K­wo­ta­sies: Kies met oop oë

Be­paal jou be­hoef­tes, be­kyk eie si­tu­a­sie en kos­te van pre­mies

Beeld - - SAKE - CHARNÉ VAN DER WALT Charné van der Walt is ’n fi­nan­si­ë­le raad­ge­wer en be­las­ting­prak­ti­syn. Die ar­ti­kel is in le­ke­taal ge­skryf en be­vat nie spe­si­fie­ke of per­soon­li­ke raad nie. Sy skryf ge­reeld vir Sa­ke.

As jy be­plan om ’n le­wensof on­ge­skikt­heids­po­lis uit te neem, is daar heel­wat oor­we­gings wat die pre­mie be­ïn­vloed.

Selfs be­lang­ri­ker, daar is baie din­ge wat be­ïn­vloed hoe ei­se teen die po­lis in die toe­koms oor­weeg sal word.

Die heel eer­ste be­sluit is wat­ter po­lis­voor­de­le jy moet uit­neem. Be­sluit dít deur ’n ont­le­ding te doen van jou boe­del en jou en jou ge­sin se be­hoef­tes. Kry raad by ’n fi­nan­si­ë­le be­plan­ner.

Dit is nie te sê jy gaan die voor­stel­le al­mal kan be­kos­tig nie, maar dan weet jy min­stens wat die werk­li­ke te­kor­te en be­hoef­tes is.

Ek wil dit am­per waag om te sê dat dit die mak­lik­ste deel van die pro­ses is.

Nou kom ons by die op­stel van die k­wo­ta­sies.

Mis­kien gee jou be­plan­ner jou net een of twee k­wo­ta­sies ná jul ge­sprek oor jou be­gro­ting en be­hoef­tes, maar ek kan jou be­lo­we, daar is ’n mag­dom op­sies be­skik­baar.

Hier is ses as­pek­te waar­na jy kan op­let as jy ’n kwo­ta­sie moet be­stu­deer of moet be­sluit oor po­lis­voor­de­le.

Be­gin met die reg­te in­lig­ting

Jou be­roep, in­kom­ste, daag­lik­se werks­plig­te en an­der per­soon­li­ke be­son­der­he­de moet kor­rek wees op die kwo­ta­sie.

Dié in­lig­ting het ’n be­lang­ri­ke in­vloed op die pre­mie en hoe ei­se be­har­tig sal word.

By daag­lik­se plig­te is dit be­lang­rik of jy met jou han­de werk (van lig­te han­de­ar­beid tot swaar han­de­ar­beid waar jy self met ma­sji­ne­rie werk), of jy gro­ten­deels in ’n kan­toor sit en werk (la­er ri­si­ko, dus la­er pre­mies) en of jy ge­reeld baie reis vir werk (met ’n mo­tor of tus­sen vas­te­lan­de).

Jy kan in die­self­de be­roep staan as ie­mand an­ders en p­re­sies die­self­de voor­de­le uit­neem op ’n po­lis, maar as jul daag­lik­se plig­te ver­skil, sal die pre­mie ook ver­skil.

As jy op­hou rook, kan jy ’n nie­rook­ver­kla­ring in­dien by die mees­te maat­skap­pye so­dat jy kan be­spaar op jou pre­mie. Maak net se­ker hoe lank jy moet op­hou rook om te kwa­li­fi­seer. Jy moet ont­hou om die maat­skap­py of jou fi­nan­si­ë­le be­plan­ner te kon­tak as jy weer be­gin rook.

Let op by­voor­de­le

By­voor­de­le (soos dek­king vir

on­ge­skikt­heid of ge­vrees­de siek­tes op ’n le­wens­po­lis­se) kan óf op hul eie staan (los van doods­dek­king) of in sa­me­hang met doods­dek­king. In laas­ge­noem­de ge­val is die pre­mie dik­wels goed­ko­per, maar dit be­ïn­vloed uit­be­ta­lings.

