wie erf jou pen­si­oen?

Daar is geen waar­borg dat wan­neer jy sterf, jou be­guns­tig­des sal erf soos jy dit uit­een­ge­sit het nie. Die trus­tees het die laas­te sê oor wat met jou fonds ge­beur.

Kuier - - GELDSAKE - Deur Maretha Bo­tes *S­kuil­naam

wan­neer jy nie die dag meer daar is nie, wil jy ge­rus wees dat jou ge­lief­des die geld kry wat jy aan hul­le be­maak het in jou af­tree­fonds of voor­sorg­fonds. Maar dit ge­beur nie al­tyd dat jou be­ne­fi­ci­a­ries (be­guns­tig­des) met jou geld op­ein­dig nie.

Die Pen­si­oen­wet sê die trus­tees (van die fonds) kan die wen­se van die oor­le­de­ne o­ver­ri­de, al het die oor­le­de­ne voor die tyd be­sluit wie wat moet erf. Maar“de­ath be­ne­fits”vorm nie deel van jou boe­del nie. Jy kan in­ge­vol­ge die wet nie hier­die sterf­te­voor­de­le uit­deel soos jy sou maak met die res van jou aard­se be­sit­tings en geld nie.

Die vry­heid wat jy het om jou boe­del te be­maak soos jy goed dink (jou tes­teer­vry­heid), word deur Ar­ti­kel 37C van die Pen­si­oen­wet be­perk. En daar is ’n goeie re­de hier­voor.

Franscois van Gi­j­sen, di­rek­teur van regs­diens­te by Fin­lac, ver­dui­de­lik dié be­per­king is in­ge­stel om te sorg vir men­se wat van jou sorg af­hank­lik is wan­neer jy sterf.

“Dit word ge­doen met die be­doe­ling om te ver­se­ker dat per­so­ne teen­oor wie jy ’n on­der­houds­ver­plig­ting ge­had het toe jy ge­sterf het, as­ook dié men­se is wat

ten ty­de van jou dood werk­lik af-

hank­lik was van jou, na be­ho­re on­der­hou sal word,”sê hy. Hy sê dit is die plig van die trus­tees van die fonds om die voor­de­le te ver­deel en uit te be­taal op ’n wy­se wat hul­le dink reg­ver­dig is. Hier­die plig be­hels dat die trus­tees af­hank­li­kes en ge­no­mi­neer­des i­den­ti­fi­seer, ter­wyl hul­le re­le­van­te om­stan­dig­he­de in ag neem en om ’n toe­pas­li­ke ma­nier te i­den­ti­fi­seer waar­op die voor­de­le uit­be­taal sal word (soos on­der meer in ’n lump­sum of as ’n an­nu­ï­teit).

Vol­gens die jaar­ver­slag van die kan­toor van die Pen­si­oen­fonds be­reg ter( pen­si­on f und ad­ju­di­ca­tor) han­del die mees­te af­ge­han­del­de sa­ke oor die toe­ken­ning van sterf­te­voor­de­le uit voor­sorg- of af­tree­fond­se.

Mar­kus van Rooy­en* se seun, Ri­cus*, is oor­le­de en by sy af­ster­we het hy ’n vrien­din na­ge­laat met wie hy saam­ge­bly het. Ri­cus het in ’n groot ma­te die fi­nan­si­ë­le las van sy vrien­din ge­dra en sy was van hom af­hank­lik. Ri­cus het ’n pen­si­oen­fonds, ’n voor­sorg­fonds en ’n aan­tal uitree-an­nu­ï­teits­fond­se ge­had. In sy tes­ta­ment het Ri­cus die ge­heel van sy boe­del aan sy vrien­din na­ge­laat en hy het sy ma as die be­guns­tig­de ten op­sig­te van die fonds­voor­deel op elk van die af­tree­fond­se ge­no­mi­neer. Nie­te­min het die trus­tees van die ver­skil­len­de fond­se elk ’n an­der ver­de­ling van die fonds­voor­deel bil­lik ge­ag. Só het een fonds 100% van ’n voor­deel aan die vrien­din toe­ge­wys, ter­wyl ’n an­der fonds 100% van die voor­deel aan die ma toe­ge­wys het en ver­skeie ver­de­lings tus­sen daar­die ui­ter­stes deur die an­der fond­se.

’n Paar men­se was ver­baas om te hoor van die be­pa­ling van dié wet. Re­bec­ca A­dams (55) van Johannesburg het ge­meng­de ge­voe­lens hier­oor.

“Dit is vir my ’n eye o­pe­ner én bie­tjie sca­ry om te dink dit wat ék wil hê, gaan nie nood­wen­dig ge­beur wan­neer ek dood is nie. Maar aan die an­der­kant sal ek ten min­ste weet dat die voor­de­le reg­ver­dig ver­deel word tus­sen die men­se vir wie ek sorg, sou die trus­tees op die ou ein­de dink dis die be­ter keu­se,”sê sy.

Vin­cent Pieterse (49), K­lerks­dorp sê:“Ek dink daar is ’n wan­per­sep­sie on­der men­se dat die sterf­te­voor­de­le van jou af­tree­fond­se alles deel is van jou boe­del. Dis no­dig om vir men­se te ver­dui­de­lik dat dit nie die ge­val is nie. “Ek is ou­kei daar­mee as die trus­tees ’n an­der be­sluit neem as wat ek ge­sê het.” wie is DIE AF­HANK­LI­KES?

