Sul­ke op­tre­de verg moed

Beeld - - Middelblad - A­man­da Gouws

Die af­ge­lo­pe 20 jaar was daar drie vroue wat le­de was/is van die ANC wat hul­self by uit­stek teen kor­rup­sie in die re­ge­ring uit­ge­spreek het.

Hul­le is P­regs Go­ven­der, T­hu­li Ma­don­se­la en Mak­ho­si K­ho­za.

Vir die mans in die ANC wat hul­self ook uit­spreek, is die ge­vol­ge an­ders as vir vroue.

Go­ven­der was ge­du­ren­de die ter­myn van oud­pres. T­ha­bo M­be­ki lid van die par­le­ment en voor­sit­ter van die ge­sa­ment­li­ke staan­de ko­mi­tee oor die le­wens­ge­hal­te en sta­tus van vroue.

Sy het erns­ti­ge be­swa­re teen M­be­ki se vigs­ont­ken­ning ge­had, as­ook oor die wa­pen­tran­sak­sie (wat la­ter die wa­pen­skan­daal ge­word het) en die groot be­drae geld wat aan wa­pens be­stee sou word.

Sy was skerp in haar kri­tiek op al­bei kwes­sies en was die e­nig­ste ANC-LP wat haar teen die wa­pen­be­gro­ting uit­ge­spreek het.

Sy het ’n groot prys daar­voor be­taal toe sy ge­dwing is om as lid van die par­le­ment te be­dank.

Ná hier­die pyn­li­ke e­pi­so­de in haar le­we het sy die boek Lo­ve and Coura­ge ge­skryf wat reeds ’n aan­dui­ding ge­gee het dat die ANC be­sig was om die pad bys­ter te raak.

Ma­don­se­la was as o­pen­ba­re be­sker­mer vrees­loos met haar han­te­ring van kor­rup­sie in die re­ge­ring. Sy is ie­mand wat die oor­sigrol van die hoof­stuk 9-lig­ga­me, waar­van die o­pen­ba­re be­sker­mer een is, ten vol­le ver­staan het en het die feit ’n re­ge­ring ver­ant­woord­baar aan die bur­gers be­hoort te wees baie erns­tig op­ge­neem. (Wie kan nog die na­me van die o­pen­ba­re be­sker­mers voor haar ont­hou? Hul­le het so min oor­sig ge­doen.)

Met haar han­te­ring van die N­kand­la-kor­rup­sie en Zu­ma se ver­hou­ding met die Gup­tas het sy baie vy­an­de in die re­ge­ring ge­maak. Sy is af­ge­maak as ’n a­gent van die A­me­ri­kaan­se CIA en het doods­drei­ge­men­te ont­vang.

K­ho­za, wat die voor­sit­ter was van die ko­mi­tee wat die nu­we o­pen­ba­re be­sker­mer aan­ge­stel het, maak nou be­ter werk daar­van om re­ge­ring ver­ant­woord­baar te hou as die hui­di­ge o­pen­ba­re be­sker­mer, wat met haar eer­ste ver­slag haar mond ver­brand het.

K­ho­za en haar kin­ders word nou al we­ke lank met die dood ge­dreig.

Al drie hier­die vroue ver­staan wat die ver­skil tus­sen par­ty­lo­ja­li­teit en on­par­ty­dig­heid is. Hoe­wel hul­le al drie deur die leer­skool van die ANC ge­kom het, is hul­le – an­ders as die vroue van die ANC­vrou­e­li­ga – nie deel van die pa­tro­naat­net­wer­ke nie.

Ma­don­se­la het ge­weet sy sal nie haar werk kan doen as ’n par­ty­lo­dat ja­lis nie, en so ook K­ho­za en Go­ven­der.

Daar is ’n se­ke­re in­te­gri­teit wat bo ver­den­king staan. Mans wat die ANC kri­ti­seer en wat ná die vol­gen­de ver­kie­sing steeds hul po­si­sie in die re­ge­ring wil be­hou of daar­aan dink om deel van die ANC se top­struk­tuur te wees, pas meer self­sen­suur toe.

Is Suid-A­fri­ka be­sig om ’n ma­fi­a­staat te word waar kri­ti­ci en regs­ge­leer­des met die dood ge­dreig word of werk­lik dood­ge­maak word in­dien hul­le in diep ad van kor­rup­sie net­wer­ke staan?

In I­ta­lië word baie land­dros­te el­die ke dag met die dood ge­dreig en reg­ters moet hul mo­tors met bom­speur­sen­ders toe­rus. Hul­le is nooit se­ker of hul­le in die aand le­wend by die huis gaan kom nie.

Die sluip­moor­de wat die laas­te we­ke in K­waZu­lu-Na­tal en nou ook in die Oos-Kaap voor­kom, is net nog te­kens van hoe die de­mo­kra­tie­se bur­ger­reg­te van vry­heid van spraak, vry­heid van by­een­koms en vry­heid van be­we­ging hul waar­de ver­loor het.

Prof. Gouws is ver­bon­de aan die de­par­te­ment van po­li­tie­ke we­ten­skap aan die U­ni­ver­si­teit S­tel­len­bosch en spe­si­a­li­seer in gen­der en po­li­tiek.

Fo­to: SHMUEL THALER

P­regs Go­ven­der

Fo­to: CONRAD BORNMAN

Mak­ho­si K­ho­za

Fo­to: THEANA BREUGEM

T­hu­li Ma­don­se­la

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.