Sien die gra­fi­ka hier­by wat ’n prak­tie­se voor­beeld il­lus­treer van twee sul­ke po­lis­se wat vóór ’n eis die­self­de is, maar ná ’n eis ver­skil.

By po­lis A het die doods­dek­king on­ver­an­derd ge­bly ná die eis. Jou fa­mi­lie gaan dus nie min­der kry as jy sterf om­dat jy vroe­ër op die po­lis ge­ëis het nie.

Wil jy geld da­de­lik be­skik­baar hê?

Ver­skeie maat­skap­pye bied ’n by­ko­men­de voor­deel wat on­mid­del­lik uit­be­taal word as ’n soort be­graf­nis­po­lis. Dit be­te­ken dat ’n deel van die be­drag gou­er uit­be­taal word as die res van die po­lis (ge­woon­lik wan­neer die dood­ser­ti­fi­kaat be­skik­baar is). Som­mi­ge maat­skap­pye be­taal dit uit as ’n voor­skot op die po­lis se doods­dek­king (by­voor­beeld

10% van die doods­dek­king be­perk tot R50 000), an­der maat­skap­pye as ’n a­par­te by­voor­deel (teen ’n pre­mie), en an­der net as die po­lis twee jaar en ou­er is.

Dit help as ’n a­par­te be­guns­tig­de vir dié voor­deel be­noem kan word so­dat dit da­de­lik aan ’n spe­si­fie­ke per­soon kan uit­be­taal word.

Dit is ’n be­lang­ri­ke by­voor­deel as jy nie ’n nood­fonds het waar­toe jou naas­be­staan­des toe­gang het nie (of as die bank­re­ke­ning be­vries is ná jou dood) of as jou fa­mi­lie groot­liks staat­maak op jou in­kom­ste. Daar ver­loop ’n ge­rui­me tyd­perk tus­sen die in­die­ning van die boe­del­do­ku­men­te en wan­neer die res van die po­lis uit­be­taal word en jou fa­mi­lie het in­tus­sen kon­tant no­dig. Die op­sies ver­bon­de aan on­ge­skikt­hei­den ge­vrees­de­siek­te(of trau­ma-) voor­de­le moet baie spe­si­fiek be­stu­deer en be­spreek word.

On­ge­skikt­heids­dek­king (het­sy en­kel­be­drag­voor­de­le as jy per­ma­nent on­ge­skik raak of maan­de­lik­se voor­de­le wat ty­de­li­ke ge­val­le ook dek) kan loop tot e­nig­iets tus­sen 55 jaar en 70 jaar. Dek­king vir ge­vrees­de siek­tes (kan­ker, hart­siek­te, en so meer) is wel le­wens­lank be­skik­baar, maak dus se­ker jou­ne loop nie net tot 65 jaar nie. Dis dan juis ’n voor­deel wat jy op jou ou­dag wil hê.

On­ge­skikt­heids­dek­king word ge­kop­pel aan jou be­roep, jou fi­sie­ke in­kor­ting (by­voor­beeld jy ver­loor die ge­bruik van ’n lid­maat of sin­tuig), jou funk­si­o­ne­le in­kor­ting (by­voor­beeld jy kan jou­self nie aan­trek nie), jou werks­plig­te of aan ’n kom­bi­na­sie hier­van.

Hoe meer om­vat­tend jy ge­dek is, hoe ho­ër is die pre­mie, maar hoe gro­ter is jou kans om te kan eis.

By in­kom­ste­be­sker­mings­po­lis­se maak die tyd­perk van uit­be­ta­lings en wag­tyd­per­ke ook ’n groot ver­skil aan die pre­mie.

Met ge­vrees­de­siek­te­dek­king kan klei­ner per­sen­ta­sies uit­be­taal (by­voor­beeld by di­ag­no­se of la­er vlak­ke van erns­tig­heid) ter­wyl se­ke­re soor­te dek­king goed­ko­per is, maar eers uit­be­taal as jy baie erns­tig siek is.