Die be­ne­fi­ci­a­ries na wie ver­wys word, is:

’n Per­soon ten op­sig­te van wie die lid reg­tens aan­spreek­lik was vir on­der­houd; •

Ie­mand wat vol­gens die raad se oor­deel ten ty­de van die lid se dood werk­lik van die lid af­hank­lik was vir on­der­houd; •

Die eg­ge­noot is van die lid (dit sluit in: “a par­ty to a cu­s­to­ma­ry u­ni­on ac­cor­ding to Black law and cu­s­tom or to a u­ni­on re­cog­ni­zed as a mar­ria­ge un­der the te­nets of any A­si­a­tic re­li­gi­on”); •

’n Kind is van die lid (dit sluit in ’n kind wat eers ná sy af­ster­we ge­bo­re is, ’n aan­ge­no­me kind en ’n bui­te-eg­te­li­ke kind); •

’n Per­soon ten op­sig­te van wie die lid reg­tens aan­spreek­lik vir on­der­houd sou ge­word het, in­dien hy nie ge­sterf het nie.

As jy géén af­hank­li­kes het nie:

Die wet maak voor­sie­ning hier­voor. Die per­soon wat skrif­te­lik ge­no­mi­neer is om die voor­deel of ge­deel­te daar­van by jou dood te ont­vang, sal dit dan kry. Dié ge­deel­te van die wet sê eg­ter ook as jou las­te jou ba­tes oor­skry ten ty­de van jou dood, sal ’n be­drag ge­lyk aan die ver­skil eers aan jou boe­del be­taal word en die res aan die ge­no­mi­neer­de per­soon.

Af­hank­li­kes én ’n be­noem­de:

Wat as die af­ge­stor­we lid van ’n af­tree­fonds oor­leef word deur ’n af­hank­li­ke, maar ook skrif­te­lik aan die fonds ’n per­soon ge­no­mi­neer het om die voor­deel, of ’n be­paal­de ge­deel­te van die voor­deel, te ont­vang?

Vol­gens Franscois moet die voor­deel be­taal word aan die af­hank­li­ke of be­noem­de in die verhoudings wat die raad as bil­lik ag. Die voor­deel sou be­taal kon word óf aan die af­hank­li­ke óf ge­no­mi­neer­de, of in­dien daar meer as een af­hank­li­ke of ge­no­mi­neer­de is, in ’n ver­hou­ding wat die trus­tees bil­lik ag aan e­ni­ge of al die af­hank­li­kes en ge­no­mi­neer­des. Geen af­hank­li­ke óf ge­no­mi­neer­de: Die wet be­paal dat in­dien die lid nie oor­leef word deur ’n af­hank­li­ke nie en ook nie ’n be­guns­tig­de be­noem het om die voor­deel te ont­vang nie, die voor­deel be­taal moet word aan die lid se boe­del.

P­reen­ay Sat­hu, ka­naal­hoof van FNB Fi­nan­ci­al Ad­vis­o­ry, sê die vol­gen­de fak­to­re word in ag ge­neem wan­neer trus­tees be­sluit of ’n ge­no­mi­neer­de die voor­deel mag kry. • Die ou­der­dom van die ge­no­mi­neer­de. • Die aard van die ver­hou­ding met die lid van die fonds. •

Die ma­te waar­in die ge­no­mi­neer­de van die lid af­hank­lik is. •

Die fi­nan­si­ë­le si­tu­a­sie en toe­koms­ti­ge ver­dien­ste van die ge­no­mi­neer­de.

P­reen­ay sê om e­ni­ge frus­tra­sie te voor­kom, moet le­de van ’n fonds ge­reeld hul be­guns­tig­des se na­me op­da­teer. Al die men­se wat gel­de­lik van die lid af­hank­lik is, moet be­noem word om te erf.

Ná sterf­te het die trus­tees twaalf maan­de om die af­hank­li­kes te i­den­ti­fi­seer. Ie­mand wat nie voor die tyd be­noem is nie, kan ook fi­nan­si­eel daar­by baat­vind as be­vind word die per­soon is ook van die oor­le­de­ne af­hank­lik, sê P­reen­ay.

Vir Kla­ra Har­vard* (44) van Pretoria se fa­mi­lie het dit po­si­tief uit­ge­werk. “Dit het met my oom se men­se ge­beur toe hy ge­sterf het. Dit is maar al hoe­kom ek van­dag hier­van weet. Maar as ek mooi dink, was dit nie ’n sleg­te ding nie. My oom het net sy vrou ge­no­mi­neer. Die trus­tees het op die ou ein­de ge­sorg dat my oom se klein­kind en sy jon­ger sus­ter ook ver­sorg word. Sy het ook ’n deel van die voor­de­le ge­kry, al het hy haar nie ge­no­mi­neer by die fonds nie.

“My oom het maar al die ja­re vir sy dog­ter en háár dog­ter (sy klein­kind) ge­sorg, as­ook vir sy jon­ger sus­sie in die Kaap wat vir ’n baie klein sa­la­ris werk. Ons is dank­baar vir die trus­tees se be­sluit hier­oor.”

Dit is vir my ’n eye o­pe­ner én bie­tjie sca­ry om te dink dit wat ék wil hê, gaan nie nood­wen­dig ge­beur wan­neer ek dood is nie. Re­bec­ca A­dams

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.