Gra­tis stu­die vir dié eer­ste­jaar­stu­den­te van 2018 af

ANC SE UIT­VOE­REN­DE KO­MI­TEE BE­SLUIT

Beeld - - Voorblad - Sel­lo­a­ne K­ha­la­ne en Ü­gen Vos

Al­le ver­dien­ste­li­ke be­hoef­ti­ge eer­ste­jaar­stu­den­te moet van vol­gen­de jaar af al gra­tis aan ter­si­ê­re in­stel­lings kan stu­deer.

Dié plan van die ANC is gis­ter op ’n me­di­a­kon­fe­ren­sie in Jo­han­nes­burg deur G­we­de Man­tas­he, die par­ty se se­kre­ta­ris-ge­ne­raal, be­kend ge­maak na­dat die ANC se na­si­o­na­le uit­voe­ren­de ko­mi­tee (NUK) die be­sluit die na­week op hul lek­got­la ge­neem het.

Man­tas­he be­stem­pel arm stu­den­te as dié wie se ge­sin­ne tot R150 000 per jaar ver­dien.

“Daar sal van stu­den­te ver­wag word om vol­doen­de te pres­teer en as hul­le nie, kan dit tot dis­kwa­li­fi­ka­sie (van hulp) lei,” het Man­tas­he vol­gens News24 ge­sê.

Ten vol­le ge­sub­si­di­eer­de toe­lae moet toe­ge­ken word aan dié eer­ste­jaar­stu­den­te wat in 2018 vir die eer­ste keer aan ’n ter­si­ê­re in­stel­ling in­skryf en wat aan die a­ka­de­mie­se ver­eis­tes vol­doen, sê hy.

Daar is voorts be­sluit dat a­ka­de­mies ver­mo­ën­de stu­den­te wie se ge­sin­ne in die mid­del in­kom­ste­groe­pe val – wat nou be­stem­pel word as dié wat R150 000 tot R600 000 per jaar ver­dien – deur ’n kom­bi­na­sie van toe­lae en in­kom­ste ge­kop­pel­de be­kos­tig­ba­re le­nings ge­fi­nan­sier moet word. Hul ge­sin­ne moet pro­por­si­o­neel tot hul be­taal­ver­moë ’n by­drae tot hul stu­die le­wer, sê Man­tas­he.

Mi­nis­ters ver­ga­der van­dag om te be­sluit hoe hul­le die lek­got­la se be­slui­te in wer­king gaan stel en in die re­ge­ring se be­gro­ting gaan in­werk.

Kom­men­ta­tors het gis­ter ge­sê dit is be­lang­rik om die kwes­sie te ta­kel, maar hul­le twy­fel of die geld daar­voor be­skik­baar is en of die re­ge­ring ge­noeg ruim­te vir ter­si­ê­re on­der­wys

‘‘ Die e­ko­no­mie is in ’n re­ses­sie en daar is nie veel fi­nan­si­ë­le be­weeg­ruim­te nie, so ek twy­fel of die no­di­ge ver­gro­tings ruim­te daar is.

in sy mid­del ter­myn be­gro­tings raam­werk in Ok­to­ber be­skik­baar g aan­stel.

“Die kort ant­woord is dat ons lank­al ver­by die vlak is waar ons dit kan be­kos­tig, maar daar is nog al­tyd die on­wil­li­ge melk­koei wat die be­las­ting­be­ta­ler ge­noem word,” sê Da­wie Roodt, e­ko­noom.

“Daar kom ’n sta­di­um dat ’n mens nie meer bloed uit ’n klip kan tap nie en as jy my vra, staan ons op die voor­aand van’ n be­las­ting re­vo­lu­sie. Dit sou na­tuur­lik’ n an­der saak ge­wees het as die geld wat wel be­skik­baar is doel­tref­fend aan­ge­wend word, maar ons sit met ’n de­struk­tie­we re­ge­ring en ek dink ons kort eers po­li­tie­ke ver­an­de­ring. My kort ant­woord is: Dit kan nie ge­doen word nie.”

Die po­li­tie­ke ont­le­der T­heo Ven­ter en prof. Dan Kg­wa­di, rek­tor van die Noord­wes-U­ni­ver­si­teit, sê al­les sal af­hang van hoe­veel geld die re­ge­ring in sy mid­del ter­myn be­gro­tings raam­werk daar­voor be­skik­baar stel.

As niks be­skik­baar ge­stel word nie of die be­drag te min is, sal die e­nig­ste ma­nier vol­gens Ven­ter wees om die geld van die se­tas te ver­haal. “Die e­ko­no­mie is in ’n re­ses­sie en daar is ge­volg­lik nie veel fi­nan­si­ë­le be­weeg­ruim­te nie, so ek twy­fel of die no­di­ge ver­gro­tings ruim­te daar is.”

Die na­si­o­na­le fi­nan­si­ë­le hulp­ske­ma vir stu­den­te (NSFAS) bied reeds ’n ge­deel­te­li­ke beurs aan stu­den­te van ou­ers wat ’n se­ke­re jaar­lik­se in­kom­ste ver­dien. Met die uit­brei­ding word be­oog om aan­dag aan die so­ge­naam­de mis­ken­de mid­del te gee, sê Ven­ter.

“Ek twy­fel erns­tig of die staat en die NSFAS werk­lik gra­tis on­der­wys kan voor­sien. Dit lyk net nie haal­baar nie. Dit be­hoort wel nie te moei­lik te wees nie om die be­staan­de stel­sel op ’n gly­skaal aan te pas om dié stu­den­te te­ge­moet te kom.

“Daar is wel min geld be­skik­baar, wat be­te­ken dit is nie mak­lik haal­baar nie,” sê Ven­ter.

Meer di­rek­te in­ves­te­ring in ho­ër on­der­wys kort en die NSFAS moet die le­ning­geld van af­ge­stu­deer­de stu­den­te ver­haal, sê Ven­ter.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.