Die hip­ster en Van Rie­beeck

Hy is glád nie soos die mens waar­van men­se lees of wat hul­le op hul skerm sien nie, sê Ar­mand Au­camp.

Beeld - - Voorblad - Oop Kaar­te Mur­ray La Vi­ta

H­word, oe­wel­een ’n swart­van jong Ar­mand Suid-A­fri­ka­bof­bal­pet akteurs Au­camp,dra be­skou­se soort­ge­lyk aan­trek­lik­ste­wat as op­hê aan as die­sy in­cog­ni­to­s­oort wat gaan Ma­don­na draf, sou her­ken ek hom mak­lik aan sy don­ker oë en baard.

Ar­mand sit aan die on­der­punt van ’n Kaap­se re­stau­rant teen die muur. Hy is be­sig om op sy sel­foon te praat en aan kof­fie uit ’n kar­ton-weg­neem­kop­pie te teug.

Die 30-ja­ri­ge ak­teur is tans ver­al be­kend om sy rol in Die boek­klub, waar­van die twee­de sei­soen nou op kykNET ver­toon word.

Daar­in is hy Tom Nie­mandt, ’n Kaap­stad­se skry­wer wat on­ver­wags sy ou­ma se gas­te­huis op Mer­we­vil­le in die Ka­roo erf. Hy word ver­plig om vir ’n jaar lank daar te bly en raak teen sy sin ’n lid van haar boek­klub.

“In sei­soen een ont­moet ons Tom en hy wor­stel met i­den­ti­teit . . . Hy pro­beer sin van die le­we maak. Hy’s ’n wees­kind, so hy het eint­lik nie­mand nie. En dan ewe skie­lik be­vind hy hom met ’n fa­mi­lie, ’n he­le ge­meen­skap, en hy weet nie mooi hoe om dit te han­teer nie; hy is on­ge­loof­lik si­nies en hy be­vind hom in hier­die dorp,” sê Ar­mand.

“Ons sien dan sy reis waar­in al hier­die mu­re en ver­de­di­gings­me­ga­nis­mes wat hy oor die ja­re op­ge­bou het . . . hoe dit stel­sel­ma­tig af­ge­breek word tot waar hy in ’n ma­te sy wa­re i­den­ti­teit, maar ook aan­vaar­ding van hom­self be­leef. So, dis ’n ge­val van co­ming in­to his own.

“In die twee­de sei­soen kom die werk­lik moei­li­ke deel en dit is die toe­pas­sing van al­les wat jy ge­leer het om jou­self te wees.

“So, dit is ’n eer­li­ker en moei­li­ker reis, maar be­vre­di­gen­der – baie ek­sis­ten­si­ë­le vrae en kri­sis­se; hy wat pro­beer sin maak van die le­we. Ek dink ons al­mal vra die vrae, maar par­ty vra dit har­der as an­der.” Ar­mand, wat in S­tel­len­bosch groot­ge­word het en die laas­te ruk in See­punt woon, het in ’n vo­ri­ge on­der­houd mel­ding ge­maak van sy aan­ge­trok­ken­heid tot se­ke­re Kaap­se kof­fie­win­kels en eet­plek­ke. Is hy, soos Tom Nie­mandt, ’n hip­ster? Hy slaan oor na

En­gels.

“I’m a hip­ster in so­me sen­ses and in ot­hers not. Ek ís mal oor kof­fie.” Hy tel nou: sy al­mond“Ja, weg­neem­kop­pieMaar jy dis milk,sien, vir hierf­lat my op whi­te;is bai­een die sê lék­ker hip­ster­hoe lag­gend: be­lag­lik! and that I’m. . . Ek not het going my to kof­fie­ma­sjie­na­po­lo­gi­se for Mer­we­vil­le toe ge­vat!” Hoe­kom hou som­mi­ge men­se nie van hip­sters nie? Be­staan daar dalk die be­skou­ing dat hul­le te self­koes­te­rend is? “Ek dink so. Ék voel ’n veer. Ja . . . I don’t know, ek weet nie hoe­kom men­se so daar­teen skop nie.”

O ns van praat Rie­beeckoor die wat rol hy van speel Jan in die in­ter­na­si­o­naal be­kroon­de rol­prent Kro­toa wat van­dag be­gin wys en han­del oor die le­we van Kro­toa, wat la­ter Eva van Meer­hof ge­word het. “Aan­vank­lik was ek re­de­lik op my se­nu­wees om so ’n soort po­li­tie­ke swaar­ge­wig aan te pak, ver­al nóú in die hui­di­ge kli­maat. Maar die film is daar om Kro­toa se sto­rie te ver­tel. So, dis nié Jan van Rie­beeck se sto­rie nie; hy’s deel daar­van, maar dit is háár sto­rie.

