SA moet IMF­hulp vra

Beeld - - Middelblad -

Suid­A­fri­ka moet dit erns­tig oor­weeg om hulp van die In­ter­na­si­o­na­le Mo­ne­tê­re Fonds (IMF) te vra. Die blo­te aan­vaar­ding van ’n IMF­pro­gram sal po­li­tie­ke on­se­ker­heid be­sweer, skryf Mat­thew Ko­fi O­cran.

Die di­ag­no­se dat die Suid-A­fri­kaan­se e­ko­no­mie hoog in die nood is, is selfs vir die on­ge­oe­fen­de oog dui­de­lik.

Die o­plos­sing vir die land se pe­na­rie is ook taam­lik voor die hand lig­gend.

Die In­ter­na­si­o­na­le Mo­ne­tê­re Fonds (IMF) het on­langs ’n om­vat­ten­de me­ning hier­oor ge­lug en dit moet sorg­vul­dig deur­dink word.

Die IMF i­den­ti­fi­seer d­rie sleu­tel­kwa­le as die oor­saak van die land se lam­len­di­ge e­ko­no­mie­se groei: swak ver­brui­kers- en be­leg­gers­ver­troue en be­leids­on­se­ker­heid.

Die voort­ge­set­te swak groei be­hoort ’n bron van erns­ti­ge kom­mer te wees en as ’n nood­ge­val be­skou te word.

Tot dus­ver dui die kort- en mid­del­ter­myn­voor­uit­sig­te daar­op dat groei met ’n slak­ke­gang sal voort­gaan. Nog kom­mer­wek­ken­der is dat wê­reld­wye e­ko­no­mie­se groei oor die af­ge­lo­pe vier jaar mo­men­tum ge­kry het wat daar­op dui dat die o­plos­sing vir Suid-A­fri­ka se kwy­nen­de groei in die land lê.

Ma­lu­si Gi­ga­ba, mi­nis­ter van fi­nan­sies, het on­langs laat deur­ske­mer dat Suid-A­fri­ka dalk ge­nood­saak geen wees om hulp by die IMF te vra.

Myns in­siens moet hier­die voor­stel in die om­stan­dig­he­de erns­tig oor­weeg word, al hou po­li­ti­ci nie van IMF-pro­gram­me nie.

Et­li­ke re­des kan hier­voor aan­ge­voer word. Ver­soe­ke om IMF-hulp dui daar­op dat die­ge­ne wat die land se e­ko­no­mie be­stuur, mis­luk het.

Die fonds se pro­gram­me stel dui­de­lik ge­de­fi­ni­eer­de ba­kens wat dik­wels as “voor­waar­de­lik­he­de” be­skryf word, maar wat in die mees­te ge­val­le die bes­te be­doe­lings het en op suk­ses ge­mik is.

Dit is be­ter om vroeg­ty­dig om ’n IMF-pro­gram aan­soek te doen, voor­dat die si­tu­a­sie wan­ho­pig raak.

Soos dok­ters sou aan­voer, is dit mak­li­ker om ’n siek­te in die vroeë sta­di­ums te be­han­del as wan­neer dit ’n ge­vor­der­de s­ta­di­um be­reik het.

Des­pe­ra­te si­tu­a­sie

Die al­ter­na­tief vir ’n ver­soek om hulp sal voort­ge­set­te swak groei wees, wat erns­ti­ge maat­skap­li­ke en e­ko­no­mie­se ge­vol­ge sal in­hou.

Suid-A­fri­ka se swak e­ko­no­mie­se groei het ’n klomp pro­ble­me ver­oor­saak.

’n K­rim­pen­de e­ko­no­mie lei tot ’n te­kort aan be­las­ting­in­kom­ste en die re­ak­sie wat be­tref fis­ka­le be­leid is ho­ër be­las­tings en gro­ter be­gro­tings­te­kor­te.

Daar­by styg ren­te­be­ta­lings, die snels groei­en­de staats­uit­ga­we-i­tem, selfs vin­ni­ger.

So­wat 11c van el­ke rand word reeds aan die del­ging van o­pen­ba­re skuld be­stee.

Na­ma­te die e­ko­no­mie krimp, sal ’n al hoe gro­ter deel van die in­kom­ste aan die be­ta­ling van ren­te be­stee moet word.

Die re­ge­ring se ver­moë om ’n maat­skap­li­ke vei­lig­heids­net te bied in die vorm van maat­skap­li­ke toe­lae en an­der diens­te, soos on­der­wys en ge­sond­heid­sorg, sal baie meer be­perk wees.

