Help bie­tjie dié fla­ters reg­stel op Wi­ki­pe­dia

Beeld - - Kommentaar - Gerhard van Huys­steen werk vir die Vir­tu­e­le In­s­ti­tuut van A­fri­kaans. gerhard@vi­va­a­fri­kaans.org

’n Dag son­der Wi­ki­pe­dia is soos ’n hu­we­liks­ont­haal son­der vrug­te­koek: on­suk­ses­vol. Om dit nou maar by­der­wets en on­i­di­o­ma­ties te stel: Ek lief Wi­ki­pe­dia!

Maar dié week stuit ek my teen twee ver­gis­sings op die A­fri­kaan­se Wi­ki­pe­dia. An­ders as ’n on­suk­ses­vol­le hu­we­lik(sont­haal), kan on­suk­ses­vol­he­de op Wi­ki­pe­dia ge­luk­kig mak­lik on­ge­daan ge­maak word.

Ek loop die woord “ge­spik­kel­de­mi­ni­a­tuur­groen­te­ke­wer” ie­wers in ’n be­mar­kings­teks raak. Nou kyk, ek is mal vir lang woor­de, maar dié ene laat my drie keer dink en sluk.

Dit is voor die hand lig­gend dat hier waar­skyn­lik spra­ke is van ’n sa­me­stel­len­de sa­me­stel­ling, soort­ge­lyk aan “ho­ë­hak­skoen”, “bre­ë­rand­hoed” of “dik­boek­skry­wer”. Sa­me­stel­len­de sa­me­stel­lings be­staan uit ’n woord­groep (by­voor­beeld “dik boek”) wat met ’n naam­woord (“skry­wer”) ver­bind en dan as ge­heel vas ge­skryf word. (Kyk re­ël 15.27 in die AWS vir nog tal­le voor­beel­de.)

Om “ge­spik­kel­de­mi­ni­a­tuur­groen­te­ke­wer” as sa­me­stel­len­de sa­me­stel­ling te laat kwa­li­fi­seer moet ons dit dus pa­ra­fra­seer as ’n spe­si­fie­ke soort ke­wer (die naam­woord) wat eks­klu­sief op ge­spik­kel­de mi­ni­a­tuur­groen­te (die woord­groep) voor­kom. Hoogs waar­skyn­lik, so ’n ke­wer wat vir hom lek­ker­bek­kig en eks­klu­sief gaan tuis­maak op ge­vlek­te vla­pam­poen­tjies . . .

So min soos wat “Ek lief Wi­ki­pe­dia” i­di­o­ma­tie­se A­fri­kaans is, so min is “ge­spik­kel­de­mi­ni­a­tuur­groen­te­ke­wer” ’n waar­skyn­li­ke woord. Dis ’n moont­li­ke woord, ja, maar nie ’n waar­skyn­li­ke woord nie. Soos ek rond­krap, blyk Wi­ki­pe­dia dan ook som­mer die oor­sprong van die woord te wees – on­der die ar­ti­kel “Langs­te woord”.

Op die­self­de blad spring die be­ken­de “T­wee­buf­fel­smet­een­skoot­mors­dood­ge­skiet­fon­tein” (44 let­ters) my in die oog. Ek klik deur na die Wi­ki­pe­di­ain­skry­wing van dié plek­naam in A­fri­kaans, Ne­der­lands, Noors, In­do­ne­sies en En­gels.

Die A­fri­kaan­se in­skry­wing is ver­re­weg die ka­rig­ste en te­leur­stel­lend­ste.

Die A­fri­kaan­se in­skry­wing (en groot­liks so oor­ge­neem in Ne­der­lands en Noors) is ver­re­weg die ka­rig­ste en te­leur­stel­lend­ste. Dit be­gin by­voor­beeld met “T­wee­buf­fel­smet­een­skoot­mors­dood­ge­skiet­fon­tein word as ’n fik­tie­we Suid-A­fri­kaan­se dor­pie be­skou . . . ”, ter­wyl die En­gel­se (en In­do­ne­sie­se) in­skry­wings kor­rek in­lei met “T­wee­buf­fel­smet­een­skoot­mors­dood­ge­skiet­fon­tein is a farm in the North West pro­vin­ce of South A­fri­ca, lo­ca­ted a­bout 200 km west of P­re­to­ria and 20 km e­ast of Lich­ten­burg . . . ”. Google Maps be­ves­tig dit, hoe­wel die fo­to daar ver­wys na “-slag-” pleks van “-skoot-”.

Die pad­wy­ser­bord­fo­to’s op die in­ter­net lyk maar vir my na fop­fo­to’s. Al be­trou­ba­re in­lig­ting wat ek kon op­spoor, is dat “Twee Buf­fels Ges­chiet” op 18 of 19 Ok­to­ber 1914 by die land­me­ter-ge­ne­raal ge­re­gis­treer is en dat “T­wee­buf­fels” op ge­o­na­mes.org ver­skyn (met die lang naam as wis­sel­vorm). ’n An­der Wi­ki­pe­dia-in­skry­wing (“List of long pla­ce na­mes”) be­weer dat dit die langs­te plek­naam in A­fri­ka en die vier­de langs­te ter wê­reld is. Ek kon dit nie ve­ri­fi­eer nie.

Ver­der stel die A­fri­kaan­se Wi­ki­pe­dia-in­skry­wing dat die naam “nie streng gram­ma­ties kor­rek is nie”. Ho­kaai, hou my vas! In­ge­vol­ge AWS 12.21 word ’n woord­groep van drie of meer woor­de (“twee buf­fels met een skoot mors­dood ge­skiet”) met kop­pel­te­kens ver­bind as dit in ’n sa­me­stel­ling met ’n an­der woord (“fon­tein”) voor­kom, maar in­ge­vol­ge AWS 12.28 geld dié re­ël eg­ter nie plek­na­me nie en is die plek­naam dus kor­rek ge­skryf. Voert met die “nie streng gram­ma­ties kor­rek nie”!

As jy van­aand by die een of an­der oer­vaal hu­we­liks­ont­haal sit, neem as­se­blief die tyd om op jou sel­foon dié in­skry­wings op Wi­ki­pe­dia te kor­ri­geer.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.