Ten spy­te van frus­tra­sies bly kon­tant­ry­ke South32 in Suid-a­fri­ka

South32, sê Gra­ham Kerr, uit­voe­ren­de hoof­van van mi­ne­raal­bron­ne, bu­ro­kra­tie­se ge­stoei met die de­par­te­ment Selfs ná ’nbe­leg­ging in Suid-a­fri­ka. oor die po­li­tie­ke ri­si­ko van te ge­bruik, eer­der as om sy geld dat die di­rek­sie se groot­ste vraag is hoe

Finweek Afrikaanse Uitgawe - - Inhoud -

gra­ham Kerr, uit­voe­ren­de hoof van South32, het nog­al op­slae ge­maak toe hy Suid-a­fri­ka se sa­ke­om­ge­wing in ’n koe­rant­ar­ti­kel on­ins­pe­re­rend en neer­druk­kend ge­noem het. Vir ’n ge­woon­lik rus­ti­ge voor­ma­li­ge re­ken­mees­ter was dit ’n on­ge­wo­ne ge­val van on­om­won­de eer­lik­heid.

Die groep sê dié op­mer­kings is nie hoe hy in die al­ge­meen oor sy be­leg­gings in die land voel nie – wat steen­kool, man­gaan en a­lu­mi­ni­um be­hels. Dit is eg­ter moei­lik om sy on­lang­se ge­skie­de­nis van nuwe sa­ke te ig­no­reer.

Hy het ver­le­de jaar $2,25 mil­joen be­taal vir ’n be­lang van 50% in Nort­hern S­hield Re­sour­ces, ’n ek­plo­ra­sie­maat­skap­py wat in Qu­e­bec, Ka­na­da, be­dry­wig is. ’n Jaar la­ter het hy vin­nig ná me­kaar twee be­leg­gings in T­ri­lo­gy Me­tals, wat in Alas­ka be­dry­wig is, en A­ri­zo­na Mi­ning aan­ge­kon­dig. Vir ’n maat­skap­py ge­naamd South32 is dit ’n in­te­res­san­te hoe­veel­heid ei­en­dom in die Noor­de­li­ke Half­rond.

Vol­gens Mi­ke Fra­ser, be­dryfs­hoof van South32 se A­fri­ka-ba­tes, spruit Kerr se uit­bars­ting uit ’n on­lang­se ge­sprek met die de­par­te­ment van mi­ne­raal­hulp­bron­ne – wat eer­lik­waar waar­skyn­lik ge­noeg is om selfs die kalm­ste per­soon te ont­huts en te frus­treer.

Re­gu­la­to­rie­se pro­ble­me

Die maat­skap­py het by die de­par­te­ment aan­soek ge­doen om ’n myn­bou­li­sen­sie vir

’n ei­en­dom wat die uit­brei­ding sal ver­teen­woor­dig van K­lip­spruit, ’n pro­jek vir ter­mie­se uit­voer­steen­kool wat so­wat $250 mil­joen kos en in die kon­struk­sie­fa­se werk vir so­wat 8 000 men­se in M­pu­ma­lan­ga skep.

“Ek het twee keer met die mi­nis­ter [van mi­ne­raal­hulp­bron­ne] ver­ga­der waar hy ge­sê het hy sou dit [die aan­soek om die myn­bou­li­sen­sie] vir ons pro­beer op­los het. Hy het die voor­de­le van die pro­jek in­ge­sien en sou dit vir ons pro­beer op­los het,” sê Fra­ser.

“Toe steek hier­die ding by die de­par­te­ment se streeks­kan­toor vas en dit is een­vou­dig nie ver­werk nie. Toe raak die do­ku­men­te ver­lo­re en moes ons hul­le weer in­dien.

“Toe vra hul­le om in­ter­ak­sie met die ge­meen­skap – wat nie ’n wets­ver­eis­te is nie. Maar hul­le wou hê dat ons die ge­meen­skap be­trek. Ons het dit ge­doen, het hul­le be­trek, het on­der­steu­nings­brie­we van die ge­meen­skap­pe ge­had. Toe gaan die streeks­be­stuur­der op ver­lof.

“Toe raak die do­ku­men­te weer ver­lo­re.”

Ná dié deur­me­kaar­spul kon South32 die aan­soek van die streeks­kan­toor na na­si­o­na­le vlak laat vor­der, maar dit het on­ge­luk­kig saam­ge­val met die pu­bli­ka­sie van die her­sie­ne myn­bou­hand­ves, wat die aan­dag van al­mal in die de­par­te­ment, en eint­lik in die bedryf, af­ge­lei het.

