8 Au­gus­tus dalk tog dié dag

Beeld - - Voorblad - Wil­lie S­pies S­pies is pro­ku­reur van A­friForum en be­trok­ke by P­re­to­ria FM.

In die aan­loop tot eer­gis­ter se stem­ming oor M­mu­si Mai­ma­ne, DA-lei­er, se mosie van wantroue in pres. Ja­cob Zu­ma het baie men­se lug­kas­te­le ge­bou oor die moont­lik­heid dat daar op 8 Au­gus­tus ’n won­der­werk sou ge­beur.

Die agt­ste dag van die agt­ste maand sou vol­gens die dro­mers die een of an­der mis­tie­ke be­te­ke­nis hê waar­op die land be­vry sou word van ’n kor­rup­te pre­si­dent en oor­nag sou te­rug­keer na e­ko­no­mie­se groei, ge­reg­tig­heid en voor­uit­gang. Die ver­wag­ting was ef­fens na­ïef.

Die ANC het 249 se­tels in die par­le­ment. Daar­van was vier se­tels va­kant, wat be­te­ken dat die par­ty, as hy ver­e­nig was, ten bes­te 245 stem­me sou kon mon­ster teen die mosie. Maar eer­gis­ter was die stem­me teen die mosie slegs 198. Min­stens 47 ANC-LP’s het dus óf deur bui­te stem­ming of weg te bly óf deur ’n stem ten guns­te van die mosie hul par­ty­op­drag ge­ïg­no­reer.

Dit is we­sen­lik. Op­po­si­sie­par­tye wat aan­ge­dui het dat hul­le die mosie sou steun, het 150 se­tels. T­wee DA-le­de was nie teen­woor­dig nie. Uit­ein­de­lik het 177 LP’s die mosie ge­steun, 29 meer as die teen­woor­di­ge op­po­si­sie­le­de.

Eer­gis­ter was dit, in­te­res­sant ge­noeg, nie die eer­ste keer dat die par­le­ment deur ’n ge­hei­me stem­ming oor Zu­ma se toe­koms ge­stem het nie.

Deel A van by­lae 3 tot die Grond­wet ver­eis dat die ver­kie­sing van die pre­si­dent deur die par­le­ment by wy­se van ge­hei­me stem­ming moet ge­skied.

Agt jaar ge­le­de het M­vu­me Dan­da­la, des­tyd­se Co­pe-lei­er, Zu­ma ge­op­po­neer in die pre­si­dents­ver­kie­sing net ná die ver­kie­sing in 2009. Zu­ma het toe 277 stem­me ge­kry en Dan­da­la net 47. So­wel Zu­ma as Dan­da­la het des­tyds meer stem­me ge­kry as wat hul par­tye se­tels ge­had het, maar Zu­ma se meer­der­heid was des­tyds oor­wel­di­gend.

Eer­gis­ter se stem­ming was dus to­taal an­ders as die een agt jaar ge­le­de en dit is be­te­ke­nis­vol. Aan­ge­sien die stem­ming ge­heim was, gaan die ANC baie moei­lik kan op­tree teen die na­ge­noeg 35 tot 47 LPs wat die par­ty­dis­si­pli­ne ver­ont­ag­saam het.

De­sem­ber kies die ANC ’n nu­we lei­er. As die Zu­ma-fak­sie se­ë­vier, is ’n ver­de­re weg­breek van Zu­ma se teen­stan­ders ’n sterk moont­lik­heid. Die om­ge­keer­de is ook moont­lik, naam­lik ’n weg­breek van Zu­ma se on­der­steu­ners as sy op­po­nen­te se­ë­vier, hoe­wel dit min­der waar­skyn­lik is.

Oor t­wee jaar hou Suid-A­fri­ka weer ’n al­ge­me­ne ver­kie­sing. Die ver­wag­ting is dat die ANC se steun in­der­daad min­der gaan raak, on­danks Zu­ma se se­ker­heid tot die teen­deel. Ná die ver­kie­sing in 2019 gaan LP’s weer, soos die Grond­wet ver­eis, by wy­se van ’n ge­hei­me stem­ming be­sluit oor ’n nu­we pre­si­dent. An­ders as die vyf ver­kie­sings tot dus­ver, is die uit­slag in daar­die ver­kie­sing nie meer ’n uit­ge­maak­te saak nie. Daar kan ver­wag word dat op­po­si­sie­par­tye se sa­me­wer­king in die aan­loop tot eer­gis­ter se wan­trou­e­mo­sie die grond­slag kan lê vir uit­ge­brei­de oor­leg­ple­ging in aan­loop tot die ver­kie­sing in 2019.

Dit sou wys wees as op­po­si­sie­par­tye nou reeds oor­leg pleeg oor ’n ge­skik­te per­soon wat vir par­tye so uit­een­lo­pend soos die EFF en die PAC aan die lin­ker­kant, die DA in die mid­del en die VF Plus aan die reg­ter­kant aan­vaar­baar is as ’n pre­si­dents­kan­di­daat.

Daar­die per­soon sal voor die ver­kie­sing in 2019 ver­kies­baar ge­stel moet word op die lys van een van die op­po­si­sie­par­tye en wie weet, dalk word SuidA­fri­ka se vol­gen­de pre­si­dent nie deur ’n ANC-kon­fe­ren­sie of Lut­hu­li-huis aan­ge­wys nie, maar deur die vol­gen­de ver­ko­se par­le­ment. So ge­sien, was 8 Au­gus­tus dalk die dag waar­op die par­le­ment sy rol as die land se de­mo­kra­tie­se in­stel­ling her­win het.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.