‘So­lêr’ hoort in die ‘A­fri­kaan­se woor­de­lys en spel­re­ëls’

Beeld - - Kommentaar -

Ek is die trot­se ei­e­naar van die 11de uit­ga­we van die A­fri­kaan­se woor­de­lys en spel­re­ëls (AWS). Wat ’n fees van ’n boek! Dis ’n on­mis­ba­re boek vir e­nig­een wat sy A­fri­kaans wil ver­be­ter.

Dis wel te­leur­stel­lend dat die woord “so­lêr -e” nie in die woor­de­lys op­ge­neem is nie. Dit na­dat ek in 2015 aan die Taal­kom­mis­sie ge­skryf het oor die nood­saak­lik­heid daar­van – in die lig van die toe­ne­men­de be­lang­rik­heid van die son in ons le­we. In ’n ant­woord is aan­ge­toon dat “son-” eer­der as “so­lêr” ge­bruik moet word. Ek meen dis iet­wat kort­sig­tig. Naas “son-” in sa­me­stel­lings soos “son­pa­neel” is ’n by­voeg­li­ke naam­woord no­dig met die be­te­ke­nis “wat die son be­tref”. “So­lêr” kan at­tri­bu­tief en pre­di­ka­tief ge­bruik word en ook as by­woord.

’n Mens moet mos din­ge kan sê soos: “Ek wil my e­lek­tri­si­teit self so­lêr ge­ne­reer eer­der as om dit aan te koop”, en: “Wat al die so­lê­re op­los­sings be­tref, is dié wat glas­bui­se in die son­pa­ne­le ge­bruik die doel­tref­fend­ste.” ’n Ad­ver­teer­der wil mos die vol­gen­de kan sê: “Ons spe­si­a­li­teit is so­lê­re stel­sels en pro­duk­te, in­slui­tend fo­to­vol­ta­ïe­se son­pa­neel­stel­sels, son­wa­ter­ver­hit­ting­stel­sels, son­lug­ver­hit­ting­stel­sels en ul­tra­vi­o­let­be­stan­de plas­tiek­ma­te­ri­a­le vir dak­ke.”

En, daar is niks daar­mee ver­keerd as ’n mens “so­lê­re pa­neel” wil sê nie eer­der as “son­pa­neel”. (Nor­maal­weg ge­bruik ek “son­pa­neel” soos die mees­te men­se; dis bon­di­ger.)

Ter­wyl “so­lêr” nie op­ge­neem is nie, staan “lu­nêr” (wat die maan be­tref) en “stel­lêr” (wat ster­re be­tref) le­wens­groot in die woor­de­lys – soos dit hoort! Dit het my laat kyk na die maat­staw­we vir op­na­me. Op bl. x lui een maat­staf dat die woord “met ’n re­la­tief hoë fre­kwen­sie in ’n ver­skei­den­heid ho­ë­funk­sie­pu­bli­ka­sies moet voor­kom”.

Wel, “so­lêr” kom in die fi­si­ka­woor­de­boek en die HAT voor en word in ’n wye reeks ver­ban­de ge­bruik. Be­skry­wings soos so­lê­re stra­ling, so­lê­re kon­stan­te, so­lê­re oor­sprong, so­lê­re kos­mie­se stra­le, so­lê­re vloed, so­lê­re mid­dag, so­lê­re da­ta en so­lê­re wind word wyd in die we­ten­skap ge- bruik. So­lê­re e­ner­gie kom naas so­n­e­ner­gie in die in­ge­ni­eurs­we­se voor. So­lê­re wind kom ook in ’n ge­dig van T.T. Cloe­te voor.

Ver­der, ’n in­ter­net­soek­tog na “so­lêr” het veel meer re­sul­ta­te ge­had as die woord “swiep” (in re­ke­naar­we­se-ver­band), as werk­woord en self­stan­di­ge naam­woord in die woor­de­lys op­ge­neem en na­tuur­lik ’n nut­ti­ge woord. Trou­ens, waar ek on­ge­veer 150 kon kry met “so­lêr”, was daar net twee met “swiep” – en dit net in ’n be­spre­king oor sy aan­vaar­baar­heid as ’n al­ter­na­tief vir “veeg”.

Vir “stel­lêr” was die in­ter­net­ver­wy­sings ook veel min­der as vir “so­lêr”. Ek het tot die ge­volg­trek­king ge­kom dat die ge­noem­de maat­staf nie die re­de kon wees waar­om “so­lêr” nie die paal ge­haal het nie.

Al waar­voor ek nou kan hoop, is dat “so­lêr” in die vol­gen­de AWS-uit­ga­we sal wees! Want dan sal se­ker baie wat meen A­fri­kaans het nie ’n at­tri­bu­tie­we of pre­di­ka­tie­we by­voeg­li­ke naam­woord vir die En­gels “so­lar” nie kan sien dat dit “so­lêr” is.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.