Daar was ook die moont­lik­heid dat die aan­soek om ’n myn­bou­li­sen­sie vir K­lip­spruit in­ge­vol­ge be­pa­lings in die nuwe myn­bou­hand­ves nuwe ver­eis­tes sou ver­oor­saak wat e­ko­no­mies min­der aan­trek­lik vir South32 sou wees. Al is dit on­waar­skyn­lik dat die her­sie­ne myn­bou­hand­ves in sy hui­di­ge vorm in­ge­stel sal word, was dit op dié punt dat South32 be­sluit het om reg­stap­pe in te stel.

“Ons het net ge­meen dat e­ni­ge ver­de­re ver­tra­ging van die be­leg­gings­be­sluit oor K­lip­spruit in werk­lik­heid die he­le be­dry­wig­heid in ge­vaar stel, want teen 2019 sal ons nie steen­kool be­skik­baar hê nie,” sê hy.

“As ons nie daar­die in­ves­te­rings­be­sluit nou be­gin neem nie, gaan ons in ’n po­si­sie wees waar ons nie ’n on­der­ne­ming het nie. Daar­om het ons uit ’n mo­re­le oog­punt, nie eens uit ’n aan­deel­hou­ers­oog­punt nie, ge­meen dat ons dit moes uit­daag sui­wer om werks­ge­leent­he­de, le­wens­on­der­houd en die ge­meen­skap­pe te be­skerm,” sê Fra­ser.

Die saak het uit­ein­de­lik op 17 Au­gus­tus voor die hoog­ge­regs­hof ge­dien.

South32 het ’n pers­ver­kla­ring uit­ge­reik na­dat die be­slis­sing o­pen­baar ge­word het. Hy het taam­lik kalm ge­sê: “Ons is te­vre­de met die hoog­ge­regs­hof se be­sluit om ons ar­ti­kel 102-aan­soek om die wy­si­ging van die K­lip­spruit Col­lie­ry-myn­bou­reg, wat die voor­ge­stel­de K­lip­spruit Ex­ten­si­on Pro­ject in­sluit, toe te staan.”

Op die vraag waar­om die maat­skap­py nie gro­ter steun van die mi­nis­ter van mi­ne­raal­hulp­bron­ne, Mo­se­ben­zi Z­wa­ne, of sy de­par­te­ment ge­kry het nie, sê Fra­ser: “Ek kan nie ag­ter­kom of dit ’n baie doel­be­wus­te stra­te­gie is om te be­lem­mer en of hy een­vou­dig ’n on­be­voeg­de span het nie.”

Die K­lip­spruit-myn is in die S­prings-wit­bank­steen­kool­veld en le­wer no­mi­naal 8 mil­joen ton steen­kool. Die doel is om nuwe re­ser­wes te ont­gin om­dat die be­staan­de toe­gank­li­ke re­ser­wes oor so­wat twee jaar uit­ge­put sal wees. Een van die pro­ble­me met die

As ons nie daar­die in­ves­te­rings­be­sluit nou be­gin neem nie, gaan ons in ’n po­si­sie wees waar ons nie ’n on­der­ne­ming het nie.

reg­stwis is eg­ter dat die be­sluit oor die pro­jek ver­traag is.

“Ons is waar­skyn­lik drie maan­de ag­ter teen­oor waar ons met die pro­jek sou wou wees, en die ver­traag­de be­leg­gings­be­sluit het dus be­slis ’n uit­wer­king. Ons hoop eg­ter om nou in te haal,” sê Fra­ser. “En die werk­li­ke uit­wer­king is dat ons nog­al heel­wat tyd vir die nat sei­soen in­ge­bou het, ver­al in De­sem­ber en Ja­nu­a­rie, en daar­om sal ons kyk waar ons daar­mee kan in­haal. Maar daar kan iet­wat van ’n tyds­ga­ping wees.”

Sterk kon­tant­skep­ping

Fra­ser sê be­leg­gings in Suid-a­fri­ka word nie in we­se te­rug­ge­hou nie; die vraag op be­stuurs­ko­mi­tee­vlak gaan meer oor of ka­pi­taal aan pro­jek­te toe­ge­wys moet word of aan aan­deel­hou­ers te­rug­ge­gee moet word.

“Ons is wat ons is,” het Kerr in Au­gus­tus in ’n on­der­houd ge­ant­woord op hier­die ver­slag­ge­wer se vraag of die maat­skap­py dalk on­kant be­trap sal word wan­neer die myn­bou­mark on­ver­my­de­lik sy aan­dag van uit­brei­ding en ka­pi­taal­groei na op­brengs ver­skuif.

