Pe­trol­kar­re met een voet in graf

NYWERHEIDSREVOLUSIE ‘NA­DER SY EIN­DE’

Beeld - - Nuus -

B­rit­tan­je het die bin­ne­brand­en­jin se graf ef­fe die­per ge­gra­we met sy aan­kon­di­ging dat mo­tors met ’n pe­trol- of die­sel­en­jin van 2040 af nie daar ver­koop sal mag word nie.

Jo­na­than F­ried­land, The Gu­ar­di­an se ver­voer­joer­na­lis, noem dit in ’n ru­briek die “na­de­ren­de ein­de van die Nywerheidsrevolusie”.

Die bin­ne­brand­mo­tor, wat al meer as ’n eeu met ons is, was “die uit­vind­sel wat die mens se le­we heel­te­mal ver­an­der het”.

Die B­rit­te se stap, wat op soort­ge­ly­ke plan­ne deur Frank­ryk volg, kom neer op ’n oor­win­ning vir e­lek­trie­se mo­tors.

Ook die bur­ge­mees­ters van Pa­rys, Ma­drid, Mex­i­ko­stad en A­the­ne sê hul­le wil van 2025 af geen die­sel­voer­tuie meer op hul paaie sien nie.

Die B­rit­se re­ge­ring is al lank on­der skoot van plaas­li­ke druk­groe­pe en het meer as een hof­saak daar­oor ver­loor. In Mei is voor­stel­le be­kend ge­maak vir die stel­sel­ma­ti­ge ver­min­de­ring van voer­tuie wat die mees­te lug­be­soe­de­ling ver­oor­saak.

Ver­le­de Woens­dag het hul­le ver­der ge­gaan. “Van­dag be­ves­tig ons dat daar geen nu­we die­sel- of pe­trol­voer­tuie teen 2040 sal wees nie,” het Michael Go­ve, mi­nis­ter van om­ge­wing­sa­ke, vol­gens die BBC ge­sê.

Dit be­te­ken selfs hi­bried­mo­tors, met ’n kom­bi­na­sie van ’n e­lek­trie­se en bin­ne­brand­en­jin, gaan nie ge­spaar word nie.

F­ried­land meen die B­rit­se re­ge­ring se mo­tie­we is nie so e­del nie. Hy wil mo­tors met “vuil en­jins” ver­min­der, maar het ook pas be­sluit om nie meer lang stuk­ke spoor­lyn in die bin­ne­land te e­lek­tri­fi­seer nie. Die­sel­lo­ko­mo­tie­we sal steeds ge­bruik word. “En as ons praat van sko­ner lug oor Lon­den, hoe­kom is die To­ries dan so vas­be­slo­te om ’n der­de aan­loop­baan vir He­athrow te bou?”

Ca­ro­li­ne Lu­cas, ad­jun­klei­er van die Groen Par­ty, meen die ma­nier waar­op men­se reis, moet heel­te­mal her­be­dink word.

E­lek­trie­se mo­tors is net so “skoon” as wat hul bron van e­lek­tri­si­teit is, sê sy. “En in dié sta­di­um lyk dit of ons mo­tors aan­ge­dryf gaan word met krag wat deur ska­lie­gas­ont­gin­ning op­ge­wek gaan word.”

Vol­gens F­ried­land is die be­sluit on­der druk van Eu­ro­pe­se lan­de ge­neem. B­rit­tan­je het nog nie uit die Eu­ro­pe­se U­nie weg­ge­breek nie en is nog ver­bind tot die EU se (baie streng) re­gu­la­sies oor die ver­min­de­ring van uit­laat­gas­se.

In Eu­ro­pa word die ei­e­naars van so­ge­naam­de “groen mo­tors” met sub­si­dies, be­las­ting­toe­ge­wings en an­der by­voor­de­le te­ge­moet­ge­kom. Mo­to­ris­te met ge­wo­ne mo­tors word weer al hoe meer “ge­straf” met be­per­kings op waar hul­le mag ry en par­keer, as­ook ek­stra hef­fings.