“On­ge­ag wat men­se dink of die voor­oor­de­le wat hul­le mag hê of nie mag hê teen hom nie, was dit ’n deel van die sto­rie wat ’n mens nie kon uit­laat nie. Ek glo jy kan nie ’n ka­rak­ter ge­loof­waar­dig aan­pak as jy nie jou eie voor­oor­de­le teen hom laat vaar nie. Ons moet aan die sto­rie ge­trou bly en dit dien. Dit was ook vir my be­lang­rik om so na moont­lik aan die méns te pro­beer kom eer­der as die po­li­tie­ke fi­guur.

“Ek het baie na­vor­sing op die in­ter­net ge­doen en sy dag­boek in die han­de ge­kry, maar dit is hoof­saak­lik of­fi­si­ë­le do­ku­men­ta­sie. Tóé kom ek op ’n ge­wél­dig be­lang­ri­ke, baie klein boe­kie af wat deur C. Lou­is Lei­poldt ge­skryf is. Die boek se naam is Jan van Rie­beeck en dis ’n ka­rak­ter­skets ge­maak uit die in­lig­ting wat ons het en af­lei­dings soos oor die soort huis waar­uit hy kom en hoe die Hol­land­se om­ge­wing in daar­die sta­di­um was.

“Dít het my baie in­sig ge­gee in sy ka­rak­ter, sy doel­wit­te en sy pas­sie vir die le­we. Ek dink hy was on­ge­loof­lik am­bi­si­eus en wou die wê­reld ver­ken.”

Ek vra hom uit oor sy in­druk van Van Rie­beeck wat uit die Goue Era van die Hol­land­se sa­me­le­wing na die suid­punt van A­fri­ka ge­kom het.

“Wat be­son­ders was van dié film is dat die plek waar ons ge­skiet het, werk­lik so af­ge­son­der was en die kuns­af­de­ling se stel­le was on­ge­loof­lik; die at­ten­ti­on to de­tail.

“Dit is in ’n pri­vaat re­ser­ve ge­skiet, so ’n uur en ’n half van B­re­das­dorp af tus­sen Kaap A­gul­has en S­truis­baai. Die fort is daar ge­bou en ons het K­hoi-ne­der­set­tings ge­had.

“Die een dag . . . Ek was aan­ge­trek as Jan van Rie­beeck: ek het há­re en ek het ’n swáárd en kle­re wat ge­desígn is; the­re’s de­sign and the­re’s at­ten­ti­on to de­tail in terms of art, van­uit ’n Eu­ro­pe­se per­spek­tief.

“En ek ont­hou ek stap toe in hier­die flam­bo­jan­te kle­re en die to­neel is waar ons by ’n K­hoi-sett­le­ment aan­kom. Dit was on­ge­loof­lik. Ons kom by hier­die ge­wel­di­ge groot boom en as jy net so deur die bla­re stap, dan is hier ’n he­le an­der wê­reld en daar is klein kin­der­tjies in loi­n­clot­hs en daar is bok­koms wat hang en daar is vrou­men­se wat skul­pe oop­kraak en sul­ke goed. En ewe skie­lik is ek in hier­die wê­reld.

“En daai ge­dag­te het in my kop ge­kom van ék as Jan van Rie­beeck, of die Hol­lan­der, wat ’n paar jaar ge­le­de ar­gu­ment s ont­hal­we in’ n o­pe­ra­huis kon ge­sit het en ’n o­pe­ra ge­kyk het, en nou be­vind ek my­self in ’n an­der kul­tuur. “Mý i­dee van Van Rie­beeck is dat hy oop­kop ge­noeg was om waar­de­ring vir an­der stam­me en an­der kul­tu­re te hê. As hy dit nie ge­had het nie, sou hy hom in die eer­ste plek nie bloot­ge­stel het aan sul­ke om­stan­dig­he­de nie. Hy sou in Hol­land ge­bly het . . .”

Hy ver­tel hoe die ver­hou­ding tus­sen

Van Rie­beeck en Kro­toa in die rol­prent uit­ge­beeld word.

“Wat ons weet, is sy het in die Van Rie­beeck­huis be­gin werk toe sy ek dink ne­ge was, en dat sy as tolk ge­dien het tus­sen Har­ry die S­trand­lo­per, of­te­wel Auts­hu­ma­to, en die Hol­lan­ders, die VOC. Dís die fei­te, dis wat ons weet, en dat sy met Pie­ter van Meer­hof die Deen ge­trou het en dat hul­le drie kin­ders ge­had het.

“In my voor­be­rei­ding was dit be­lang­rik om te be­sef dat ons nie be­sig is met ’n do­ku­men­tê­re film nie, ons is be­sig met ’n sto­rie. So, daar is ’n soort kre­a­tie­we li­sen­sie wat ’n mens mag vat. Ons het toe daai lief­de vir die ek­so­tie­se, die lief­de vir die bui­te­land, die lief­de vir die án­der, ge­bruik as mo­ti­ve­ring dat daar ’n grys a­rea (ro­man­tie­se ge­voe­lens) tus­sen Van Rie­beeck en Kro­toa ont­wik­kel het waar hy hier­die fas­si­na­sie het met haar en haar kul­tuur.

