Al­mal be­reid om te wen; nie­mand om te ver­loor

Beeld - - KOMMENTAAR -

Au­gus­tus be­loof om ’n be­lang­ri­ke maand vir A­fri­ka te word. Vier lan­de stem vir ’n nu­we re­ge­ring: Se­ne­gal was eer­ste op 31 Ju­lie; R­wan­da het Vry­dag ge­volg; Ke­nia is mô­re aan die beurt; en An­go­la stem op 23 Au­gus­tus.

Dis lan­de wat uit­een­lo­pend is, elk­een met sy ei­e­soor­ti­ge uit­da­gings wat dik­wels nie met me­kaar ver­ge­lyk kan word nie. Tog is daar se­ke­re ge­meen­skap­li­ke pro­ble­me wat oor al­le gren­se heen spoel.

Die fun­da­men­te­le pro­bleem is dat geen­een ’n noe­mens­waar­di­ge de­mo­kra­tie­se po­li­tie­ke kul­tuur het nie. In ál vier is ál die kan­di­da­te be­reid om te wen, maar nie­mand is be­reid om te ver­loor nie.

En ás hul­le ver­loor, be­skul­dig hul­le – soms te­reg, soms nie – die teen­par­ty van ’n ge­kie­rang.

Dan volg ge­weld in baie ge­val­le in ’n min­de­re of meer­de­re ma­te. In Ke­nia het groot­skaal­se ge­weld ná die ver­kie­sing van 2007 uit­ge­breek om­dat daar dui­de­li­ke be­wy­se was van ver­kie­sings­be­drog deur pres. U­hu­ru Ke­ny­at­ta. Tóé het meer as 1 000 men­se ge­sterf, ter­wyl 600 000 moes vlug.

Nou word daar weer vir ge­weld ge­vrees. On­langs is ’n se­ni­or amp­te­naar van die land se o­n­af­hank­li­ke ver­kie­sings­kom­mis­sie gru­we­lik ge­mar­tel en ver­moor in wat ver­moe­de­lik met die ver­kie­sing ver­band hou. Dis ’n ope vraag of 2007 se ge­skie­de­nis her­haal gaan word.

S­te­pha­nie Bur­chard, se­ni­or ont­le­der van die A­me­ri­kaan­se de­par­te­ment van ver­de­di­ging, het be­re­ken dat 60% van al­le A­fri­ka-ver­kie­sings deur ge­weld ont­sier word – meest­al vóór stem­dag, maar soms ook daar­na.

Dit gaan ge­paard met twee ver­de­re pro­ble­me: kor­rup­sie en et­ni­si­teit. Eers­ge­noem­de neem in ’n min­de­re of meer­de­re ma­te e­pi­de­mie­se af­me­tings aan oor die vas­te­land heen; laas­ge­noem­de speel slegs in som­mi­ge ge­val­le ’n be­te­ke­nis­vol­le rol.

Ke­nia is ’n goeie voor­beeld. Daar kan Ke­ny­at­ta by­na ou­to­ma­ties op die stem­me van die Ki­koe­joes (die meer­der­heids­groep) re­ken, ter­wyl sy be­lang­rik­ste teen­stan­der, Rai­la O­din­ga, eer­der op die klei­ner groe­pe soos die Luo, Kal­en­jin en Lu­hya steun. Dié fak­to­re ver­klaar meest­al waar­om “A­fri­ka” en “de­mo­kra­tie­se kul­tuur” nie som­mer in die­self­de sin ge­bruik word nie.

En dit be­hoort vir Suid-A­fri­ka ’n erns­ti­ge waar­sku­wing te wees.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.