Maak ook se­ker dat jy ’n her­ste­lop­sie het, wat be­te­ken dat as jy eis vir een soort ge­vrees­de siek­te, jy die vol­le be­drag be­skik­baar het vir ’n an­der soort ge­vrees­de siek­te wat niks met die eer­ste eis te ma­ke het nie.

“K­wyt­skel­dings­voor­de­le” is ook be­skik­baar. Sou jy kwa­li­fi­seer vir ’n eis vir on­ge­skikt­heid of ge­vrees­de siek­te, sal die ver­se­ke­rings­maat­skap­py die res van jou po­lis se pre­mies na­mens jou be­taal.

Kyk spe­si­fiek na hoe jou pre­mies (en voor­de­le) styg

Pre­mies wat la­er be­gin, styg ge­woon­lik teen ’n ho­ër per­sen­ta­sie per jaar as po­lis­se wat met ’n gro­ter pre­mie be­gin.

Jy kan ook aan­vank­lik min­der be­taal, maar dan is daar ’n kans dat die voor­de­le nie veel groei el­ke jaar nie.

Ons wil al­mal graag spaar op uit­ga­wes (ve­ral op ver­se­ke­ring), maar wees eer­lik met jou­self oor die doel van die po­lis.

As daar ’n kans is dat die po­lis op lang ter­myn in jou por­te­feul­je gaan bly, oor­weeg die op­sie waar die pre­mie duur­der be­gin, maar met min­der groei el­ke jaar.

Dis nie al­tyd moont­lik om la­ter te ver­an­der nie, ve­ral nie as jy ’n ge­sond­heids­pro­bleem ont­wik­kel wat jou on­ver­se­ker­baar laat nie (in som­mi­ge ge­val­le kan jy wel weer ver­se­ke­ring kry, maar teen ’n ek­stra pre­mie).

Kyk ob­jek­tief na die “ek­stras” op die po­lis

Ver­skil­len­de maat­skap­pye se pro­duk teen be­mar­king stra­te­gieë ver­skil ook hier en daar‘ n bie­tjie. En­ke­le voor­beel­de:

■ Een maat­skap­py bied ’n gra­tis voor­deel dat jy vir ses maan­de kan op­hou pre­mies be­taal as jy jou werk ver­loor ter­wyl ’n an­der een ’n soort­ge­ly­ke voor­deel bied teen ’n ad­di­si­o­ne­le pre­mie.

■ Jy ont­vang gra­tis doods­dek­king van­af 65 jaar, maar jy be­taal nou duur­der daar­voor (en moet die po­lis tot dan in stand hou).

■ Som­mi­ge maat­skap­pye ver­goed jou vir goeie ge­sond­heid (ge­son­de le­sings op leng­te-en-ge­wig-ver­hou­ding, cho­les­te­rol en bloed­druk) en dit kan in die vorm van la­er pre­mies wees of waar jy pre­mies te­rug­kry.

Kyk eer­ste na die hoof­voor­de­le van die po­lis en of dit jou be­hoef­tes, skuld en an­der te­kor­te in jou boe­del aan­spreek.

Laat jou be­plan­ner jou in­lig oor waar­borg­ter­my­ne (tyd waar­in die maat­skap­py nie aan jou pre­mie kan ver­an­der nie) en die keu­ses en kos­tes daar­aan ver­bon­de.

Maak uit­ein­de­lik se­ker dat die po­lis by jou spe­si­fie­ke om­stan­dig­he­de en be­gro­ting pas.

As jy p­re­sies weet hoe die po­lis­kwo­ta­sie werk, gaan jy ook be­ter ver­staan waar­voor jy ge­dek is. Dit op sy beurt, maak jou meer be­reid­wil­lig om die maan­de­lik­se pre­mie vir die po­lis te be­taal.

Fo­to: ISTOCK

Po­lis­dek­king vir ge­vrees­de siek­tes is wel le­wens­lank be­skik­baar, maak dus se­ker jou­ne loop nie net tot 65 jaar nie.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.