“Hy was ook ’n pa-fi­guur vir haar. Sy’t by hom kom werk toe sy ne­ge was en hy was om­trent 28 of 29.”

Dit was nie vir Ar­mand lek­ker om

die rol­prent­ty­dens­aan’n nie,Dit (die “Maar­film,rol was­te dit oor­spronk­li­ke)nie.toe kon vat. ver­fil­ming­van wa­sen ook­dit Bal­la­de“Dit­dit te­rug­kyk­dit Ja­c­ques­klaar Bal­la­de­wa­snie was was net my­vir was. ’n nieen . Ja­c­ques Ryn­hard­te­ni­ge. vir ’n eer­ste won­der­li­ke­dit di­ten net en­ke­ling’n wa­sek ge­niet, ak­teu­r­e­ni­ge en­ke­ling.hoof­rol Ryn­hardt­met bai­ein te film er­va­ring­ge­mak maar­die wat om ver­tol­kin ge­speelBerg ver­wag­ting.aan vuur. pro­ses sul­ke. So, . nie.. het So, dit volks­be­sit­nie, daar So­dra­was dit wa­snie­jy was speel be­gin­die hier­die Ga­vin lék­ker­ste­jy tór­ring­met móér­se­van den

was ver­groot­glasAl­mal“Ek kon­stant­wens­het dit ek wat be­wus ge­voel,kon op dit hier­die­van die nóú hier­die re­gis­seur­speel.film was. gróó­tEk ook.ek wat nie Ga­vinMaar­te veel wat ge­doen aan­dag­my het ge­help ge­gee­n­ie, het, hoe het is Ga­vin­aan dat ge­lyknie – ek het het nie, niks hoe van die daai reeks goed ge­lyk gaan het kyk “Ek nie. het hom eers ont­moet na­dat ons klaar ge­skiet het. Ek wou baie graag, maar iets het my ver­hoed. Want ook . . . hý is na­tuur­lik ook baie sen­ti­men­teel oor sy werk wat hy ge­doen het, sub­t­ly, en ek be­won­der hom, so e­nig­iets wat hy vir my sou sê, sou ek met en­toe­si­as­me aan­vat and may­be it would not be the rig­ht thing for me to he­ar in the pro­cess, so ek het maar my af­stand be­hou en die teks ge­bruik as ’n fon­da­sie, want al wat ons het, is die teks.”

H en my “In­dien­dan wél y hom her­ke­nis en’n is dit dit uit­da­ging­nie dan eint­lik nog­al ge­beur,nie,so gaan be­kend­sê in ’n ek is, Ar­mand.dieis vlug­ti­ge­aan.is dit dat o­pen­baar­as baie Wat men­seek ex­chan­ge ie­mand sel­de­vir werk “Ek ken ont­moet­weet. . nie. wat waar my hul­le deur in­ten­sie­smy lê nie en en al eer­lik,voel ek het hul­le hul­le in­ten­sie­sal klaar is ’n sui­wer voor­op­ge­stel­de i­dee van wie ek is, maar ek is glád nie wat hul­le lees of sien nie, li­ke glád nie. “Ek lyk die­self­de en ek het mis­kien die­self­de ma­ni­ë­ris­mes en daai soort goed . . . En nou voel ek ewe skie­lik as­of ek hul­le moet im­press of dat ek aan daai i­ma­ge wat hul­le in hul­le kop­pe het, moet vol­doen. Ek doen dit nié, maar dis die ti­pe goed waar­van ek die heel­tyd be­wus is. “Ek kom van ’n baie En­gel­se ag­ter­grond. Ek was in ’n En­gel­se skool van­dat ek ses jaar oud was, ho­ër­skool, stu­dies – ál­les En­gels. “So, baie van my vrien­de is En­gels en ek ont­moet baie En­gel­se men­se . . . so in my wê­reld ge­beur dit nie te veel nie, maar ek be­gin nou al hoe meer ook in ’n A­fri­kaan­se vrien­de­kring be­weeg wat my dan voor­stel aan nu­we men­se en dis dan waar daai a­re­as weer eens ’n bie­tjie grys raak – do I try and be the per­son they ex­pect me to be?”

Fo­to: UWE JANSCH

Ar­mand Au­camp as Jan van Rie­beeck in die rol­prent Kro­toa, wat van­dag op die kring­loop kom.

Fo­to: LE ROUX SCHOEMAN

Ar­mand Au­camp ty­dens ’n on­der­houd in Kaap­stad.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.