En wat dit is, is ’n geld­druk­ma­sjien van ’n maat­skap­py. South32 het so pas sy jaar­eind­sy­fers aan­ge­kon­dig. Be­ne­wens die in­druk­wek­ken­de sty­ging in die eind­di­vi­dend tot 6,4 A­me­ri­kaan­se sent, wat die to­ta­le di­vi­dend 10 A­me­ri­kaan­se sent per aan­deel maak, het die groep ook sy aan­deel­te­rug­koop­pro­gram uit­ge­brei deur $211 mil­joen te voeg by die $500 mil­joen wat hy reeds be­lo­we het om te koop. Dit ver­hoog die kon­tantop­brengs­koers tot al­te­sa­me 8,3% en dui op aan­deel­te­rug­ko­pe van so­wat $539 mil­joen in die hui­di­ge (2018-) boek­jaar.

“Die gro­ter vraag oor ka­pi­taal­toe­wy­sing is of ons werk­lik op­brengs uit dié ge­leent­he­de kan be­haal en le­wer wat werk­lik met die al­ter­na­tie­we ge­brui­ke van kon­tant, soos aan­deel­te­rug­ko­pe en an­der op­brengs­te vir aan­deel­hou­ers, mee­ding,” sê Fra­ser. “Dít is in werk­lik­heid vir ons die groot­ste deel van die ge­sprek, eer­der as die po­li­tie­ke ri­si­ko van belegging in Suid-a­fri­ka.”

Hy sê die groep sal K­lip­spruit goed­keur en voort­gaan om on­der­houd­s­ka­pi­taal in sy man­gaan­on­der­ne­ming te in­ves­teer – wat hy in ’n ge­sa­ment­li­ke on­der­ne­ming met Ang­lo A­me­ri­can deur die Sa­man­cor-en­ti­teit deel. En meer steen­kool­in­ves­te­rings is op die ho­ri­son.

Die maat­skap­py wag vir goed­keu­ring deur E­s­kom vir die uit­brei­ding van K­hu­ta­la, ’n kos­te-plus-myn in M­pu­ma­lan­ga wat brand­stof aan die Ken­dal­krag­sta­sie le­wer. Nuwe in­ves­te­ring sal ook by ’n pro­spek­teer­plek ge­naamd Pe­ga­sus plaas­vind. “Ons het om myn­bou­reg­te vir Pe­ga­sus aan­soek ge­doen en wan­neer ons dit kry, is ons baie se­ker dat dit op ons pro­jek­lys is,” sê Fra­ser. “Ons sal Pe­ga­sus ont­gin, want ons het eint­lik dié steen­kool no­dig om te meng met ons Wol­we­krans-mid­del­burg Com­plex [nog ’n myn in M­pu­ma­lan­ga wat ’n ver­skaf­fings­kon­trak met E­s­kom het].”

Ont­le­ders skryf South32 se kon­tant­skep­pings­ver­moë hoog aan en dit is dalk nie ver­ba­send dat dit ’n stra­te­gie­se oog­merk van die groep is nie, want hy het te mid­de van die kom­mo­di­teits­kri­sis ont­staan deur ’n be­sluit van BHP om sy nie­kern­ba­tes te ont­knoop – dié waar­voor dit moei­lik was om ka­pi­taal­toe­wy­sing te mo­ti­veer. Mens neem nie sul­ke ont­kno­pings­be­slui­te in ’n styg­si­klus nie. Die ge­volg was dat dit South32 ’n korporatiewe in­ge­steld­heid van ’n soort so­ber­heid en in­ge­to­ënd­heid ge­gee het.

’n Ont­le­der sê: “Na ons me­ning bly le­wens­duur­kwes­sies die groot­ste pro­bleem met South32 se be­leg­gings­ar­gu­ment. Ons merk op dat hy op Can­ning­ton en Ge­m­co in­ge­stel is.” Dit is Aus­tra­lie­se ba­tes wat ’n ver­klaar­de le­wens­duur van tien en 12 jaar het en na ra­ming so­wat 21% van South32 se net­to ba­te­waar­de ver­teen­woor­dig.

“South32 het om­trent drie tot vyf jaar voor­dat hy ka­pi­taal­be­ste­ding aan nuwe ont­wik­ke­lings moet toe­wy,” sê die ont­le­der. “Met heel­wat kon­tant­skep­ping in dié tyd­perk is ons nie vrees­lik be­sorg oor die maat­skap­py se ver­moë om uit­ge­put­te pro­duk­sie deur waar­de te ver­vang nie.” ■ te­rug­voer@fin­week.co.za

Gra­ham Kerr Uit­voe­ren­de hoof van South32

Mo­se­ben­zi Z­wa­ne Mi­nis­ter van mi­ne­raal­hulp­bron­ne

South32 se Can­ning­ton­myn is in Qu­eens­land in Aus­tra­lië.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.