Din­ge lyk wel heel­te­mal an­ders in Eu­ro­pa se twee groot­ste mo­tor­mark­te, Duits­land en B­rit­tan­je, om nie eens te praat van die VSA nie. Dit wil trou­ens selfs voor­kom of C­hi­na, met sy be­soe­de­lings­nag­mer­rie, ’n gro­ter ap­tyt vir e­lek­trie­se voer­tuie ont­wik­kel as die VSA.

In B­rit­tan­je maak e­lek­trie­se mo­tors min­der as 5% van die mo­tors uit wat nou ge­re­gis­treer word om­dat men­se vas­skop teen die hoë pry­se en be­kom­merd is oor te min her­laai­pun­te.

Go­ve sê die re­ge­ring sal hul lus aan­wak­ker deur £200 mil­joen (so­wat R3,4 mil­jard) aan plaas­li­ke re­ge­rings te gee so­dat hul­le ook be­per­kings op die ge­bruik van die­sel­voer­tuie op se­ke­re paaie kan in­stel.

Tot­dat daar ’n gro­ter vraag na e­lek­trie­se mo­tors is, sal B­rit­se mo­tor­ver­vaar­di­gers ook nie gre­tig wees om mil­jar­de daar­in te be­lê nie.

Die mees­te groot ver­vaar­di­gers was boon­op van plan om eers die kat uit die boom te kyk. Maar toe ge­beur die Volks­wa­gen-die­selskan­daal in 2015 en men­se se wan­troue in dié krag­bron vir mo­tors het on­ver­wags toe­ge­neem.

Dit het ver­vaar­di­gers blyk­baar aan­ge­spoor om hul ont­wik­ke­ling van e­lek­trie­se mo­tors te ver­snel.

VW self werk nou aan 30 e­lek­trie­se mo­del­le, Re­nault-Nis­san het reeds mil­jar­de eu­ro’s daar­in be­lê, Nis­san se ten vol­le e­lek­trie­se Le­af is ’n baan­bre­ker en Vol­vo sê al­le mo­tors wat ná 2019 uit sy fa­brie­ke kom, sal ook ’n e­lek­trie­se mo­tor hê. BMW het pas aan­ge­kon­dig hy gaan bin­ne­kort ’n e­lek­trie­se Mi­ni en X3 be­gin be­mark, be­ne­wens sy i8 en i3.

Die uit­wer­king van al­ge­he­le e­lek­tri­fi­se­ring kan wel ’n stok in die wiel wees. Mi­ke Ha­wes, hoof van die B­rit­se ver­e­ni­ging van mo­tor­ver­vaar­di­gers en -han­de­laars, sê die re­ge­ring se plan kan “B­rit­tan­je se suk­ses­vol­le mo­tor­be­dryf on­der­myn as ons nie ver­sig­tig is nie”.

Pe­trol en die­sel gaan waar­skyn­lik bin­ne­kort ook in Duits­land uit­ge­fa­seer word, sê O­li­ver Witt­ke, ver­voer­raad­ge­wer in bond­skan­se­lier dr. An­ge­la Mer­kel se CDU-par­ty. Die jaar 2030 word as moont­li­ke tei­ken ge­noem. Maar dit kan so­wat

600 000 pos­te in die reu­se-mo­tor­be­dryf in die ge­drang bring.

Duits­land se drie groot ver­vaar­di­gers, Volks­wa­gen, Daim­ler en BMW, het ook tot on­langs baie groot be­leg­gings in die­sel­teg­no­lo­gie ge­doen om en­jins doel­tref­fen­der en meer e­ko­no­mies te maak. Hul­le sal dit nie net wil af­skryf nie.

Maar daar is geen twy­fel nie dat B­rit­tan­je se stap Eu­ro­pa na­der gaan bring aan paaie waar­op mo­tors by­na ge­ruis­loos ver­by­swiep.

Il­lus­tra­sie: HAN­LIE MA­LAN

Die ein­de van die ge­troue ou bin­ne­brand­en­jin het ver­le­de week nóg ’n tree na­der ge­kom.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.