rup­te hoof­de van staat­sen­ti­tei­te, in die tronk stop.”

Phosa sal nie ver­baas wees as Mo­se­ben­zi Z­wa­ne, mi­nis­ter van mi­ne­ra­le bron­ne, se “so­ge­naam­de Myn­bou­hand­ves ge­skryf is op ’n ten vol­le ge­borg­de be­soek aan Du­bai nie”.

Z­wa­ne is een van ver­skeie mi­nis­ters wat al op die Gup­ta-fa­mi­lie se kos­te na Du­bai ge­vlieg en daar ge­bly het.

Baie lan­de en po­li­ti­ci het pro­beer om die na­tuur­li­ke di­na­mi­ka van die e­ko­no­mie te ver­an­der en al­mal het mis­luk.

— MAT­HEWS PHOSA

Fo­to: SI­MON SONNEKUS

Gordhan

Mat­hews Phosa

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.