Die diens­le­we­rings­be­to­gings, wat toe­ne­mend die norm word, sal selfs meer wyd­ver­spreid voor­kom na­ma­te die fis­kus onder erns­ti­ger druk ge­plaas word.

Uit­ein­de­lik sal dit die werk­lo­ses wees wat die spit die erg­ste af­byt. Die­ge­ne met werk sal ui­ter­aard ook daar­on­der ly, want swak groei raak in­kom­ste.

Lam­len­di­ge groei laat ver­brui­kers­ver­troue op­droog en werk­ver­lie­se en ge­demp­te groei in in­kom­ste weens swak groei en groei­voor­uit­sig­te breek dit ver­der af.

Suid-A­fri­ka se groei­ver­to­ning was ná 2008 was baie sleg.

Die af­ge­lo­pe de­ka­de het die e­ko­no­mie teen 2% per jaar ge­groei. As dit voort­duur, sal dit meer as

30 jaar neem om die ge­mid­del­de in­kom­ste te ver­dub­bel.

Maar as groei tot 5% ver­hoog kan word, soos deur die Na­si­o­na­le Ont­wik­ke­lings­plan in die voor­uit­sig ge­stel word, sal dit slegs 14 jaar neem om die ge­mid­del­de in­kom­ste te ver­dub­bel.

Hoe ster­ker die groei­koers, hoe kor­ter die tyd wat no­dig sal wees om in­kom­ste te ver­dub­bel en ar­moe­de te ver­lig.

Ge­brek­ki­ge be­leg­gers­ver­troue

Die ge­brek aan be­leg­gers­ver­troue is groot­liks te wy­te aan die im­mer toe­ne­men­de po­li­tie­ke ri­si­ko, po­li­tie­ke on­se­ker­heid en stru­we­lin­ge in die re­ge­ren­de par­ty, as­ook on­lang­se be­we­rings dat die po­li­tie­ke e­li­te staats­geld plun­der.

Maar al­les is nie stuk­kend nie. Die be­stuur van die land se mo­ne­tê­re be­leid deur sy mo­ne­tê­re o­wer­he­de is be­won­de­rens­waar­dig.

Die ken­ne­li­ke te­kort­ko­min­ge blyk die ba­te-en-las­te­be­stuur deur die na­si­o­na­le te­sou­rie te wees, met die reu­se­ver­lie­se van staats­be­heer­de on­der­ne­mings wat uit­staan.

Dit is ’n klad op die goeie naam van fis­ka­le be­leids­be­stuur.

Ook die veel­ge­pre­se ver­eis­te struk­tu­re­le her­vor­mings het nie plaas­ge­vind nie, want die re­ge­ring het nie die ver­moë om ge­skik­te be­lei­de te for­mu­leer en toe te pas nie.

En selfs al for­mu­leer die re­ge­ring die kor­rek­te be­lei­de, het die be­leg­gings­ge­meen­skap min ver­troue in sy ver­moë om dit deur te voer.

Dit is hoe­kom ’n IMF-pro­gram no­dig is. So ’n pro­gram sal tal­le doel­wit­te be­reik.

Eer­stens kan die IMF Suid-A­fri­ka help om be­lei­de te for­mu­leer wat die pro­ble­me sal op­los wat e­ko­no­mie­se groei en werk­skep­ping aan­hou be­perk.

Die blo­te aan­vaar­ding van ’n IMF-pro­gram sal help om po­li­tie­ke on­se­ker­heid te be­sweer.

T­wee­dens kan die IMF bui­te­land­se­va­lu­ta­le­nings ver­se­ker, wat sta­bi­li­teit in die rand se wis­sel­koers­mark sal mee­bring.

Dit sal weer be­leg­gers­ver­troue ver­be­ter, wat vir meer be­leg­gings in die land sal sorg. Dit sal e­ko­no­mie­se groei en ver­brui­kers­ver­troue laat toe­neem.

’n IMF-pro­gram sal ’n dui­de­li­ke en on­be­twis­ba­re bood­skap aan be­leg­gers s­tuur dat Suid-A­fri­ka tot ’n ge­ge­we stel be­leids­op­sies ver­bind is. En dit sal dié ver­bin­te­nis ge­loof­waar­dig laat lyk.

Die ar­ti­kel het op www.the­con­ver­sa­ti­on ver­skyn.

Die In­ter­na­si­o­na­le Mo­ne­tê­re Fonds ver­ga­der in sy hoof­kan­toor in Washing­ton. IMF het die o­plos­sing

O­cran is ’n pro­fes­sor in e­ko­no­mie aan die U­ni­ver­si­teit van Wes-Kaap­land.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.